Adil Hacıömeroğlu

KADIN DERNEKLERİ NEREDE?

Bir yılı aşkındır CHP’li bazı belediye başkanlarına, yöneticilerine yolsuzluk soruşturmaları açıldı. Kimi tutuklanıp görevinden el çektirildi. Bu soruşturma ve görevden almalar hız kesmeden sürmekte. CHP yönetimi, bu soruşturmaların ve tutuklamaların siyasi operasyon olduğunu söylemekte. Mart 2025’ten beri. Bu söylem, ilk başta kendi tabanında karşılık ve destek bulsa da giderek bu destek sönümlendi. CHP tabanının özverili üyeleri, bu konuda genel merkez yönetiminden ayrı düşünmeye başladı süreç içinde.

Ne yazık ki CHP yönetimi bir yılı aşkın bir süredir ülke ve dünya olayları, sorunlarıyla ilgili ne bir çözüm önerili seçenek üretiyor ne de gündemi yönlendirebiliyor. Koca parti, birkaç belediye başkanına kilitlenip kaldı.

Öncelikle belirtmeliyim ki, Türk solunun en önemli ayırt edici özelliği dürüstlüktü. Kamu malına dokunmaz, yurttaşın cebine elini sokmazdı solcular. Yıllardır devrimcilere, solculara usa gelmedik iftiralar atıldı. Ancak kimse kalkıp da onların kamu malını ceplerine indirdiğini, yurttaştan rüşvet aldığını ne düşündü ne de söyledi. Sol, aktöresel bir temelin üstüne kurdu düşünsel yapısını. Halkın tüm katmanlarından ve her türlü siyasal görüşten kişiden “Solcular rüşvet yemez, yalan söylemez” sözünü işitirdik. Bu da gururumuzu okşar, ülkülerimize daha bağlı bir biçimde özveriyle hizmet edip çalışırdık.

Ne yazık ki 24 Ocak 1980 kararlarıyla başlayan ve 12 Eylül Amerikancı darbesiyle toplumumuza demir yumrukla kabul ettirilen neoliberal düzen, aktöresel alanda önemli aşınmalara neden oldu. ANAP döneminde başlayan “Kır şişeyi, dön köşeyi” anlayışı, toplumumuzu içten içe çürütmeye başladı. Böylece paraya tapınma dönemi başladı.

Siyaset sistemin üstünden silindir gibi geçen 12 Eylül darbesi, yeni bir siyaset düzeni kurdu. Bu siyaset düzeninin merkezine toplumculuk yerine, bireycilik yerleştirildi. Sovyetler Birliği’nin çökmesi, Doğu Blok’unun dağılmasıyla ABD’nin merkezinde olduğu tek kutuplu dünya dönemi başladı. Bu dönemin ideolojisi, neoliberalizmdi. Oysa Vashington merkezli propaganda aygıtı “İdeolojiler öldü” sözünü her yana yayıp inandırıcı olmaya çalışıyordu. Aslında emperyalistler “İdeolojiler öldü” derken sosyalist ideolojiyi vurgulamaktaydı. Bu süreç içinde solun tüm dünyada gerilediğini görmekteydik. Ancak Çin, Küba, Kuzey Kore, Vietnam gibi ülkelerde sosyalizm ayaktaydı.

Her renkten Türk solcularının önemli bir bölümü “İdeolojiler öldü” emperyalist propagandasına kandılar. Liberalizmi biraz da darbenin baskısıyla yılgınlığa kapılarak sol sanıp onu savunmaya başladılar. Bu da onları düşünsel olarak başını Özal’ın çektiği ANAP’a yaklaştırdı. Farkında olmadan sosyalizmi savunuyorum diye neoliberal ideolojiyi “özgürlük ve demokrasi” sosuyla savunmaya başladılar. Bu ideolojik geçişkenliğin en çok yaşandığı siyasal parti ise ne yazık ki Atatürk’ün kurucusu olduğu CHP oldu. CHP’nin 12 Eylül’den sonra öncülü olan SHP, ne yazık ki batıcı bir görünümle ideolojik olarak sosyal demokrasi” söylemiyle emperyalizme bağlandı.

İSKİ yolsuzluğu ortaya çıktığında Turgut Özal’ın “Solcular bile rüşvet yedi.” sözü belleğimden ölümüme dek silinmeyecek. Aslında bu bir itiraftı Özal tarafından. Çünkü o da solcuların rüşvet yemeyeceğine inanmıştı. Bu sözde onları da kendi çizgisine getirmenin mutluluğu var az da olsa. Yani halk deyişiyle senin gibi olamazsan benim gibi yaparım seni, demek istedi bununla.

Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım, Ankara’da bir otelde basılıyor belediye çalışanı bir genç kızla. Başkan, havluya sarınıp kapıyı açıyor polise. Bu baskının nedeni, rüşvet… Akıl almaz suçlamalar var Yalım hakkında. Bir başka belediyenin başkanından rica edip diğer sevgilisini de orada çalıştırıyor. Çalıştığı kentten farklı bir yerde oturan sevgilisi, işe gitmeden aylık alıyor. Her iki sevgilisi de kızı yaşında… Yoksul, işsiz kızların bu durumlarından yararlanarak onlara iş bulup sevgilisi yapıyor başkan efendi.

Uşak’ta CHP içinde özveriyle çalışan ve kendini Atatürkçü gören birçok kişi, Özkan Yalım’dan yakınıyor genel merkeze. Ancak burada oturanlar kör, sağır ve dilsiz... Halka değil de başkana kulak veriyorlar.

Bir başka olay Giresun’un Görele ilçesinde patlak veriyor. İlçenin CHP’li belediye başkanı Hasbi Dede, 17 yaşındaki T.T. adındaki bir kıza telefonla tacizde bulunuyor. Olay ortaya çıkınca başkan gözaltına alınıp görevden el çektiriliyor. Nedenini tam olarak bilmiyoruz ama tacize uğrayan kız çocuğu, bir trafik kazasında yaşamını yitiriyor. Çocuğun ölümünün gerçek nedenini yargı ortaya çıkaracaktır.

Ülkemizde birçok kadın derneği var. Her konuda çıkıp konuşmaya çok hevesliler. Yukarıda anlattığım iki olayda da kadınlar mağdur. Kadınların hakları hele de 17 yaşında bir kız çocuğunun yaşamı karartılıyor. Bu çocuğun insan hakkı yok mu? Bir çocuğu taciz etmek ne demektir ey anlı şanlı rengârenk çatılı ve çatısız kadın dernekleri? Gencecik kızların yoksulluğundan, işsizliğinden yararlanıp onların bir lokma ekmek parası için kapatma yapanlara bir çift sözünüz olmayacak mı?

En acısı da ne biliyor musunuz? Özkan Yalım’ın rezaleti ortaya çıkınca hem CHP Kadın Kolları Genel Başkanı’nın hem de Uşak CHP Kadın Kolları Başkanı’nın Özkan Yalım’a destek açıklaması yapmaları. Hani, siz kız kardeşlik ruhuyla kadınların yanındaydınız? Yoksa bu iki olayın mağduru hemcinsleriniz kadın değil mi? Onlar sizlerin üvey kardeşi mi? Bu soruları, tüm kadın derneklerine soruyorum. Siz, hangi kadınların hakkını savunuyorsunuz, bu konuda bir ölçütünüz varsa söyler misiniz? Ne yazık ki emperyalist ülkelerden fonlanmaktan başka bir şey yapmayan bu kadın derneklerinde kadının adı yok! Emperyalist projeler şahane, kadın bahane öyle mi?

Adil Hacıömeroğlu

26 Nisan 2026

BAŞKASININ BAHARINI ÇALMAK

İnsanoğlu doğada var olduğundan beri doğru işler yaptığı gibi birçok yanlış da yapagelmiştir. Çünkü doğrunun olduğu yerde yanlış, yanlışın olduğu yerde doğru da vardır. Yaşam, karşıtların birliği üzerine kurulu. Bir şeyin karşıtı yoksa kendisi de yoktur.

Yanlış, başkalarına zarar vermek için bilerek yapılıyorsa bu, çok tehlikeli bir davranış. Göz göre göre insanların emeğini çalmak, bilerek yapılır ve kabulü olanaksız. İnsanların zamanlarını bilerek boşa harcatmak da bağışlanamaz bir durum. Çünkü zaman, kişinin yaşamı, ömrünün bir bölümüdür. Buna yaşam hırsızlığı dersek yerinde olur sanırım. İnsanın malını, parasını çalmak ise hırsızlığın en bileneni, sıradanı.

Ozanlar, halk bilgeleri, kimi bilginler insanın emeğini, yaşamını, parasını ve malını çalmanın yanlışlıklarından çokça söz etmişler zaman içinde. Bunun karşısındaki kişiye saygısızlık olduğunu da vurgulamışlar. En küçük toplumsal yapı olan aileden başlayarak kişi, hangi toplum içinde yaşamını sürdürürse sürdürsün bulunduğu ortamı birlikte paylaştığı ve sosyal ilişkide olduğu herkese saygı duymak zorunda. Bu saygı, çok yönlü ve kapsayıcı olmalı.

Ozanlar, bir toplumun bilgeleri… Halkın sesi, gözü, kulağı, vicdanı, duyarlılığı, uyarıcısı, yol göstericisidir. Onlar tarihsel olaylarla doğal döngüyü iyi bilir. Yaşadığı toplumun geleneklerini, kültürünü, insan ilişkilerini, köklerini içselleştirirler. Hem doğa hem de toplumsal olayların olağanüstü gözlemcisidir ozan. Bu gözlemciliği onu, birçok olayın, felaketin ya da olumlu bir işin olacağı konusunda öngörülü kılar. Çoğu zaman herkesten önce olayların, davranışların hangi yöne gittiğini ve hangi sonuçların olacağını önceden söyler bilge ozan. Bu tanrısal bir güç değil; ussal bir bakış açısı, analitik düşünmekten kaynaklanan bir bilgelik.

Toplumumuz, binlerce yıldır birçok ozan çıkardı bağrından. Bu bilgelerin söyledikleri sözün gücü öylesine güçlü, etkileyici ve yol gösterici ki bugün bile verdikleri öğütler, dersler geçerliliğini korumakta. Günümüz insanının zaman zaman eski ozanların deyişlerinde, dizelerinde, us süzgecinden süzülerek söyledikleri sözlerinden örnekler verilir, onlar anlatılan düşünceye tanık gösterilerek anlatım güçlendirilir. Böylece dinleyene gerekli uyarılar da yapılır ki yanlış düşünüp yapmasın diye. Aslında ozanların ussal imbikten damıtılarak söylenen özdeyişleri, insanların başlarının belaya girmemesi için söylenir.

Ünlü ozanımız Âşık Veysel: “Başkasının baharını çalanın bahçesi çiçek açmaz. Başkasının hakkına girenin mutluluk kapısını çalmaz. Başkasının güneşini kesenin üzerine güneş doğmaz. Hâlâ anlamadınız kötü niyetle iyi murada varılmaz.” Ne denli güzel söylemiş Veysel; insanoğlunun bir inat, açgözlülük, kısa erimli bir çıkar edinme, kolay yoldan geçinme uğruna yaptığı işlerin sonunda nasıl da hüsran olacağını anlatmakta bu sözle.

“Başkasının baharını çalmak” gençliğini, en verimli çağını kendi çıkarları uğruna yok etmektir. Sen başkasının baharını çalarsan senin bahçende çiçek açar mı hiç? Böyle beklenti gereksiz değil de nedir? Kendi bahçenin çiçeklerle donanmasını istiyorsan başkasının baharını güze çevirmeyeceksin. Atalarımız: “Keser döner sap döner, gün gelir hesap döner” diye ne güzel söylemiş. Hesabın bir gün verileceğini bilmeli kişi. Başkasının baharını çalarsan senin baharın da zehir olur yazın da.

“Başkasının hakkına girenin mutluluk kapısını çalmaz” diyor Büyük Ozan. Haksızlığı kendine hak olarak görenlerin yaşamlarına bakıldığında bir biçimde bunun bedelini misliyle ödediğini görürüz. “Başkasının hakkına girmek” bazılarından saklansa da eskiden kadının onayı alınsa da yargı erkinin yasal boşlukları kullanılsa da kendi vicdanına bu haksızlığı kabul ettirmek olanaksız. Bu nedenle bu kişiler yaşamları boyunca mutlu olamaz. Mutlu olamayacaklarını bildikleri için de daha çok hakka girerler. Bu da onların mutsuzluklarını daha da büyütür.

Veysel: Başkasının güneşini kesenin üzerine güneş doğmaz, diyerek yaşamın acı bir gerçeğini önümüze koymakta. Bu acı gerçek kılıçla savaşanın kılıçla ölmesi gerçeğinden başka bir şey değil. Siz başkasının güneşini kesip onu ışıktan, aydınlıktan, yaşam kaynağından yoksun bırakırsanız sizin üzerinize güneş niye doğsun? İnsan yaşamda ne ekerse onu biçer. Bu, değişmez bir doğa kuralı ve yaşamın diyalektiği.

“Hâlâ anlamadınız kötü niyetle iyi murada varılmaz” diye uyarıyor bizleri Büyük Usta. Kötü niyetli biri, karşısındakine kötülük yapmak için yola çıkmışsa iyi ve olumlu bir amaca ulaşamaz. Tarih bunun örnekleriyle dolu. Kötülük bumerang gibidir. Karşıtına ya da sana inanana fırlatırsan onu döner seni vurur. Onun için atalarımız: “Alma mazlumun ahını çıkar aheste aheste.” diyerek zalimce kötülük yapanları uyarmaktalar.

Kötülük yapmak, birinin güneşini kesmek, sana güvenenin baharını çalmak, başkalarının haklarına girmek, kötü niyetle iyi bir amaca ulaşma isteği kolay olsa da sonu acıklı biten girişimler bunlar. İnsanı insan yapan şey, iyilik yapmak, iyi düşünmek, başkalarının baharını, yaşamını, emeğini çalmamaktır. İyi düşünelim ki her şey iyi olsun. Sana yapılmasını istemediğini, sen de başkasına yapma! Kendimize iyilik kapılarını açmak varken kötülük yapmak niye?

Adil Hacıömeroğlu

25 Nisan 2026

İSRAİL ORDUSUNDA TÜRK YURTTAŞI ASKER VAR MI?

İsrail, yıllardır Filistinlilere soykırım uyguluyor. Çoluk çocuk demeden önüne gelen Filistinliyi öldürüyor. Aynı kırımı, Lübnan’da da uygulamakta. Ayrıca İran, Yemen, Irak, Suriye, Mısır, Tunus’ta da benzer öldürmelerin nedenidir bu haydut devlet.

İsrail devleti, farklı ülkelerden Filistin’e göçen Yahudilerden oluştu. Bu kişilerin arasında çok sayıda Türk kökenli Yahudi’nin olduğu bilinen bir gerçek. Ülkemiz yurttaşı olan birçok Yahudi, aynı zamanda İsrail’in de yurttaşı. Yani çifte yurttaşlar… Ülkemizde erkeklere askerlik zorunlu… Son yıllarda bedelli, kısa dönem gibi uygulamalar olmakta. Bu da eşitlik ilkesine aykırı. Türk yurttaşı olan Yahudiler de askerlik görevlerini yurdumuzda yapmaktalar.

İsrail’de askerlik süresi erkeklerde 32, kadınlarda ise 24 ay. Gerek görülürse bu süreler uzatılabilir. Görüldüğü gibi bu ülkede bedel ödeyip askerlikten yırtmak yok! Ancak aynı zamanda İsrail yurttaşı olan kişiler, hem orada hem de Türkiye’de askerlik ödevlerini yerine getirmekte. İsrail ordusunda askerlik yapan birinin Türk ordusunda askerlik yapması çok ilginç değil mi? Bu konuda özel uygulamalar varsa bilmek isteriz.

Mart 2026’da İran saldırısında öldürülen İsrailli askerin cenaze töreninde Türkçe ağıtlar yakıldı. Bu görüntüleri yurttaşlarımızın çoğu izledi. Bu kişinin kimliği belirlendi mi ilgili bakanlıklar ya da MİT tarafından? Öncelikle bu askerin Türk uyruğu sürüyor mu? Sürüyorsa Gazze soykırımı başladığından bu yana Türkiye’ye giriş yaptı mı? Gazze, Batı Şeria ya da Lübnan’daki soykırımlara katıldı mı? Bu kişinin ve varsa ailesinin Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlığının geri alınması konusunda bir girişim var mı? Ayrıca İsrail ordusunda, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı olup da kaç kişi askerlik görevi yapmakta? Bu kişiler için önlemler söz konusu mu?

Hükümetimiz, başta cumhurbaşkanımız olmak üzere Gazze söz konusu olduğunda yüksekten atıp tutmaktalar. Türk kamuoyunun Filistinliler konusundaki duyarlılığının farkındalar. Ancak bu duyarlılığı, yüksek perdeden İsrail karşıtı ağır sözler ederek yönetmeye çalışmaktalar. Ülkemizdeki ABD kontrolündeki NATO üslerinin İsrail’e bilgi sızdırmasını engellemiyor AKP hükümeti. Buna koşut olarak İsrail ordusunda askerlik yapıp Filistinlileri katleden Türk yurttaşı olan Yahudilerle ilgili bir yaptırım uslarına bile gelmiyor.

İsrail ordusunda elleri kanlı askerlik yapan Türk yurttaşlarının birçoğu, izinli zamanlarını ülkemize gelip normal insan gibi aramızda dolaşıp keyiflerine bakmaktalar. İzinleri dolup İsrail’e gittiklerinde Filistin soykırımı yapmayı sürdürmekteler.

İsrail’de çok sayıda Rus kökenli Yahudi yaşıyor. Rusya, 20 Nisan 2026 günü Moskova’daki Domodedova Havaalanı’na Tel Aviv’den gelen kırk İsrailliyi İran’la savaştıkları gerekçesiyle gözaltına aldı. İsrailliler, beş saat boyunca su ve besin erişimi olmadan sorgulandı. Rus görevliler, “İran Rusya’nın müttefikidir, İran’ın düşmanı Rusya’nın da düşmanıdır” diyerek İsraillilerin ülkelerini ziyaret etmelerinden hoşlanmadıklarını belirttiler. İste, doğru ve tutarlı tavır budur. Tavşana kaç, tazıya tut tavrı değil.

İsrail’in soykırımcı tutumu nedeniyle İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in doğru çizgisi herkese örnek olmalı. Dosta dost, düşmana düşman diyen ve arka kapı diplomasisi yapmayan, kartlarını açık oynayan bir yürekli duruş bu.

AKP hükümeti, zaman geçirmeksizin İsrail ordusunda askerlik yapan Türk yurttaşı eli kanlıları belirleyip gereken işlemleri yapacak mı? Yoksa bu oyun sürecek mi sonsuza dek? Cebinde Türk kimliği olan birinin Filistinlileri çoluk çocuk öldürmesine göz yumulup yol mu verilecek? Bu konuda en az Rusya kadar duyarlı ve yürekli olmak gerek. Pedro Sanchez gibi de içten, örnek ve insancıl davranmalı değil mi?

Adil Hacıömeroğlu

23 Nisan 2026

YAŞAM BİÇİMLERİ DİZİLERE YANSITILIYOR

Televizyon dizilerini çok fazla izlemem. Her yıl bir ya da iki diziyi izlemeye çalışırım. Bunun da nedeni, halkımızı ekran başına kilitleyen konuları, olayları görmektir ilk amacım.

İkinci amacım ise… Dizilerin toplumu yönlendirdiği bilinciyle bu konudaki eğilimleri görme isteğim. Neredeyse dizilerin hepsi toplumun yaşam biçimini, kişilerin olaylara bakış açılarını, halkın düşünüş biçimini, izleyicilerinin duygu dünyasını biçimlendirip değiştirdiğinin yakın gözlemcisi ve tanığıyım.

Diziler, sosyal medya ile toplumları yeniden inşa ediyor düşünsel ve duygusal olarak. Bunun küresel bir yönlendirmenin parçası olduğunu da düşünmekteyim. Ayrıca dizinin senaristlerinin kendilerinin ya da çevrelerinde gözlemledikleri yaşam biçimlerinin dizilere konu olduklarını varsayıyorum. Bu yolla topluma bir yaşam biçiminin dayatıldığının farkındayım. Bu tür bir yaşam biçimini gerçek yaşamda gözlemlemeseler bile düşlemeleri olanaklı. Ayrıca başta ABD olmak üzere birçok batı ülkesinde bizim televizyonlarımızdaki dizilerde anlatılan yaşam biçimlerine rastlayabiliriz.

Dizilerdeki olaylar ve kahramanlar, toplumca örnek alınıyor ne yazık ki. Özellikle çocuk ve gençler, dizi kahramanlarına benzemeye çalışıyorlar düşünüşleri, davranışları, yaşam biçimleri, giyim ve kuşamlarıyla. Onlar gibi konuşup onlar gibi oturup kalkıyorlar. Karşılaştıkları durum ve olaylara onlar gibi karşılık veriyorlar. İnsan ilişkilerini, beğendikleri dizilerdeki kahramanlar gibi oluşturmaktalar. Dizilerin konuları, yaşanan olaylar ve kahramanlar çocuk ve gençlere, hatta yetişkinlere bile örnek olmakta. Diziler, sosyal medyayla el ele vererek toplumları dönüştürüyor kendi istedikleri doğrultuda. Bu dönüşüm; toplumları köklerinden, onları var eden değerlerden, insanlık erdemlerinden ve yaşam düzenini sağlayan aktöreden uzaklaşmasına yol açıyor. Bu da toplumun çözülmesine, çürümesine, kokuşmasına neden oluyor.

Dizilerin neredeyse hepsinde toplumsal aktöremizin kabul edemeyeceği aile içi cinsel ilişkiler var. Neredeyse herkes, herkesi aldatıyor kadın ya da erkek olsun. Kardeş, kardeşin karısıyla cinsel ilişkiye giriyor. Yeğen, amcası ya da dayısının karısıyla birlikte oluyor. Arkadaş, en yakın arkadaşının eşiyle birliktelik yaşıyor. İnsanın düşsel evrenini zorlayacak kadın-erkek ilişkileri söz konusu. Diziler, bu tür ilişkileri öne çıkararak izleyicilerine hiç kimseye güvenilmemesi gerektiğini toplumun belleğine yerleştirmekte. Diziler, açıkça “Kardeşine, akrabana, en yakın arkadaşına bile güvenme!” demek istiyor izleyicilerine. Bu anlayış, aileyi hedef almakta. Bu yolla aileyi çözüp dağıtma, ev içi dayanışmayı çürüterek ortadan kaldırma, toplumsal erdemleri geçersiz kılma, aktöreye dayalı akraba ilişkilerini yok etme amaçlanmakta. Bazı kişiler, kendi yaşamlarını biçimlendiren aktöresizliği, insanlık erdemlerinden nasibini almamayı, toplumsal değerleri umursamamayı topluma dayatmakta. Bu durum son derece tehlikeli.

Diziler, giyim kuşam konusunda toplumu değiştiriyor. Özellikle cinselliği öne çıkaran kadın giyimleri kabul edilebilir değil. Cinselliği kışkırtan bir giyim söz konusu. Kapalı olması gereken cinsel bölgeler bilerek sergilenmekte. Dizilerde kadın cinselliği, konunun üstüne çıkıyor. Dizilerde sınırsız, ilkesiz, sevgiye dayanmayan bir cinsellik topluma dayatılmakta. Karşı cinsi sevmek, ona bağlanmak, ilişkiye karşılıklı saygı duymak, aile birliğini her şeye karşın korumak dizilerde söz konusu değil. Topluma, özellikle de gençlere değerler, ilkeler, erdemler, sağlam bir aile yapısı için değil; yalnızca cinsellik odaklı bir yaşam biçimi özendirilip amaçlandırılmakta ekranlarda.

Erkek giyiminde kapkara giyim söz konusu. Bundaki amaç, sert erkek algısı uyandırmak. Ayrıca erkeklerin çoğu kirli sakallı… Bu giysi ve sakal, organize suç örgütleri tetikçilerini ve liderlerini anımsatmakta. Dizilerin her bölümünde silahlı çatışma var neredeyse. Bir anda onlarca kişi öldürülüyor. Dediğini, söz ve yeteneğiyle yaptıramayan erkek dizi kahramanı, silahla yaptırıyor her şeyi. Usun yerini kaba güç alıyor. Bu da çocuk ve gençleri şiddete yönlendirmekte. Dizilerin çoğunda çocuk ve gençlere olumlu davranışlar açısından örnek olacak kadın ve erkek kahramanlar yok nedense.

Dizilerde en belirgin olan özellikse hiç kimsenin kimseyi dinlememesi. Karşılıklı konuşmanın yerini, karşılıklı bağrışma almış durumda birçok dizide. Sıkça görülen ise laf sokmalar… Ayrıca dizilerde güzel Türkçeye özen yok! Yabancı sözcükler bolca kullanılmakta. Örneğin, yeni bir buluşla yeni bir yabancı sözcüğü sokuyorlar güzel Türkçemize. Oysa bu yabancı sözcüğün yerine türetme ya da bileşme yoluyla oluşturulan Türkçesi konabilir. Bu konuda dilcilerden yardım almayı uslarına bile getirmiyorlar nedense. Ekranlardaki anlatım bozuklukları, tümcedeki anlam bozuklukları, konuşmalarda kırık döküklük de önemli bir konu. Diziler, izlendikleri birçok yabancı ülkede bazı kişilere, Türkçe öğretirken ülkemizde ise çocuk ve gençlerin dilini bozmakta. Yabancı ülkelerde, Türk dizilerini izleyerek anadilimiz öğrenenler de ne yazık ki bozuk bir Türkçe ile karşımıza çıkıyorlar.

Birçok dizide homoseksüelliği çağrıştıran dizi kahramanlarını görüyoruz. Bu durum, özellikle çocuklar üzerinde olumsuz etki bırakmakta. Toplumu cinsiyetsizleştirme konusunda algılar yaratılmakta. Bu durum, çocuk ve gençleri kimliksizleştirip tinsel karmaşıklığa sürüklemekte. İnsanların kadın ve erkek olarak iki farklı cinsten oluştuğunu yadsımak, büyük bir yanlış. Bu durum, aile kurumunu yok eder. Kadın ve erkek türlerinin ortadan kalkmasıyla insan da yok olur yeryüzünden.

Diziler denetlenmeli. Topluma zarar veren, çocuk ve gençlere yanlış rol modeller gösteren, toplumsal aktöre ve değerleri hiçe sayan, insanlık erdemlerini kulak arkası eden, insanları tüketime özendiren, şiddeti insan ilişkilerinin merkezine oturtarak sorunları bu yolla çözmeyi tek geçerli yol olarak sunan dizilerin gösterimi önlenmeli. Toplumumuzun varlığı, geleceği, çocuk ve gençlerin gerçekler ışığında yetiştirilmeleri her şeyin üstünde. Bu gerçeği görmezden gelmek, ilerde önü alınmaz büyük sorunları, yıkımları, sakıncaları ortaya çıkarır.

Adil Hacıömeroğlu

5 Mart 2026

BİR ÜLKENİN HALKI İÇİN ÇALIŞAN YÖNETİCİLERİ VARMIŞ

Kaf Dağı’nın ardında toprakları verimli, ovaları bereketli, dağları taşları yaban meyveli, denizleri türlü türlü balıklarla dolu, yeraltı kaynakları varsıl mı varsıl, dere ve göllerinde sayısız su ürünü olan bir ülke varmış. Bu ülkenin yeryüzü yeşil, gökyüzü maviymiş. İnsanları çalışkan mı çalışkanmış. Yanı sıra çok da iyi niyetli ve iyi yürekliymiş insanları. Bu nedenle bu ülkenin adı, İyiyürek’miş.

İyiyürekliler, iyilikten başka bir şey düşünmezmiş. Onların yalamı hep olumluluk üzerine kuruluydu. Olumsuz düşünüp yapmak uslarının köşesinden bile geçmezmiş. İnsanlar, kendi aralarında söyleşirken ikide bir “Kötülükler bizden uzak olsun.” derlermiş kötü düşünceleri kovmak için. Kaza ile bir kötülük yapsalar, istemeden biri hakkında kötü bir şey düşünseler ya da söyleselerTanrılarına kendilerini bağışlaması için günlerce yakarırlarmış.

Tanılarına inançları tammış. Onun buyurduğu her şeye uyup dediklerini yerine getirmek için yarışırmış küçük büyük İyiyürek ülkesi halkı. Hele belli günlerde Tanrı’ya yakarış toplantılarında neredeyse hepsi kendi eğnini[1] unutup Tanrı’nın varlığında yok olurlarmış. Bu toplantılarda gözyaşları sele dönermiş ve sevgi denizi oluşurmuş böylece. Kendilerini uçmağa[2] varmış gibi düşünür, dünyanın boş bir düş olduğu duygusuna kapılırlarmış. Zaten onların inancına göre dünyadaki yaşam geçiciydi. Asıl ve sonsuz yaşam, öteki dünyadaydı. Eğinler, tinlere[3] yük olmasın diye bu dünyada kalıp toprak olacaktı nasıl olsa. Eğinlerin yükünden kurtulan tinler, uçmağa varacaklardı göğün yedinci katında. Orada dünya nimetlerinin katbekat çoğu önlerinde olacak, karnı da gözü de doyacakmış herkesin. Hani dünyada “Yediğin önünde yemediğin arkanda” diye bir söz vardır ya işte tam da ona uygun bir yaşam sürdürülecek uçmakta.

Onların inancına göre Tanrı ile kendi aralarına kimse giremezdi. Çünkü Tanrı, onlara şah damarlarından daha yakındı. Tanrı’yla onların arasına biri girmeye kalkamazdı. Bu, Tanrı’ya eş koşmak, demekti. Böyle düşünmek, Tanrı katında büyük bir suçtu. Bu suçun karşılığı da tamuya[4] gitmekti.

Binlerce yılda oluşan törelerine çok bağlıydı İyiyürek ülkesinde yaşayanlar. Töreleri gereği aralarında olağanüstü bir yardımlaşma ve dayanışma vardı. Acılar, ekmekler gibi paylaşılırdı. Biri üzüldüğünde hepsi üzülürdü. Biri öldüğünde sanki hepsinin yakını ölmüşçesine ağlaşırlardı. Günlerce yas tutulurdu toplum olarak. Bir kişi sayrı[5] olup yatağa düştüğünde elbirliğiyle onu iyileştirmek için olağanüstü çalışılırdı. Sayrı evine sağaltım[6] sağlayıcı yiyecekler, bitki kökleri, çiçekler, hayvan kemikleri, doğada az bulunan yiyecek otlar götürülürdü. Adaklar adanırdı sayrıya sağlık gelsin diye.

Sevinç ve mutluluklarda ise toy kurulup düğün bayram edilirdi. Günlerce sürerdi toy. Yenip içilir, söyleşilir, sofralarda kuş sütü bile eksik olmazdı. Bu toylarda sevinci belli etmek için oyunlar oynanırdı. Bu oyunlarda herkes kendinden geçerdi. Dışardan bakanlar, bu kişilerin başka bir gezegenin insanları olduklarını sanırdı.

İş zamanı geldiğinde herkes; ben arı gibi diyeyim, siz karınca gibi deyin çalışırdı. Baharla uyanan toprakla kavuşmak törenlerle kutlanırdı. Toprak dile gelir, insanlar kış boyu eğinlerine yükledikleri büyük erkelerle[7] yorulmak bilmezlerdi. Onlar için dur durak yoktu. Zamanı iyi değerlendirmek için gece harman yerinde uyunurdu kucak kucağa. Onlara yıldızlar yoldaşlık eder, ay ışığı yol gösterirdi. Şafak sökerken gün başlardı. Çünkü bu ülkenin insanları güneşi üstlerine doğdurmazdı. Güneşten önce dünyayı teslim alırlardı. Gün ışığıyla tarla taban işleri başlardı. Türlü meyvelerle dolu ağaçları vardı. Ahır, ağıl ve kümeslerinde dizi dizi sağmal inekleri, boy boy binek atları, sürü sürü koyunları, öbek öbek keçileri, küme küme tavukları bulunurdu. Sofralarında süt, yoğurt, tereyağı, et, yumurta eksik olmazdı. Bolluk, sofralarını türlü türlü yiyecekler süslerdi.

Bahar geçer, yaz gelir, gün güze evrilirdi kaş göz arasında. Evler, ambarlar, kilerler, her yan yiyecekle dolardı. Samanlıklarda bir iğnenin sığacağı kadar yer kalmazdı. Odunluklara başına dek yakacaklar yığılırdı. Küp küp turşuları, kavanozlar dolusu reçelleri, petek petek balları, torbalar dolusu bakliyatları, kurutulmuş yemişleri doldururdu her yanı.

Havalar soğumaya başlayınca eğinleri yorgunluktan iki kat olurdu neredeyse. Kuzeyden soğuk kış yelleri kendini göstermeye başladığında evlerinin bakacaklarını[8] kapatır, kapılarını sıkıca örtüp mutluluk düşleriyle yaşarlardı. Kış, onlar için umut tohumunun toprak altında yeşermeyi beklediği zamandı.

İyiyürek ülkesinin yöneticileri, zamanla arayış içine girdiler. Komşu ülkelerin kavgacı, açgözlü, doyumsuz, töresiz, türesiz, geçimsiz, bencil, ayrımcı, ayrılıkçı, baskıcı, ikiyüzlü, yasa tanımaz, halk için değil de kendi için çalışan, iş bilmez, bencil yöneticilerine özendiler içten içe. Onların göz boyayıcı, düzmece varsıllıkları ilgilerini çekti. Önce onlardan yalan söylemeyi, halklarını yalanla kandırmayı, kendilerine karşı çıkanlara kara çalmayı, çok konuşup az iş yapmayı, inançları biçimselleştirip içlerini boşaltmayı öğrendiler. Tanrı kelamı, kulun uydurmalarının tozu dumanı arasında seçilmez oldu neredeyse. İnsanlar gerçeği bırakıp yalana, doğruyu görmeyip eğriye, kutsaldan ayrılıp uydurmaya, bilgiyi yok sayıp uydurmaya, aydınlıktan vazgeçip karanlığa inanmaya başladı. Ülkede akla kara birbirinden ayırt edilemez duruma geldi. Geceleri değil de gündüzleri ışıkları yakar oldular güneşin aydınlığını boğmak için.

Yüzyıllardır hırsızlığın olmadığı ülkede, “çalmak” diye bir eylem söylenir oldu sıkça. Eskiden İyiyürek ülkesinde kapılar, bakacaklar kilitlenmezdi çalma olayları başlamadan önce. Herkes kapılarına çifter kilit taktırdı. Yeterli olmayınca bu, kapıların arkasından sürgüler sürüldü. Bu da yetmeyince gözetleme delikleriyle izlendi evlerin çevresi. Ardından her sokakta sırayla nöbetler tutulmaya başlandı hırsıza arsıza karşı.

İyiyürekliler ne yaptılarsa hırsızlığı önleyemediler. Dağdaki eşkıya tüfekle, yerleşim yerindeki hırsız gizlice, yönetenler ise kalemle soydular onları. Kendilerini, dört koldan sarılıp kuşatılmış olarak duyumsadılar. Ürünleri para etmiyor, alacaklarını da olağanüstü zamlanmış olarak ediniyorlardı. Bir süre sonra bankacılar gelip onlara borç verebileceklerini söylediler. Parasal açıdan dar boğazda sıkışan halk, borçlanmak için adeta yarıştı. Çok sevindiler çok…

Zaman geçti, her şey hızla değişmeyi sürdürdü. Borçlar gırtlaklarına dek çoğaldı. Yürek çarpıntıları değişti, soluk almaları zorlaştı. Geceleri uykuları kaçtı. Ne yediklerinde tat ne de içtiklerinde lezzet vardı. Mutluluğu düşlerinde bile göremez oldular. Uykularında karabasanlar bastı onları. Eskiden kavga dövüşün ne olduğunu bilmeyen insanlar, her gün birbirlerine saldırdılar acımasızca. Çocukları, gençleri suç makinesine döndü. En kötüsü de ülkede kardeş kavgasının başlamasıydı. Tanrı’ya inançları zayıfladı. Helalle haram birbirine karıştı. Halkın bir bölümü insanları putlaştırıp onlara tapmaya başladı. Hakkın ne demek olduğu anımsanmaz oldu nednese. Eskiden “açlık” sözcüğünün anlamını bilmeyenler, onu yaşayarak öğrendiler. Bu dünyadan da öbür dünyadan da umudunu kesenler çoğunluktaydı.

Karmaşa alıp yürüdü zamanla. Eskiden yaşadıkları mutlulukları unutanlar çoğaldı. Çoğu kişi, binlerce yıldır yaşanan barış, erinç, mutluluk, dayanışma, paylaşma, özveri, sevgi, saygı ve güvenle bezenmiş günleri anımsamaz oldu.

Bir gün Düşgücü, iyice yaşlanmış dedesi Güngörmüş’e sordu: “Dedeciğim, sizin çocukluğunuzda da böyle karışık mıydı ülkemiz? O zaman da insanlar güven içinde yaşayamıyorlar mıydı?”

Güngörmüş: “Gel otur yanıma, anlatayım.” dedi iç geçirerek. Düşgücü, oturdu dedesinin dizinin dibine. Dede anlattı, torun dinledi. Saatler saatleri kovaladı. Bir cumartesi sabahı başlayan bu konuşma, gece yarısına dek sürdü. Güngörmüş dede, iyice yorulup sesi kısıldı. Hep anlattığı için devinimsiz bir biçimde oturduğundan dizleri uyuştu, her yanı ağrımaya başladı. Düşgücü de gözlerini kırpmadan dinlediğinden iyice yorulmuştu otura otura. Sabahtan beri tek lokma boğazlarından geçmemişti. Kalkıp bir şeyler atıştırdılar iştahsızca. Uykuları da gelmişti.

Dedeyle torun karşılıklı yataklarda uyudular o gece. Sabaha dek mutluluk düşleri gördüler. Düşgücü, her düşünden sonra uyanıp eski erinçli günlere dönmek için dilekte bulundu. Dede, son görevini yapıp geçmişin güzelliklerini torununa anlatmanın verdiği sevinç, erinç mutlulukla rahatlamış bir biçimde sonsuz uykusuna daldı.

Kim bilir belki Düşgücü’nün düşleri gerçek olur da İyiyürekliler ülkesi kurtulur. Onlar ersin muradına, biz çıkalım kerevetine.

Adil Hacıömeroğlu

21 Nisan 2026

[1] Beden

[2] Cennet

[3] Ruh

[4] Cehennem

[5] Hasta

[6] Tedavi

[7] Enerji

[8] Pencere

BEDENİNİ SAKINMAYAN KADINLAR

Korona öncesi dönemde toplu taşım araçlarında, işyerlerinde, aşevlerinde ya da konuklarla birlikte herhangi bir yerde olunduğunda kadınlar oturup kalkmalarına özen gösterirdi. Eski ve argo söyleyişiyle frikik vermemek için özel bir çaba içinde olurlardı. Hafiften sıyrılan bir etek hem hemcinslerince hem de erkeklerce ayıp karşılanırdı. Bu tür dikkatsizlikler, özensizlikler yadırganırdı insanlarca. Böyle bir durumda özensiz ya da dalgın davranan kadınlar ar eder, yüzleri kızarırdı. Çünkü kadın bedeni çok değerli ve özeldi, tıpkı paha biçilmez mücevherler gibi. O beden, işportacı tezgâhlarında sergilenen mal gibi ortaya yere dökülmezdi. O değerli mücevhere ulaşmak herkesin harcı değildi. Bir kadına ulaşmanı yolu, içten seven bir yüreğe sahip olmaktı.

Her kadın, giyimine özen gösterirdi. Bir kadının iç çamaşırının görünmesi bir yana, dış giysilerden belli olması bile bir özensizlik olarak görülüp ayıp sayılırdı. Kadınlar, genç kızlar süslenmelerine özen gösterirlerdi. Makyajda abartıya kaçmak, hem ayıp hem de süslenmeyi bilmemek olarak görülürdü. Süslenmede doğala yakın bir anlayış egemendi. Eskiden kadınların insan içinde makyaj yapması, süslenmesi ne görülür ne de düşünülürdü.

Kadın olsun erkek olsun ev giysileriyle dışarı çıkması, eve gelen konukları karşılaması ayıbın ayıbıydı. Bu, konuğa değer verilmemesi, saygısızlık olarak görülürdü. Konuk için temiz, düzgün giyinmek ev sahiplerinin hem kendilerine hem de konuklarına saygı duymasındandı. Giyime gösterilen özen, konuklara yapılacak sunumlara da gösterilirdi. Konuklar oturmadan oturmak, çok ayıp ve saygısızlıktı. Onlar, ikram edilen yiyeceklerden tatmadan ev sahiplerinin elleri çatal bıçağa değmezdi.

Konukların yanında özel sorunlar, aile içi ilişkiler konuşulmazdı. Çünkü herkesin tenceresi kapalı kaynardı. Gelen konukları, kendi sorunlarıyla meşgul etmemek önemli bir görgü kuralıydı. Hele paradan, maldan mülkten konuşup kendi varsıllığını övmek görgüsüzlüğün bağışlanmaz biçimiydi.

Şimdi böyle mi? Doğal olma maskesiyle her şey, deli kızın çeyizi gibi orta yere seriliyor. Ne giyimde özen var ne de konuşmada. Kadınlar bedenlerini, özellikle de en mahrem yerlerini sergilemeyi bir beceri sanmakta. Değerli mücevherler, işporta tezgâhında sıradanlaştı. Frikik vermenin ayıp olduğu unutulup özellikle bacaklar açılarak oturuluyor kalabalıklar içinde. İç çamaşırlar sanki özellikle gösteriliyor. Meme uçları görüldü görülecek giysilerin altında gizlenemiyor. Oram buram görünmesin diye kendini sakınan genç kızlar yok artık. Olsa da parmakla gösterilecek türden.

Toplu taşım araçlarında, aşevlerinde, yeiçlerde[1] ve dost meclislerinde genç kadınlar alıyorlar aynayı ellerine başlıyorlar en abartılısından makyaj yapmaya. Öylesine bir süslenme ki, birden boya küpüne dönüyor karşınızdaki.

Erkeklerin çoğu, sakallı ve özensiz. Küfürlü konuşmayı delikanlılık saymaktalar. Ayakkabılar boyasız… Giysiler, genellikle kapkara… Kız olsun erkek olsun sözcük dağarcıkları elliyi geçmiyor. Dildeki kısırlık, bilinçteki yozluğu, yoksunluğu ortaya çıkarmakta kolayca.

Kadın giyimlerinde özen tarih oldu. Cinsellik sergilenecek biçimde giysiler giyiliyor. Giyiliyor, dedim ancak giyilen bir şey de yok! Benim de son yıllarda dilim alıştı yaşı ne olursa olsun insan dişisine “kadın” demeye. Ne yazık ki bu da son zamanların modası dilde. Okul kızlarına da “kadın” deniyor artık. Oysa dilimizin önemli bir varsıllığıydı evlenmemiş çocuk ve gençlere “kız”, evlenenlere “kadın” denmesi. Bu da cinselliğin küçük yaşlardan başlayarak herkesçe yaşanabileceği algısını topluma yerleştirmek amaçlı bir değişiklik dilde. Ne coşkun bir ırmak gibi yürek çağlayanından içten gelen seviler var ne de uğruna özveride bulunulacak sevgililer.

Her şeyi cinsellik, hazcılık odaklı düşünmek toplumu çürütmekte. Özellikle gençleri, ülküler edinmekten uzaklaştırmakta. Cinselliğe odaklanan gençlerin amaçsızlaştırılmasıdır istenen. Yalnızca bu mu?

Doğaldır ki hayır… Hazcılık, toplumu geleneklerinden, yardımlaşma ve dayanışma kültüründen, paylaşımcı olmaktan, toplum çıkarlarını savunup korumaktan, başka varlıkların haklarına saygı göstermenin gerekliliğinden, diğer insanlarla uzlaşı anlayışından, özveriden, duygudaşlıktan, tutumlu olmaktan, tinsel varsıllıktan, üretkenlikten koparıyor. Ben yoksam gerisi tufan, anlayışı dayatılmakta kişilere. Bu, benmerkezli bir anlayış ve yaşam biçimi. Sosyal bir varlık olan insanı, hazcılığa tutsak eden ve özgürlüğü reddeden sınırsız bir bencillik. Bencillikle bir toplum kimliğini yitirir. Bu durum, insanı da toplumu da çürütür. Çürümenin ardından kokuşma başlar.

Ne yazık ki hazcılığı kişilere dayatan televizyon ve sosyal medya. Bu yolla milyonlarca insanı kendine tutsak ediyor. Böyle olunca da insanlık kendi kendini yok etme yoluna giriyor. Bu tutsaklığı yok edemezsek insan soyunun yok edilişini izleriz çaresizce. O zaman insanlık adına ayağa kalkma zamanı geldi de geçiyor bile. O halde ne duruyoruz?

Adil Hacıömeroğlu

20 Nisan 2026

[1] Kafe

KARADUT

Her karadut çıktığında

İsterdin ilk günden gözlerin parlayarak

Nisan serinliğinin yelinde

Sen karadut beklerdin heyecanla

Her seferinde ilk ben görürdüm

Olgunlaşıp karadutları

Seyyar manav ve marketlerde

Sen ödüllenmiş sayardın kendini

Küçük şeffaf kutuda kapkara karadutlar

Birbirinize bakardınız önce

Sonrasında başlardın yemeye

Tadını çıkara çıkara,

Dudaklarını boyaya boyaya

Sularını akıta akıta

Kiminde yanaklarından akardı karalar

Kiminde yanakların kesilirdi karaya

Ödüllenirdin kara lekelerle

Kara lekelerin göz değmesin diyeydi

Uzun süre yıkanmazdı onlar

Ellerin keserdi karaya.

Parmak uçların kırmızımsı kara

İzlerdim senin tadını çakarak yemeni

Karadutlar olurdu sana can

Bugün ilk karadutlar tezgâhta

Almadım, sen yoksun diye

Sensiz karadut yenir mi

Geçer mi boğazımdan zerresi

Yanlışlıkla alıp yesem

Dudaklarım, ellerim, çenem değil

Amma…

İçim kararır kapkara, yüreğim solar

Can dayanır mı hiç buna sensiz

Adil Hacıömeroğlu

20 Nisan 2026

ÇOCUKLARA BUNCA KÖTÜLÜĞÜ KİM YAPIYOR?

Çocukların karşısına kötü örnekleri çıkaran ne yazık ki anne ve babalar… Kimi bu kötü örnekleri çağdaş olmanın, kimi de çocukları iyi yetiştirmenin aracı olarak görmekte. Bu konuda, onları genellikle yönlendiren de televizyonlar ve sosyal medya… Son yıllarda insanlar, kitaplardan hızla uzaklaşarak ekranlardaki bilgileri tartışmasız doğru kabul etmekte.

Birçok kişi; televizyonları ve sosyal medyayı emperyalistlerin, güç odaklarının kitleleri yönlendirme aracı olarak kullandıklarının farkında bile değil. Bu alanlarda yayımlanan bilgilerin çoğu ya eksik ya da değiştirilerek yayımlanmakta. Bu da geniş insan kitlelerini yanlış yollara sürüklemekte. Ekranlar, kişilerin bilinçaltlarında kendi istedikleri algıları oluşturmak için birtakım iletileri yerleştirmekte. Bu iletiler, zamanla insanları belli konularda koşullandırır. Böylece kitleler, emperyalist güç odaklarının istediği gibi düşünüp onların kurallarına göre davranır. Bu yolla da egemenler amaçlarına kolayca ulaşır.

Ekranlar, öncelikle aileyi dağıtmayı amaçladı. Bunu da ülkemizde kısman başardılar, diyebiliriz. Boşanmayı kolaylaştıran yasaların çıkarılması, bu işin ilk adımı oldu. Evde rollerin değişmesi ise ikinci adım... Sinik baba, çocuğuna kul köle olan anne ve her dediğini yaptırarak aileye egemen olup yöneten çocuk…

Ailelerin geleneksel yemekler yemesi, sofra kültürü değişti. Abur cuburlar, mutfak kültürünü yendi. Hazır yiyecekler, yeni kuşağın en çok tükettiği besin kaynakları. Bu yiyeceklerin şeker ve yağ oranları oldukça yüksek… Yegit[1] tüketen çocuklar bu nedenle sıkça acıkıyor. Acıktıkça daha çok yiyor. Böylece çocuklar hızla şişmanlıyor. Yanlış beslenme yüzünden birçok çocuk, türlü sayrılıkların pençesine düştü ne yazık ki.

Kızların çoğu küçük yaşta makyaj yaptırılıyor annelerince. Çoğu kız çocuğu, yetişkin gibi giyinip süslenmekte. Ergenlik öncesi onlara, cinsel uyaranları bol bir yaşam sunuluyor gerek günlük yaşamdan gerekse ekranlardan. Bu sunuyu yapan ise aileler… Niye mi? Kendilerince topluma, zamana uymak kaygısından... Peki, buna kim karar veriyor? Televizyonlar ve sosyal medya, yani ekranlar… Bu yüzden küçücük kızlar çocukluklarını yaşayamadan birden ergen oluyor, hem de ilkokul sıralarında. Bunda yanlış beslenmenin etkisi de çok… İnsan yaşamındaki bir gelişmenin doğal sürecin koşulları içinde olmaması çok kötü değil mi? Bu nedenle günümüz kızlarının boyları çok kısa oluyor erken ergenlik yüzünden. Bunu tıbbi verilere dayanarak değil gözlemlerinden aktarıyorum.

Çocuk ve gençlerin dinledikleri müziklerin ne ezgileri ezgi ne de sözleri söz... Sözlerin çoğu küfürlü… Küfrü meşrulaştırıp yaygınlaştırmakta toplum içinde bu kafa şişiren gürültüler. Bilindiği gibi küfürlerin çoğu kadın üzerinden cinsellik çağrıştıran ve bu yolla onlara hakaret edip aşağılayan türden. İşin en ilginç yanı kendilerini aşağılayan bu sözlere katılarak oynayıp zıplayan kızların olması ve bu çirkinlik dolu sözleri bağırarak söylemeleri. Ayrıca bu tür müziklerin çalınıp söylendiği konserlerde uyuşturucu içmiş gibi davranış ve dansların yapılması bir başka olumsuzluk. Evlerinde doğru bir müzik kültürü edinemeyen çocuklar, ne yazık ki onları farklı bağımlılıkların, kötülüklerin çıkmazına sürükleyecek bu ayıplı şeyleri müzik sanıyorlar. Ne yazık ki çocuklar ve gençler, kendilerini büyük bir çürümüşlüğün içine çeken bu kokuşmuşlukla hoplayıp zıplayarak eğlendiklerini düşünüyor olmaları ise işin garip yanı.

Televizyon dizilerine daha önce değinmiştim. İnternette izlenen kısa videolar, çocukları yanlış yönlendirmekte. Özellikle bunlarda anlatılanların çoğu; aile yapısını kötülemeyi, onların duygularını örselemeyi amaçlamakta. Bu nedenle duygularını yitirmiş bir kuşak yetişiyor ne yazık ki.

Çocukların küçük yaşta kendi cinsiyetlerini belirlemeleri isteniyor onlardan. Cinsiyetin doğru düzgün ne olduğunu bilmeyen çocukların bazıları, bu konuda ailelerince zorlanmakta. Küçücük erkek çocukların kız olmak istediği için cinsiyet değiştirdiği yazılıp gösterilmekte. Zaman zaman fotoğrafları yayımlanmakta. Bu çocukların ameliyatla cinsiyet değiştirdiğini söyleyelim. Bu durumun ne toplumun genel aktöre[2] ölçülerine ne de tıbbın kuralları içinde yer aldığını söyleyebiliriz. Ne yazık ki her meslekte olduğu gibi tıp eğitimi alıp Hipokrat yemini edenlerin bazılarında da bu aktöresizliği üzülerek görmekteyiz. Bunda da asıl sorumlunun çocuğun anne ve babasında olduğunu belirtelim.

Kimi veliler, çocuklarına büyük insanmış gibi davranmakta. Bu, oldukça yanlış… Çocuğun boyu büyüse de birçok konuda becerikli olsa da o, çocuktur hâlâ. Çocuğa, çocuk gibi davranmalı. Bir çocuğa, büyük insanmış gibi davranıp buna göre sorumluluklar vermek doğru değil. Çocuk, çocukluğunu doyasıya yaşamalı. Onu yetişkin bir poza büründürmenin bir yararı yok! Zamanında yaşanmayan şeyler, ilerde kişide birtakım sorunlara yol açar.

Birçok kötülüğü, çocuklara öğreten anne ve babaları ne yazık ki. Onu sürekli ve bitmez tükenmez bir yarışın içine sokmakta velileri. Bu yarış, çoğu zaman çok acımasız olmakta. Nasıl mı? Çocuğunun en yakın arkadaşının başarısız olması için dua eden anne, babaları gördüm üzülerek. Üstelik bu dua edenler, o çocuğun anne ve babasıyla da neredeyse her gün görüşen arkadaşları. Böyle olunca çocukta arkadaşlık duygusu gelişip var olur mu? Ön tekerlek nereye giderse arka tekerlek de oraya gidiyor doğal olarak. Aşırı yarışmacı tutum, onu insanlıktan çıkarıyor. Yardımlaşma, dayanışma, paylaşma duyguları yok olup yerini ucu bucağı belli olmayan derin bir bencillik alıyor. Bu bencillik ona insanlık kapılarını kapıyor.

Peki, yukarıda anlattığı kötülükleri, bir çocuğa düşmanı yapabilir mi? Yapamaz. Ancak bunları bir çocuğa kendi anne ve babası yapabiliyor ne yazık ki.

Adil Hacıömeroğlu

19 Nisan 2026

[1] Fastfood

[2] Ahlak

ÇOCUKLARIYLA ÖVÜNEN VELİLER

Günümüzde neredeyse ailelerin tümü çocuklarını öve öve bitiremiyorlar. Herkes çocuğunun üstün zekâlı, bazıları ise dâhi olduğuna inanmakta. Çocukların çoğunun düşünüp uyguladığı sıradan bir şeyi yapınca evlatları, onu yere göğe sığdıramıyorlar.

Ortaya çıkan dâhice(!) düşünce, söz ya da davranış övüldükçe övülüyor. Övgüler; evin duvarlarını aşıp telefonla hısım akrabaya, eşe dosta ve konu komşuya duyuruluyor muştu verircesine. Kimi zaman iş daha da büyütülüp yemekli yerlerde ya da evlerde kutlamalar yapılıyor pastalar kesilerek.

Günümüz çocukları gerçekçi olmayan, aşırı övgülerle büyütülmekte. Her çocuğun kendine göre bir yeteneği, becerisi, üstün yanı, kendince başarıp yapabileceği işler vardır. Doğaldır ki her çocuğun gelişme süreci ve yeteneklerinin ortaya çıkması anneleri, babaları, diğer aile büyüklerini mutlu eder. Bu da çok doğal… Ancak gelişmeleri, yetenekleri, onların kendi başına bazı şeyleri yapmaları çok abartılmamalı. Çünkü dünya yüzündeki her canlının doğumuyla başlayan büyüme sürecinde benzer aşamalardan geçer. Anne ve babaların bu süreçten mutlu olmaları onların hakları. Ancak çocukların yaptıkları, söyledikleri, düşündükleri şeyleri çok abartmak hiç olağan değil.

Yalnızca kendi çocuğumuzu değil, başkalarının çocuklarını da gözlemlediğimizde benzer düşünce, yetenek ve davranışları görürüz. Bunların yalnızca kendi çocuğumuza değil, başka çocuklara da özgü olduğunu kolayca anlarız. Demek ki çocukların büyümesinde benzer süreçleri yaşar aileler. Onu abartarak, olağandışı bir algıyla farklı kılmaya çalışan bizleriz.

Her canlının yavrusu olağanüstü, çok sevimli ve güzeldir. Kuzguna yavrusu anka görünür, sözünü usumuzdan çıkarmamalı. Kendi çocuğumuz başkalarına çirkin, yeteneksiz, beceriksiz görünse de bizim gözümüzde öyle değil. Birinin çocuğu başkalarına çok sevimsiz gelebilir. Ancak o çocuğun annesi babasınca dünyanın en sevimli yaratığı olması doğal. Çünkü o, onların çocuğu... Bu bakış açısıyla yapılabilecek değerlendirmeler nesnel olmaz.

Kimse ayranım ekşidir, demez. Yalnızca çocuklarını değil, malını mülkünü de hatta evindeki ufak tefek eşyasını da över insanlar çoğu zaman. Hiç unutmam bir komşumuz, yeni buzdolabı almıştı. O dönemde bu beyaz eşya, yeni yeni yaygınlaşıp evlere giriyordu. Toplasan en çok üç ayrı marka çıkardı karşımıza. İlçemizde tek markanın satıcısı vardı. Doğal olarak herkes oradan alıyordu buzdolabını. Komşumuz dolabı alıp evine getirdi. Sebzeler, meyveler, şişelere doldurulmuş sular kondu soğutmak için. Evin babası, ikide bir buzdolabıyla övünürdü. “Hanım, en iyisi bizimki çıktı. Bak, komşuların buzdolabının soğutması bizimkini tutmuyor.” derdi ikide bir. Oysa hepsi aynı marka… Hepsinin modeli bir… Ama olsun, o buzdolabı onlarındı ve en iyisiydi. Ondan iyisi olamazdı. Çünkü o ayran onlarındı ve hep en tazeydi, ekşimesi de olanaksızdı.

Eskiden çocuklar, insan içinde övülmezdi nazar değer diye. Anneler, babalar çocuklarını; nineler, dedeler torunlarını “çirkinim” diyerek severlerdi. Hatta beşikteki çocukların alınlarına yanaklarına, kısacası görünür yerlerine kömür karası sürülürdü göz değmesin diye. İnsanların en çok korktukları şey, çocuklarının nazara gelmesiydi.

Geleneklerimiz gereğince çocuklara yeni alınan giysi duyurulmazdı konu komşuya. Eve gelen yiyecek ya da içeceklerin neler olduğu söylenmezdi. Son yılarda aldıkları ve kazandığı parayla “hava atma” diye bir moda çıktı ortaya. Herkes parası ve malı mülküyle övünür oldu. Buna çocuklarıyla abartılı övünme de eklendi ne yazık ki. Sanki onlar da ailelerin mallarıymış gibi bir anlayış çıktı ortaya. Çocuklar, abartılı övgülerle şımartıldıkça şımartıldı. Onların telefon ekranlarda yaptıkları destanlaştırıldı. Destanlaştırılınca onlar da ekranlarda da becerilerini gösterdi.

Çocuklarını şişirdikçe şişiriyor anne ve babalar, tıpkı bir balon gibi. Bir gün şişirilecek yer kalmayınca balon patlıyor ve istenmeyen olaylarla karşılaşılıyor. Oysa yaşam karşıtlıklar üstüne kurulu. Çocuklar, iyi işler yaptıkları gibi zaman zaman kötü şeyler de yapacaklar. Onları hiç yanlış yapmayan robotlara dönüştürdü anne ve babalar. Evde roller değişti. Çocuk anne ve babanın yerine geçip karar verici oldu. Bu yanlışı yapan velilerin çoğu okumuş yazmışlardan. Güya toplumsal geleneğe karşı duruş sergiliyorlar çocuklarına sınırsız özgürlükler tanıyarak. Ondan sonra da çocuk, akranını öldürüyor, hiç tanımadığı kişilerin canına kıyıyor. Niye mi? Dünyanın her yerinde çok şişirilen nesleler patlar da ondan.

Evet, çocuklarımıza ne oldu? Söz dinlemeyen, duygudaşlık bilmeyen, paylaşımdan uzak, sevgi ve saygısı yok edilmiş, insanlık erdemlerinden nasibini almamış, değer yargılarından habersiz nasıl yetiştiler? İnsan canı alırken kılları bile kıpırdamayan bu çocuklar, nereden geldi aramıza? Onları abartarak överek büyütürken göze mi geldiler, ne?

Adil Hacıömeroğlu

18 Nisan 2026

BU ÇOCUKLARA NE OLUYOR?

İstanbul’da 12.sınıf öğrencisi 17 yaşındaki Aylin Görgülü, akran zorbalığına dayanamayarak raylarda yaşamına son verdi.

Adana’da “Molotof ve el bombası yapıyoruz. Hem okula hem de karakola toplu saldırı yapacağız.” diyerek tehditte bulunan kişi yakalandı. Bu kişi, saldırıyı 23 Nisan’da yapacağını açıkladı.

Adana’da Pubg oynarken küfreden arkadaşını arabayla kaçırıp darp eden kişi gözaltına alındı.

Ankara’da bir parkta 14 yaşındaki bir çocuk arkadaşını bıçakladı.

Ankara’nın Altındağ ilçesindeki Süleyman Şah Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ni basacağını söyleyerek sosyal medyada silah fotoğrafı paylaşıp saldırı tehdidinde bulunan öğrenci gözaltına alındı.

Ankara’da Pursaklar Turgut Özal Ortaokulu’nda nöbetçi öğretmen bir grup tarafından dövüldü.

Ankara-Polatlı’da bir grup çocuk, yol kıyısındaki ağacı ateşe verdi.

Antalya-Alanya’da bir ortaokulda, bir öğrencinin kesici aletle arkadaşlarını tehdit ederek haraç istediği öne sürüldü.

Balıkesir Fahri Kiraz Kız Meslek Lisesi’ne bıçakla girmek isteyen gençler son anda polisçe engellendi.

Bolu’da ortaokul müdürü ve sınıf arkadaşlarını vuracağını ses kaydıyla paylaştığı savlanan yedinci sınıf öğrencisi gözaltına alındı.

Bursa’da “Sıra bende” diyerek okullara saldıracaklarını sosyal medyada açıklayarak paylaşım yapan iki kişi gözaltına alındı. Birinin evinde birden çok kurusıkı tabanca, mermiler ve tüfek ele geçirildi.

Bursa-İnegöl’de genç bir kıza bir grup arkadaşı meydan dayağı attı.

Çanakkale-Çan İbrahim Bodur Anadolu Lisesi, sosyal medya üzerinden gelen “Sıra size gelmeyecek mi sandınız? Sıra bu okulda olabilir. Dikkatli olun!” sözleriyle hedef alındı. Bunun üzerine okul yönetimi, öğretmenler, veliler ve öğrenciler tedirgin oldu.

Çorum’da bir öğretmen, yabancı uyruklu kişilerce darp edildi.

Diyarbakır’da bir öğrenci servisi, silahlı saldırıya uğradı. Taşıtın sürücüsü ile biri ağır olmak üzere toplam üç öğrenci yaralandı. Ağır yaralı çocuk, yoğun bakımda yaşam savaşı vermekte.

Gaziantep’in Şahinbey ilçesinde bir lisenin bahçesinde kurusıkı tabanca ile havaya ateş açıldı. Bu durum, öğrenciler arasında kaygı ve korkuya neden oldu.

Hatay-Reyhanlı’da 13 yaşındaki çocukların 11 yaşındaki başka bir çocuktan haraç istedikleri öne sürüldü.

İstanbul’da iki okulda katliam yapacağını açıklayan çete üyelerinin eylemlerini Telegram’da paylaşmaları üzerine polisin dikkati sayesinden katliam önlendi.

İstanbul-Bakırköy’de okula saldıracağını söyleyen lise öğrencisinin evinden cephanelik çıktı. Öğrenci, tutuklandı.

İstanbul-Bayrampaşa’da 16 yaşındaki bir çocuk, yaşıtlarınca demir sopalarla dövüldü. Beyin kanaması geçiren çocuk, hastanede yaşam savaşı veriyor.

İstanbul-Esenler’de birkaç çocuk, dinlençte[1] bulunan oyuncakları yaktı.

İzmir-Torbalı’da bir okula saldırı hazırlığı yaptığı savlanan 8 öğrenci gözaltına alındı.

Kocaeli Fen Lisesi'nin 9.sınıfında okuyan bir öğrenci, kendi okuluna saldırı düzenleyeceği ileri sürülüp gözaltına alındı. Bu öğrenci, daha sonra tutuklandı.

Malatya’da, Yeşilyurt Gazi Anadolu Lisesi’nde iki grup öğrenci arasında çıkan kavgada 5 kişi bıçakla yaralandı.

Manisa’da 15 yaşındaki bir çocuğun üzerinden ruhsatsız silah çıktı.

Mersin-Tarsus Fatih Anadolu Lisesi 12.sınıf öğrencisi, okulda tabancayla yakalandı.

Ordu’nun Perşembe ilçesinde 16 yaşındaki çocuk, kız sorunu yüzünden tartıştığı arkadaşına silahını doğrultup ateşledi; ancak silah tutukluk yaptı.

Samsun-İlkadım’da okul önünde çıkan silahlı çatışmada iki kişi yaralandı. Ayrıca iki kişi, yaralama suçundan gözaltına alındı.

Sivas’ta okula saldırı tehdidinde bulunan bir öğrenci gözaltına alındı.

Tokat’ın Niksar ilçesindeki bir liseye saldırı düzenleyeceğine yönelik sosyal medyada paylaşımlar yapan 11. sınıf öğrencisi gözaltına alındı.

Trabzon-Akçaabat Mevlüt Selami Yardım Ortaokulu’nun sosyal medya hesabına “Cuma günü ayık olun” tehdidi üzerine polis harekete geçti.

Zonguldak Erdemir Anadolu Lisesi’nde bir grup öğrenci okuldaki bir sınıfı basarak düşman olarak gördükleri bir öğrenciyi tekme tokat dövdü.

Zonguldak Fener Anadolu Lisesi öğrencisi 17 yaşındaki B.T.A. sosyal medyada tehdit içerikli fotoğraflar yayımlayınca gözaltına alındı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 54 okulu hedef gösteren 67 sosyal medya kullanıcısının gözaltına alındığını açıkladı.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul baskınlarından sonra yurdumuzun birçok ilinde okullarımıza yönelik saldırı girişimleri önlendi. Yukarıda örnek olarak yazdıklarım bir gün içinde medyaya düşen haberlerden bir bölümü.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki kanlı saldırıyı yapanların ortak yanı Pubg bağımlısı olmaları. Ayrıca akran zorbalığı uygulayanların ve silahla yaralama olaylarına karışanların birçoğunun da Discord bağımlısı olduğunu söyleyelim. Bunların dışında birçok oyun sitesi var ekranlarda.

Bir anda ülkemizin dört bir yanındaki okullara saldırı hazırlığının olması akıllara “Acaba bu işin arkasında bir yabancı istihbarat örgütümü var?” sorusunu getiriyor.

Liselerin adına “Anadolu” eklendiğinde eğitim çağdaşlaşmıyor, ulusal özelliklerini de korumuyor. Okullarımızda sevgiyi, saygıyı öğretemiyoruz. Doğru insan olmayı öğretmek için güzel örenkelre gereksinm var.

Yıllardır hem sözle hem de yazıyla anlata anlata dilimde tüy bitti çocuklarımız bizden çalınıyor diye. Ne yazık ki siyasetçiler, hala işin ne denli tehlikeli olduğunun farkında değiller. Araba devrilmeden yol gösterin de işe yarasın. Araba devrildikten sonra ahlanıp vahlanmanın bir yararı yok!

Adil Hacıömeroğlu

17 Nisan 2026

[1] Parkta