Adil Hacıömeroğlu

AKARYAKIT NİYE PAHALI?

Türkiye’de son yıllarda yaşam pahalılığının bir türlü dizginlenememesi, enflasyonun güya tüm önlemlere karşın düşürülmemesinin birçok nedeni var; ancak bunlarda ikisi çok önemli. Bunlardan biri akaryakıt ederleri, diğeri ise yiyecek maddelerinin oldukça pahalı olması… Bu yazıda akaryakıtın neden çok pahalı olduğunu dilimiz döndüğünce anlatmaya çalışacağız. Gerçi konuyla ilgili daha önce de birkaç yazımız okurlarla buluşmuştu. Ne yazık ki ülkemizi yönetenler, yol gösterici eleştirileri görmezden gelmekte.

Öncelikle belirteyim ki ülkemizdeki akaryakıt ederlerini hükümet, ülkemizin piyasa koşullarını göz önüne alarak özgür istenciyle belirlemiyor ya da belirleyemiyor. Birçok konuda olduğu gibi Türkiye özellikle batılı emperyalist ülkelerin ekonomik kararlarına göre davranıyor. Bu davranış, kimi zaman bağlayıcı anlaşmalar, kimi zaman da batıya uyma kaygısından kaynaklanmakta. Bu da ülkemize zarar veriyor. Öncelikle siyasal, ekonomik kararlar alınırken ülkeler kendi halkının çıkarlarını, yurdunun yararını gözetmeli. Her alanda olduğu gibi batı emperyalizmine bağlılık ekonomimizi mahvediyor, halkımızı yoksullaştırıyor.

Türkiye, birçok konuda Avrupa ülkelerine uyum sağlamakta. Avrupa’da petrol piyasası İtalya’nın Cenova kentinde. Akaryakıtın ederi bu kentte belirlenmekte. Avrupa ülkelerinin neredeyse hepsi burada belirlenen eder üzerinden kendi pompa ederlerini oluşturuyor. Bu nedenle bizdeki mazot ve benzin ederlerinin birçok Avrupa ülkesiyle aynı olması bundandır. Ne yazık ki ülkemizi yönetenler, kendi halkının çıkarlarını Avrupa’ya, emperyalistlere uyum sağlama, serbest piyasa ekonomisinde ayak direme adına feda etmekte. Nasıl mı?

24 Şubat 2022’de, Rusya-Ukrayna Savaşı başladı. Savaştan sonra Rusya’nın Türkiye’ye yüzde 25 indirimli petrol sattığı kamuoyunca bilinmekte. Bu konudan ben de bir yazımda söz ettim. Birçok kişi, konuyu yazılı ve sözlü basında anlattı. Hükümet yetkilileri bu konuyu yalanlamadı. Yalanlamadıklarına göre indirimli petrol konusu haberi gerçektir. Üstelik biz, petrolün neredeyse yüzde altmışını Rusya’dan alıyoruz. Peki, bu indirim ülkemizde akaryakıt ederlerine niye yansımadı?

Birinci neden ülkemizdeki akaryakıt ederlerinin Cenova piyasasına göre belirlenmesi... İkincisi ise ülkemizdeki serbest piyasa sistemi… Yoksul halkımızın emeğiyle kurulup geliştirilen TÜPRAŞ, ne yazık ki özelleştirilerek Koç Grubu’na satıldı. Bu kuruluşun akaryakıt ederini Cenova’ya göre belirlediği de çok açık. Demek ki Rusya’nın ülkemize yaptığı yüzde 25 petrol indirimi, serbest piyasa koşullarının gereğince bu kuruluşun kasasına giriyor. Kısacası bu indirimden halkımız değil Koç Grubu yararlanıyor. 85 milyonun çıkarı, bir kişi için feda ediliyor. Bu konuda TÜPRAŞ’ın 2022 Mart’ından başlayarak gelir durumu görülüp incelenebilir. Ülkemizde petrolün yüzde yetmişinden fazlası TÜPRAŞ, geri kalanı da SOCAR tarafından işlenmekte. Mazot üretiminin tamamına yakınının TÜPRAŞ’ça üretildiğini düşünürsek özelleştirmenin nasıl halkımız aleyhine çalıştığını görebiliriz. Bu soygunun bitmesi için TÜPRAŞ zaman geçirilmeden devletleştirilmeli.

Özellikle petrol üreten İran ve Rusya uzun süredir bir savaşın içinde. Bu iki ülkenin savaşı sürdürmeleri için paraya gereksinmeleri var. Bizim de ucuz enerjiye... O zaman ne yapmalı? Zaten petrol ve doğalgazın çoğunu bu iki ülkeden alıyoruz. Eğer pazarlık gücümüzü kullanırsak ve Cenova saçmalığını bir yana bırakırsak ucuz enerji satın almak bizim için çok kolay. Ne yazık ki denge politikası adı altında emperyalizmin yürüttüğü iki savaşta da batının yanında yer alıyor hükümetimiz. Böylece Rusya ve İran’la açık ilişkiler geliştiremiyoruz.

Özellikle mazotun yüz lirayı aşması bahçe ve tarladan başlayan yiyecek üretimini mutfakta yangına çeviriyor. Yiyecek ürünleri, tüketiciye kamyonlarla ulaşıyor. Bu da mazota dayalı… Bir de üstüne haller yasasının üretici ile tüketiciyi doğrudan karşılaştırma olanağını yok eden maddeleri eklenince her şey ateş pahası oluyor. Öncelikle halkımızı soyan serbest piyasa saçmalığından vazgeçilmeli.

Yazımın bu bölümünde birkaç sözüm de muhalefet yaptığını sananlara olacak. Adam yazıyor, “Gabar’da petrol bulduk, mazot yüz lira oldu” diye. Aklınca dalga geçiyor bu kişiler. Evet, sen inanmasan da Gabar’da petrol bulduk. Bu, ülkemiz gereksinmesinin yüzde onunu karşılıyor. Ancak bu petrolün ederi de Cenova’da belirleniyor ne yazıl ki. Nedense muhalefet ettiğini sanan bazılarında Türkiye’ye inanmama gibi bir alışkanlık var. Bu kişiler, büyük resmi görmüyor. Onlar, emperyalizm ve onun dayatması serbest piyasa sistemiyle kavgaları yok! Asıl kavga edecekleri güçlerle bilinçaltlarında bir uzlaşmaları olunca kavgayı Türkiye ile yapmaktalar. Bazılarını kendilerini Atatürkçü, devrimci diye göstermeleri de içimizi yakan başka bir durum.

Hükümete sesleniyorum. Ülkemizdeki akaryakıt ederlerini Cenova’ya göre değil, iç piyasa koşullarına göre belirleyin. Rusya’nın petrol indirimini halka yansıtın ve TÜPRAŞ’ı vakit geçirmeden kamulaştırın! İran’la yeni petrol anlaşmaları yapın, hem halkımız hem de komşumuz rahatlasın! 12 Eylül Amerikancı darbesinin dayatması olan serbest piyasa denen varsılı daha çok varsıllaştıran, yoksulu soyup aç bırakan düzenden vazgeçin!

Hükümetler kendi halkının gönenci, erinci, geleceği için çalışır; emperyalistleri hoş tutmak için siyasal ve ekonomik politikalar belirlemez. Önce Türkiye…

Adil Hacıömeroğlu

19 Eylül 2026

OKUL, YURTTAŞI EĞİTEN YER DEĞİL Mİ?

1985-86 Öğretim Yılında Samsun’un bir ilçesindeki lisede edebiyat derslerine giriyordum. Okulda dört edebiyat öğretmeniydik. Arkadaşlarımızdan ikisi o ilçede doğup büyümüştü. Biri konuşmasında, davranışlarında yerel özellikleri belirgin bir biçimde yansıtırdı. Yerel ağızla hem velilerle hem de derste ve dinlencelerde öğrencilerle konuşması herkesin ilgisini çekmekteydi. Öğretmenlerle konuşurken de aynı dili, yerel ağzı kullanırdı.

Arkadaşımızın kullandığı yerel ağız, ilçenin en kuytu köylerinde bile konuşulmuyordu. Dili kendince iyice bozuyordu konuşurken. Sözcüklerin çoğu anlaşılmıyordu bile. Sözcükleri biraz da argo biçiminde külhanbeyi ağzıyla söylerdi. Bırakın bizim gibi yurdun farklı yerlerinden gelen öğretmenleri, orada doğup büyümüş meslektaşlarımız ve öğrencilerin çoğu da konuşulanları anlamıyordu. Oysa öğretmenimiz o ilçenin merkezinde doğup büyümüştü. Bu nedenle köylerdekilere göre İstanbul ağzına daha yakın bir konuşmasının olması gerekirdi. Öğrenciler yolda izde, dinlencelerde onun taklidini yapardı. Kimi öğrenciler ise ona öykünür onun gibi konuşurdu. Bu durum, beni ve okuldaki birçok öğretmeni rahatsız ederdi. Zaman zaman arkadaşımızı uyarır, onu kırmadan eleştirirdik. O ise uyarı ve eleştirileri ciddiye almaz, gülüp geçerdi.

Bir gün derse girdiği sınıfta okuyan öğrencilerden birinin babası okula geldi. Kendisi, ilçede bulunan bankalardan birinin müdürüydü. Doğrudan okulumuzun müdürüyle görüştü. Müdür Bey’e çocuğunu okula doğru konuşmayı, Güzel Türkçemizi öğrensin diye gönderdiğini, ancak oğlunun dilinin gittikçe bozulduğunu söyledi. Bunun nedeninin de öğretmenden kaynaklandığını belirtti. Öğretmenin bu konuda uyarılmasını, çocuğunun geleceği için sınıfının değiştirilmesini istedi.

Müdürümüz insan ilişkilerinde saygılı, ince biriydi. İnsanları kırmadan uyarılarını yapardı. Öğretmenlerle saygıya, güvene dayalı iyi ilişkileri vardı. Kırıp dökmeden öğretmen arkadaşımıza gerekli uyarıyı yaptı. Öğrencinin de sınıfını değiştirdi.

Tanığı olduğum bu olay, üstünden yıllar geçse de belleğimde capcanlı durur. Şimdi bakıyorum okullara da içim sızım sızım sızlıyor. Yolda izde karşılaştığım, değişik ortamlarda tanıştığım öğretmenlerin önemli bir bölümü doğru Türkçeyi konuşmuyor ya da konuşamıyor. Giyimiyle kuşamıyla ne öğrencisine ne velilerine ne de çevresine örnek oluşturabiliyor. Bilgisi ile öğrencileri kendine bağlama konusunda çoğu yetersiz. Günümüz öğretmenlerinin çoğu kendini geliştirmiyor ne yazık ki. Kendini geliştirmeyen biri, öğrencisini nasıl geliştirsin?

Günümüz okullarının çoğunda öğrenciler çeteleşip akran zorbalığında sınır tanımıyor. Birçok zararlı alışkanlıklar ne yazık ki bu kutsal yuvada öğreniliyor. Önlerinde iyi, doğru örnekler olmayınca olumsuz kişilere öykünmekte çocuklar. Yürüyüşleri, konuşmaları berduşlar gibi. Öğrencilerin neredeyse hepsi küçük büyük, kız erkek ayrımı yapmadan söylüyorum yakası açılmamış sinkaflı küfürlerle birbirlerine seslenmekte. Karşılıklı konuşmalarında her iki tümceden birinde küfür var. Küfretmeyi bir büyüklük, böbürlenme, üstünlük aracı olarak görmekteler.

Eskiden okullar, öğrencileri her türlü kötü alışkanlıktan uzak tutmaktaydı, şimdi ise çocukların çoğu edindikleri kötü alışkanlıkları ne yazık ki bu kutsal çatı altında öğreniyor. Üzülerek söyleyeyim güya demokrasi, özgürlük masallarıyla okullardaki disiplin rafa kaldırıldı. Avrupa ve ABD’ye benzeyeceğiz diye Cumhuriyet eğitiminin kazanımları bir bir yok edildi. AB ve ABD’ye hayrı olmayan uygulamaların ülkemize hayrının olacağını düşünmek nasıl bir düşünce?

Okullar toplumumuzun en güvenlikli yerleri olması gerekirken son yollarda buralarda öğretmen ve öğrencilerin canına kıyıldı. Ne yazık ki bunu yapanlar, çocuk yaştaki kişilerdi. Bu çocuklar, bir canavara nasıl ve hangi etkilerle dönüştü?

Çocukların çoğu yaşamlarını karartan birçok bağımlılığı ne yazık ki okulların çevresinden edinmekte. Özellikle ekran bağımlılığının giderek artması, diğer bağımlılıkları da birlikte getiriyor. Bu konuda önleyici çalışmalar nedense çok zayıf ve etkili değil.

Birçok veli sabahtan akşama dek okul çevresinde dolaşıyor çocuğunun başına bir şey gelmesin diye. Her telefonu çaldığında yüreği yerinden oynuyor çocuğuma bir şey mi oldu diyerek. Veliler eskiden okulları güvenli yerler olarak görürdü, şimdi ise buraları böyle gören kişi sayısı oldukça az.

Eskiden veliler çocuklarını kötü alışkanlıklardan kurtulsun diye okula gönderirlerdi, şimdi ise kötü alışkanlıkları ne yazık ki buralarda edinmekte geleceğimizi kuracak olan yavrular. Bu nedenle veliler şaşkın ve ne yapacaklarını bilmiyor. Bu konuda köklü çözümler düşünülmüyor yetkililerce nedense. Her şey olayların akışına bırakılmış. Bu da çözümü güçleştiriyor.

Son yıllarda sorunu görmezden gelerek ertelemek bir yönetici alışkanlığına dönüştü. Çünkü koltukları işgal edenlerin biricik sorunu oturduğu yerden kalkmamak. Bunu da sağlamak için her şeyi iyi göstermekte çoğu koltuk sahibi. Koltuğa oturan yetkili, sorunu açıklayıp çözüm için gerekli çalışmaları yaparsam bu sorunun kaynağı olarak beni gösterirler diye korkuyor. Bunun nedeni, olağanüstü bir özgüvensizlik... Koltuğa oturanların özgüvensizliğinin nedeni buraları hak etmedikleri düşüncesi. Çünkü bu yetkili koltuklara oturanların çoğu, buralara siyasetçilerin torpiliyle geliyor. Geldikleri gibi orunlardaki varlıklarının siyasetçinin iki dudağı arasında olduğunu biliyor hepsi. Bu nedenle siyasetçi ile iyi geçinmek öncelikli amaç. Bunu yaparken her şeyi güllük gülistanlık göstermek önemli bir alışkanlık.

Ne yazık ki çoğu yöneticide koltuğu koruma kaygısı, yurdu koruma kaygısından önce geliyor. Kişisel koltuk kaygısı, yurdun ve ulusun önüne geçince sorunlara çözüm bulmak da olanaksız duruma geliyor. Böylece sorunlar büyüyor ve bunları çözmesi gereken yönetici, sorunlara yenilerini ekliyor.

Okullardaki sorunları çözmemek, onları ertelemek Türkiye’nin geleceğini tehlikeye düşürmektir. Çocuklarını iyi eğitemeyen toplumların geleceği olmaz. Bu konuda ulusça ayağa kalkmanın ve sorunları çözerek çocukları bağımlılığın her türlüsünden kurtarmanın yolları aranmalı. Bu konuda halkımızın imece geleneğine başvurarak ortak aklı kullanmaktan başka çare var mı?

Adil Hacıömeroğlu

17 Eylül 2026

OKULLARDA AKRAN ZORBALIĞI ÇOK YAYGIN

Türk Eğitim Sen Genel Başkanı Talip Geylan, 8 Eylül 2026 günü bir basın toplantısı yaparak sendikalarının öğretmenler arasında yaptığı bir araştırmayı açıkladı. Açıklanan araştırma, “Okullarda Şiddet Hakkında Öğretmen Görüşleri” başlıklı bir rapor. Rapordaki bilgiler ilgi çekici… Burada anlatılanlar özellikle hükümet ve Milli Eğitim Bakanlığı’nca uyarıcı olmalı ve dikkate alınmalı. Bu konuda sağlıklı bilimsel çalışmalar yapıp sorun kökünden halledilmeli.

Ne yazık ki uzun süredir ülkemizdeki ilgili bakanlıklar ve hükümet yetkilileri halktan, uzmanlardan gelen eleştirilere kulak tıkmakta. Oysa eleştiri, kurumların sağlıklı çalışması için uyarıcı ve yol göstericidir. Eleştirileri, uyarıları ciddiye alıp değerlendirmek sorumlu bir yetkilinin benimseyeceği çağdaş, demokratik tutumdur.

Sayın Geylan’ın basın toplantısının okullarda eğitim ve öğretim yılının başlamasından önce yapılması çok önemli, değerli ve uyarıcı.

2026-27 Öğretim Yılı 14 Eylül 2026 günü büyük sorunlarla başladı. Sayın Bakan Yusuf Tekin’in ve diğer bakanlık yöneticilerinin sorunları yok saymasına karşı okullarımız tel tel dökülüyor. Yıllarca biriken ve halının altına süpürülen sorunlar neredeyse çözümsüz bir duruma geldi. Ülkemizde yöneticiler sorunları çözmek yerine görmezden gelip halkın da görmemesini istemekteler. Sorun yok, dediğinizde sorun yok olmuyor, tersine asalak bir kurt gibi iyi uygulamaları da kemiriyor zaman içinde. Halka şirin görünmek, yurttaşın gözünü boyamak için olmayan şeyler oluyormuş gibi anlatılmakta yıllardır.

Gelelim Türk Eğitim Sen Başkanı Geylan’ın açıkladığı rapora. Yapılan araştırmada, öğretmenlerin yüzde 89,4’ü çalıştıkları okullarda akran zorbalığına tanık olduklarını söyledi. Bu önemli bir veri… Demek ki zorbalık öğretmenlerin gözü önünde yapılıyor. Zorbalığı yapan öğrencinin öğretmenlerden bir çekincesi yok! Bu durum hem acıklı hem de düşündürücü… Öğretmenin öğrenci üzerindeki etkisinin yok olduğu okullarda eğitim ve öğretimin sağlıklı yapılacağını söylemek olanaksız. Bu veriden anlaşılacağı üzere okullarda öğretmenlerin saygınlığı yok olmak üzere. Öğretmene saygının, güvenin, sevginin olmadığı bir yerde eğitimin sağlıklı yürüdüğü söylenebilir mi?

Raporda, öğretmenlerin yüzde 23,9’u okullarında suça karışan çocuk bulunduğunu belirtti. Bu, çok önemli bir saptama… Çocukların suça karışması gizli saklı bir durum değil. Okullar bilginin, erdemli davranışların, toplumsal değerlerin öğretilip benimsetildiği yerler olması gerekirken suçlu yetiştiren kurumlara dönüştü neredeyse. Bu durum, yüreğimizi acıtan, yakan bir saptama. Okullar suçlularla anılan bir yer olmamalı. Zalim değil, alim yetiştirmeli.

Öğretmenlerin yüzde 91,3’ü risk grubundaki öğrencilerin düzenli psikolojik destek alması gerektiğini belirtti. Ne yazık ki psikoloji bölümlerini bitirenler boş gezerken okullardaki rehberlik öğretmeni sayısı olması gerekenden oldukça düşük. Bu da öğrencilere psikolojik destek verilmesi olanağını ortadan kaldırmakta.

Araştırmaya katılan öğretmenlerin yüzde 90,5’i akran zorbalığının önlenmesine yönelik eğitimlerin artırılmasını istemekte. Bunun tek başına okullarda yapılması yeterli değil. Çocukların zorbalığı öğrendikleri başlıca alanlar: evleri, televizyonlar ve sosyal medya… Ekran bağımlılığı toplumun her kesimine yaygın bir zorbalık kültürü aşılamakta. Ülkemizde yetişkinlerin ve çocukların çoğu ekran bağımlısı… Öğretmenlerin yüzde 82.6’sı çocukları sosyal medyanın zorbalığa sürüklediğini düşünmekte. Toplumu eğitip yönlendiren onun bilincini oluşturan ekranlar ne yazık ki. Bu nedenle ekranlara çeki düzen verilmeli öncelikle.

Raporda akran zorbalığının en çok görüldüğü yer, yüzde 32,2 ile okul bahçeleri. Demek ki nöbetçi öğretmenlerin gözü önünde oluyor her şey. Zorbanın aralarında dolaşan öğretmenden bir çekincesi yok! Sınıflarda uygulanan akran zorbalığı ise yüzde 19,5. Ders öğrenilecek bir yerde zorbalık yapılıyor. Bunu anlamak olanaklı mı? Zorbalığın yüzde 16’sı sosyal medyada, yüzde 14,7’si ise okul dışında uygulanmakta.

Türk Eğitim Sen’in araştırması gösteriyor ki çocuklar beyinleriyle değil kaba kuvvetle ilişki kurmakta. Öğretmenlerin yüzde 81.9’u öğrencilerin suça sürüklenmesinde çeteleşmenin etkin olduğunu düşünmekte. Uyuşturucu madde kullanımının çocukları suça sürüklediğini düşünen öğretmenlerin oranı 81,1.

Raporda veli ilgisizliğinin üst düzeyde olduğu saptanmış. Bunun nedeni, ekran bağımlılığının veliyi sarıp sarmaladığıdır. Ekrana bağlanan veli, çocuğunu unutuyor. Araştırmaya katılan öğretmenlerin yüzde 70’i, öğrencilerin okula aidiyet bağının zayıfladığını belirtmiş. Bu saptama, çok önemli ve ilginç. Okulu ikinci bir yuvası olarak benimsemeyen biri, sınıfındaki arkadaşlarını kardeşlik duygusuyla kucaklayabilir mi? Okula aidiyet yoksa eğitim olur mu?

Ne yazık ki kentleri betonlaştırmayı yatırım saymakta yöneticilerimiz. İnsana yatırım yapmak ise göstermelik olarak düşünülmekte. Türk Eğitim Sen’in araştırması herkesi uyarıyor aklını başına alması için. Eğitim sistemi çöküyor, geleceğimizi kuracak olan çocuklarımız bağımlılığın kıskacında yok oluyor. Yöneticiler ise izliyor olanı biteni, hamasi sözlerle göz boyayarak.

Siyasetçi, okullardan elini çekmeli. Milli, bilimsel, çağdaş, laik eğitim ödünsüz uygulanmalı. Ekran bağımlılığı ile savaşmaya ilgili tüm kurumların işbirliğiyle başlanmalı. Görüldüğü gibi ekran bağımlılığı ile uyuşturucu kullanımı birbirine koşut ilerlemekte. Bu nedenle tüm bağımlılıklar eşdeğer tutulup bunlarla savaşılmalı. Eğitim konusu siyasal tartışmalara günlük parti çıkarlarına feda edilmemeli. Okullar, çocuklar, veliler bizim… Onları eğitmek devletin görevi… Bu görev savsaklanamaz. Çünkü akran zorbalığı, ekran bağımlılığı, uyuşturucu kullanımı ulusal güvenliğimizi tehdit etmekte. Ülkemizin varlığı çocuklarımızla sürecek. Onları ekranlara teslim etmek, ülkemizin varlığını ateşe atmaktır.

Türk Eğitim Sen’in yaptığı araştırma ciddiye alınmalı başta Milli Eğitim Bakanlığınca. Önlemler toplumun ortak aklıyla düşünülmeli. Her kesimin, özellikle de uzmanların görüşü sorulmalı. Toplumsal olaylarda uzmanları yok saymak, suçu yaygınlaştırıp suçlunun yolunu açmaktır. Bu konuda toplumsal seferberlik zamanı geldi de geçiyor bile.

Adil Hacıömeroğlu

16 Eylül 2026

TÜTÜN DİZEN, HIZARCILIK YAPAN BABAM

Babamın yetim kaldıktan sonra on yaşında ilk kez İstanbul’a çalışmaya gittiğini yazmıştım daha önce. İlk gurbetinden sonra her yıl Samsun’a ve Bafra’ya gittiler kendinden iki yaş büyük ağabeyiyle. Ne iş buldularsa yaptı çocuk yaştaki iki kardeş. Daha çok Bafra’ya tütün dizmeye gittiler.

Tütün zamanı tütün dizdiler. Bafra’nın değişik köylerinde önceleri yerleşmiş hısım akrabalar vardı. Önce onların tütün tarlalarında çalıştılar. Sonraları yeni insanlarla tanışıp onların tütün yapraklarını toplayıp dizdiler. Bu sırada babam henüz ilkokula bile başlamamıştı. Kışın Kuran Kursu’na gider hem öğrenirdi hem de öğretirdi. Aslında babamın ilk öğretmenliği köyümüzün camisinde yaşıtlarına, kendisinden büyük ve küçük çocuklara Kuran öğretmekle başladı.

Bahar geldiğinde gurbet yolları görünürdü babamla amcama. Güz ortasında çalışacak iş kalmayınca dönerlerdi sılaya ceplerindeki kısıtlı parayla. Bu parayla o yıllarda altı boğazın kış boyunca gereksinimi karşılanırdı. Sonra ilkokula başladı gecikmiş yaşıyla. Onu değirmende bulup okumaya ikna eden Hayrat İlkokulu Öğretmeni Kadir Alkumru Bey’e hep minnet duydu. Onu anlattığı zaman gözleri buğulanırdı. Çünkü o, babamın yaşamını olumlu yönde değiştiren yurdun kalkınması, gelişmesi ülküsünü yüreğinde duyumsayan bir öğretmendi.

İlkokul yıllarında dinlencelerde gurbet yaşamı hep sürdü. Gücü kuvveti yerine geldikten sonra baba mesleği hızarcılığa başladılar amcamla. Hızarlarını, diğer araç ve gereçlerini sırtlayıp Samsun’un yolunu tutarlardı. Önce ağaçları devirip onlardan tahtalar, direkler, dökmeler biçerlerdi. Tütün kırma zamanı gelince Bafra’nın tütün tarlalarında bulurlardı kendilerini. Güz soğukları başlayınca dönerlerdi köylerine. Babam, hep gecikmeli olarak başlardı okula. O, gurbetten dönünce okullar çoktan açılmış olurdu. Öğretmenleri, onun bu durumunu bildikleri için onun gecikmesine pek ses çıkarmazdı.

İlkokul bitti, köy enstitüsü yılları başladı. Bu kez okulun ders düzeni nedeniyle dinlence günleri azaldı. Yine de her dinlencede gitti çalışmaya. Önceden ağabeyiyle mektuplaşır buluşurlardı gurbetin bir köşesinde. Memlekete birkaç günlüğüne uğrar özlem giderirdi annesi ve kardeşleriyle. Geride ayrılık acısını, üzüntüsünü bırakıp dönerdi okuluna.

Bir yaz dinlencesinde yine Bafra’ya ninemin akrabalarının yanına gitti tütün işinde çalışmak için. O yıllarda sıtma başta olmak üzere diğer salgınlar kol geziyordu ülkemizde. Sivrisinek sürüleri insanı uyutmazdı geceler boyunca. Tütün işçileri hayvanlar için kurumuş otların konduğu damda yatardı. Ev sahibi işveren Dursun hala, ninemin teyzesinin kızı... Babam varınca köye, ona “Sen, damda değil; evde yatacaksın” dedi bir gün diğerlerinin yanında. Başta amcam olmak üzere diğer çalışanlar şaşırır bu duruma. Gözleriyle babama yapılan ayrıcalığın nedenini sorarlar. O: “Gençler, Ali hem eski yazının hem de yeni yazının tahsilini görüyor, o ilim öğreniyor, okumuş biri. Böyle bir efendiyi damda yatırmak yakışık alır mı?” yanıtını verir. Babam gündüz tütün dizer, akşamleyin ev sahiplerinin sofrasında karnını doyurur. Uyumadan önce onlara Kuran okur, Enstitüde öğrendiklerini anlatır. Onları yeni tarım teknikleriyle bilgilendirirdi. Bahçelerindeki birkaç yabani meyveyi aşıladı. Bu durum, yıllara meydan okuyarak bir anı olarak capcanlı kaldı belleğinde hep. Bu anıyı, babamın gurbet arkadaşı olan komşularımızda da sıkça dinledim.

Günler su gibi akıp gider. Babam öğretmen olup yurt hizmetine koşar. Yıllar geçer, ben de öğretmenliğe başladım. Rastlantı bu ya, ilk görev yerim Samsun’un Çarşamba ilçesi… Gidip yerleştim yerime. Bir hafta sonu sılaya döndüm. Babamın ilk sorusu şu oldu bana: Dursun halayı gidip gördün mü oğlum? “Yok baba, fırsat bulamadım” dedim.

Babam: İyi yapmadın oğlum; fırsat bulunmaz, yaratılır, dedi. Sonrasında onların köylerinin adını, Bafra merkezdeki mahallelerini yeniden anımsattı bana. 1980 yılının güzüydü sanırım. Bir cumartesi sabahı erkenden hazırlanıp Bafra’ya gitmek için yola çıktım. Çok zaman geçmeden vardım gideceğim yere. Merkezden bir akrabamızın, aynı zamanda ortaokul arkadaşımın aşevi vardı. Ona uğradım. Çay içip söyleştik biraz. Sonrasında Dursun halalara nasıl gideceğimi sordum, tarif etti. Elimle koymuşum gibi buldum gideceğim evi. Kapıyı çaldım. Açıldı kapı. Kendimi tanıttım. Halanın büyük oğlu beni biliyormuş meğer. Sarıldı bana, kucaklaştık. Hemen içeri buyur ettiler.

Dursun hala epeyce yaşlanmıştı. O sormadan oğlu beni tanıttı. Yaşlı kadın, birden boynuma sarıldı. Gözyaşları döküldü bahar çisesi gibi üstüme. “Bizim Ali’nin oğlusun öyle mi?” dedi yıllar öncesinin anılarını haykıran bir sesle. Evet, dedim. Oturduk bir üçlü koltuğa. Hep elimi tutuyor, yanaklarımı ve saçlarımı okşuyordu. Söyleşmeye başladık. O, ikide bir “Yalnızca yüzü değil, sesi de anlattıkları da babasının gençliğine benziyor” demekte. Söyleştik uzun süre. Gece yarısına dek sürdü konuşmalarımız.

Beni bırakmadılar o gece orada kaldım. Pazar günü öğleden sonra döndüm Samsun’a. Yol boyunca babamın gençliğini düşledim. Zaman tünelinde geçmişe doğru yolculuk ettim. Kimi zaman gözlerim buğulandı, kim zaman da gülümsedim dudaklarıma oturan acıyla.

Birkaç ay sonra yaz dinlencesinde memlekete gittim. Bafra ziyaretimi ayrıntılarıyla anlattım. Babam mutlulukla karışık bir üzüntü yaşadı. Zorluklarla geçen gençlik günlerine gitti. Bir süre sustu. Sonrasında, arada sırada fırsat buldukça git Bafra’ya. Köylerine de uğra, dedi. Dediğini yaptım. Köye de gittim. Orada babamın aşıladığı meyve ağaçlarından meyve de yedim. Ancak babamı konuk ettikleri eski ev yıkılmış yenisi yapılmıştı yerine. Bunu anlatınca babam çok üzüldü. Çünkü onun yaşamının önemli bir anısı yok olmuştu.

Babam yaşamı boyunca emeği olmayan bir topluiğneye bile el uzatmadı. Emeği en yüce değer bildi. Sürekli çalışmak zorunda olduğu için yaşayamadığı çocukluk ve genlik dönemi için çok fazla hayıflanmazdı yaşama. Çocuklarını mutlu etmek için olağanüstü bir çaba gösterirdi. Bugün dönüp bakıyorum da geriye babamın bana ve kardeşlerime kazandırdığı iki önemli değer var: Biri okuma alışkanlığı, diğeri ise emeğe ve alınterine saygı göstermek, harama el uzatmamak… Bundan büyük varsıllık olur mu şu kısacık yaşamda?

Adil Hacıömeroğlu

14 Eylül 2026

BELTUR’LAR ALLAH’A EMANET

BELTUR’lar (Büyük İstanbul Eğitim, Turizm ve Sağlık Yatırımları İşletme ve Ticaret Anonim Şirketi) İstanbullular için soluklanacak, erinç bulunacak dinlençler… Bu yeiç alanları, dört mevsim insanların buluştukları toplumsal alanlar… İstanbul’un neredeyse her ilçesinde bu yeiçlerden var. Özellikle deniz kıyısındaki ilçelerde birden çok bulunmakta bu yeiçlerden. Buraların kurulmasının asıl amacı yurttaşa ucuz, temiz, sağlıklı ve nitelikli hizmet sunmak. Buraların adından belli gelenlerin yiyip içiyorlar.

BELTUR, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bir şirketi. Ne yazık ki kamu hizmeti yapan buralarda bazı ürünlerin ederleri özel işletme olan yeiçlerle neredeyse aynı. Bu tür belediye ya da devlet kuruluşlarının asıl amacı halka hizmet… Bu hizmeti yaparken olabildiğince çok kişiyi iş sahibi yapmak olmalı amaç. Buralarda kâr amacı güdülmemeli.

İBB’ye bir önerim var. Türkçemiz git gide kirleniyor yabancı kökenli sözcüklerin gün yaşamımıza girmesiyle. Bu nedenle yabancı kökenli “cafe” yerine, “Türkçe “yeiç” sözcüğünü BELTUR’larda kullanmayı yeğlerse ülkemizde anadilimizn korunması yolunda önemli bir görev ve öncülük eder.

İstanbul’da kaldığım sürece yaz boyu genellikle BELTUR’lara gittim. Özellikle de deniz kıyısındakilere. Oturup kitap okudum, çay içtim, acıktığımda bir şeyler atıştırdım, kimi zaman da dostlarımla söyleştim. Bu arada denizi izleyip düşler kurmayı da ihmal etmedim. Akşam serinliği çökünce de kıyı boyunca günlük yürüyüşlerimi yaptım. Bundan da anlaşılacağı üzere benim gibi birçok kişinin neredeyse evi kadar zaman geçirdiği yerler buralar.

Yaz boyunca özellikle karasinekler BELTUR’larda oturanlara soluk aldırmadığından erinç vermedi. Doğal olarak havalar sıcak… İnsanlar da mevsim koşullarına göre giyinmekteler. Çoğu kişinin kolları ve bacakları açık… Sinekler yüzünden insanlar ağız tadıyla ne bir lokma bir şey yiyebildi ne de bir yudum çayı, kahveyi ya da soğuk içecekleri içebildi.

Peki, bu yıl bunca karasinek ve diğer zararlılar niye bu denli çok oldu buralarda? Ne yazık ki bu yeiçlerde çalışan sayısı oldukça az. Çalışanlar, dişlerini tırnaklarına takıp insanüstü bir gayretle çalışmakta. Çalışma süreleri boyunca neredeyse soluklanacak zaman bulamıyorlar. Özellikle yaz mevsiminde açık alanlar hınca hınç dolu. Siparişlere yetişmek olanaksız oluyor bu durumda.

Doğal olarak gelenlerin çoğu çoluk çocuk buralardalar. Çocukların döke saça yiyip içmesi olağan. Çoğu zaman büyüklerde dikkat etmiyor. Tatlı içecekler yerlere dökülmekte. Kimi kişiler çevredeki kedilere, kuşlara yiyecek vermekte. Bunların hepsinin hayvanlarca yenmesi olanaksız bir şey. Öyle ki etçil kedilere ekmek atanlar çok… Tatlı içecekler ve dondurmalar yere döküldüğünde tam da sineklerin üreyip çoğalacağı alanlar oluşturmakta.

Çalışanların azlığı nedeniyle ince belli cam bardaklarda çay içmek tarih oldu nedense. Çünkü bardak ve tabakları yıkayacak kişi bulunmadığından kâğıt bardaklarla çay verilmekte. Kâğıt bardaklarla verilen çay hem daha pahalı hem de lezzetsiz. Ayrıca bu bardakların sağlıksız olması da ayrı bir konu. Üstelik bardaklar niye elde yıkanıyor da makinede yıkanmıyor? Doğaldır ki makinede yıkansa bile onları oraya yerleştirecek kişi gerek. Türk çayı cam bardakta içildiğinde güzel. Çayın toplumsal ilişkilerimizdeki önemi yadsınamaz. Bu, yalnızca çayın lezzetiyle değil, ince belli bardaklar ve kıraathane tabağı dediğimiz kırmızılı tabaklarla oluşmakta. Cam bardakta çay ederi de pahalı sayılır. İnsanlar, ailecek geliyor. Çoğu kişi kalabalık dostlarla oturuyor masalara. Bu kişilerin cepleri de düşünülmeli. Çünkü insanlar söyleşilerini derinleştirip koyulaştırmak için birkaç bardak çay içmek zorunda.

Yeme içme alanlarında temizlik çok önemli. Ancak çalışanlar eksik olunca yerleri süpürdükten sonra yıkayacak kişi yok nedense. BELTUR yönetim bir koyundan iki post çıkarmaya çalışıyor. Bu da hizmeti aksatmakta. Buralara çalışanların sayısı ikiye katlanmalı. Çalışan sayısını azaltarak bu kuruluşu kârlı göstermek İBB yöneticilerinin dünya görüşüyle uyumlu değil. Belediyeler ellerindeki olanakları halka daha iyi hizmet ve daha çok kişiyi insanca iş sahibi yapmak için kullanmalı. Emekte tutumluluk olmaz.

BELTUR çalışanları, asgari ücretin biraz üzerinde aylık almakta. Ayrıca işveren, yol parası ve günlük yemeklerini de aylık ödemelerine ekliyor. Ancak ilgimi çeken bir sorun var çalışanlar açısından. Bir yıllık çalışanla on yıllık çalışan aynı aylığı almakta. Deneyim, çok fazla önemsenmiyor. Bu durum, çalışanların işyerine bağlılığını ve buradaki sürekliliğini engellemekte.

Kamu hizmeti yapan şirketler, halka hizmet ederken piyasa koşullarını, halkın gelir durumunu da göz önüne almalı. Halka sunduğu mal ve hizmetlerde en düşük ederi almak zorunda. Bu, piyasaya bir düzen verme açısından çok önemli. Üzüm üzüme baka baka kararacağından bu düşük ederleri gören özel sektör, düşük ederler üzerinden rekabet etmek zorunda kalacak.

BELTUR’lar ivedilikle çalışan sayılarını artırmalı. Yaz döneminde geçici işçiler çalıştırma uygulamasına geçmeli. Ayrıca çalışanlar için düzenli olarak hizmet içi eğitimler düzenlemeli. Çalışanların bazı konularda uzmanlaşması sağlanmalı. Herkesin her işi yaptığı bir yerde kimse bir şey yapamaz.

BELTUR yönetimi, Kent Lokantalarını örnek almalı. Yeterli ve işbölümü yapan çalışanlarla birkaç saat içinde bine yakın kişiye yemek dağıtılıyor. Ayrıca her yan tertemiz… Bu olumlu örneğin yeiçlere de yansıması en büyük dileğimiz.

Türkiye önemli bir ekonomik bunalım yaşamakta Bu konuda belediyeler hizmetlerinde hem istihdamı çoğaltırken hem de yurttaşların kesesine uygun yiyip içmesine ve temiz, düzenli yerlerde soluklanmasına yardımcı olmalı. Halkla dayanışma bir yurt görevidir ve savsaklanamaz.

Adil Hacıömeroğlu

13 Eylül 2026

İNSANIN KENDİNİ FETHETMESİ

Atatürk: “Fetihlerin en büyüğü, insanın kendisini fethetmesidir” diyor. Bu, herkesin belleğine kalın ve silinmez harflerle yazacağı bir söz. Birinin askersel ya da fiziksel güce dayalı bir utkusu ya da görece başarısının önemsizliğinden söz etmekte Büyük Önder. Asıl önemli olanın ise kişinin nefsini disiplin altına almasından, zayıf yönlerini güçlendirmesinden, bireysel gelişimini sağlamasından ve bilgisizlikten kurtulmasından söz etmekte.

İnsanın kendini fethetmesi, içsel aydınlanmasını sağlamasıdır. Kişi, duygusal ya da düşünsel eksikliklerini bilip ona göre davranmalı. Birinin bir şeyi istemesi, amaca ulaşmasının yolunu açmasıyla olur. Bu nedenle önce içsel aydınlanmayı istemeli insan. Dünyanın dört bir yanında yaşayan herkes için geçerli bu. Önce isteyeceksin, amaçlayacaksın; sonrasında gerçekleştirip yapacaksın. Yapmanın yolu, amaçlamaktan geçer. Tasarlanan bir düşünce, yaşama geçmediğinde somutlaşmaz, soyut kalır. Uygulanmayan, yaşama geçirilmeyen düşünce çok güzel olsa ne olur?

Kişi kendini fethederek dizginsiz isteklerine gem vurur. Kendi usuna, düşüncesine, duygularına ve davranışlarına egemen olur. Bu da kişisel bir öz disiplindir. İnsan, zayıf ve güçlü yanlarını bildikçe öğrenerek güçlenir, değişerek olgunlaşır.

Biri kendine, özüne ya da benliğine söz geçiremiyorsa zayıftır, güçsüzdür, duygusal ve düşünsel olarak gelişmemiştir. Önce kişi, kendi özüne söz geçirmeli. İnsanın ilkel benliği her şeyi ister. Çoğu zaman doymak bilmez bir açlık içindedir. Bu tür kişilerin açlığı bir türlü giderilmez. Yedikçe yiyesi gelir bu ilkel, aç benlikliler. Çünkü onlar için güç, us ve bilgi gücü değil; ekonomik varsıllıktır hangi yoldan elde edilirse edilsin. Bu tür kişilerin önemli bir özelliği de çok ilgi çekici. Kendileri para için her şeyi yaptıkları, gerekirse insanlıklarını ve tüm değerlerini paraya sattıkları için herkesin kendisi gibi olduğunu düşünürler. Önüne gelen herkesi bu kirli parayla satın almaya çalışırlar. Bunun olmadığını görünce de bir ders çıkarmazlar yaşamla ilgili. Çünkü bu kişiler, benlik eğitiminden geçmemiştir. Bu eğitimi yapacak olan da kişinin kendisidir.

Eğer bir kişi, Atatürk’ün yolundan gidiyorsa özüne, benliğine, istencine, duygu ve düşüncesine egemen olmalı. Kısacası kendini fethetmeli. İstencini, benliğinin açlığını kontrol edemeyen birinin onun yolunda gitmesi olanaksız. Çünkü Gazi Paşa’nın yolunda gitmenin birinci koşulu, içinde yaşadığı toplumun çıkarlarını, kendi çıkarlarının üstünde tutmaktır. Yani toplum için, giderek tüm insanlık için özveride bulunmak. İnsanlık için verici olmak büyük bir kişisel erdem. Kemalist olmak, bencilliği kabul etmez. Çünkü o, toplumcu bir düşünce.

Dünya malına tapınanların Atatürk’le uzaktan yakından ilişkisi olmaz, olamaz. O, ulusu için canını ortaya koyan bir önder. Dünyada candan aziz, önemli ve değerli başka bir şey var mı?

Atatürk’ün izinden gidenler duygudaş olmalı. Halkının derdiyle dertlenmeli. Yoksulun sıkıntısını yüreğinde duymalı. Acı çekenin acısını içinde duyumsamalı. Gönenci, erinci, mutluluğu, sevinci, varsıllığı yalnız kendisi için değil; toplumun tamamı, giderek tüm insanlık için istemeli.

Kendini fetheden kişi, vericidir. Toplum için vermekten, paylaşmaktan, dayanışmadan, yardımlaşmadan kaçınmaz. Kamunun malına el uzatmaz. Benlik eğitimi her geçen gün artar. Olgun başak gibidir başını aşağı salar, böbürlenmez.

Toplum varsa kişi de var. Çünkü insan, toplumsal bir varlık. Kişi benliğini eğitip olgunlaştıkça toplumsal açıdan gelişir, farkındalığı artar. Bu durum ona birçok sorumluluğu da yükler. Toplumsal sorumluluk sözde değil, özde olmalı, yaşama geçirilmeli. İnsan kendi usuyla kendini yönettiğinde özgür birey olur. O zaman ne duruyoruz kendimizi fethetmek için?

Adil Hacıömeroğlu

11 Eylül 2026

CHP NE ZAMAN KURULDU?

Cumhuriyet Halk Partisi ne zaman kuruldu, sorusu son yıllarda pek tartışılmıyor nedense. Çünkü parti, tarihsel köklerinden kopmaya başlayınca tarihsel tartışmalar da olmuyor. Partinin tarihsel kökleri, birkaç savsözle[1] durumu kurtarmak için açıklanmaya çalışılıyor.

CHP’nin resmi kuruluşu olarak yöneticilerince kabul edilen tarih, parti tüzüğünün kabul edildiği 9 Eylül 1923’tür. Bu tarih, bugün resmi kuruluş tarihi olarak benimsenmiş durumda. 11 Eylül’de Atatürk, partinin ilk genel başkanı seçiliyor. 23 Ekim’de de partinin kuruluş dilekçesi İçişleri Bakanlığı’na veriliyor. Partinin ilk adı olan Halk Fırkası, 1924’te Cumhuriyet Halk Fırkası olarak değiştiriliyor. 1935’te de Cumhuriyet Halk Partisi adını alıyor.

CHP’nin ne zaman kurulduğunu en iyi bilecek kişi, kurucu genel başkanı Mustafa Kemal Atatürk’ten başkası olamaz. Burada sözü ona vermeliyiz.

Atatürk, 15 Ekim 1927 Cumartesi günü toplanan Cumhuriyet Halk Fırkası Kongresi’ni açış konuşmasında şöyle açıklıyor partinin kuruluşunu: “Efendiler, Cumhuriyet Halk Fırkası’nın büyük kongresini açıyorum. Fırkamız, geçen ıstırap seneleri içinde milletimizin hayatı ve şerefi için gösterdiği yüksek azim ve iradenin temsilcisi olarak bundan dokuz sene evvel meydana çıkmıştı. Bütün Anadolu ve Rumeli’yi kapsamak üzere ilk genel kongremiz Sivas’ta yapılmıştı. Sivas Genel Kongresi’nden evvel doğuda ve batıda bölgesel kongreler de yapılmıştı. Bunlardan benim iştirak ve riyaset ettiğim, Erzurum Kongresi’dir. Erzurum Kongresi tespit ettiği esaslar itibariyle kayda ve zikre değerdir. Sivas Genel Kongresi’nde müzakere konusu olan, aynı esaslar olmuştur. Bu esaslar açık olarak ve bütün memleketi kapsayacak şekilde kabul olunmuştur. (Atatürk’ün Bütün Eserleri, Kaynak Yayınları, Cilt: 19, Birinci Basım: Eylül 2006, s.19)” Atatürk’ün bu sözlerinde belirttiği gibi CHP’nin kuruluşu Sivas Kongresi’dir. Bu sözlerden hareketle ulusumuzun kurtuluşunu sağlayan ve devletimizin kurucusu olan parti, bugün 103. değil, 107. kuruluş yıldönümünü kutlamaktadır. Eğer CHP, 1923’te kurulmuşsa Kurtuluş Savaşı’nı nasıl yönetecekti?

CHP, Atatürk’ün aramızdan ayrılışından sonra adım adım kurucu köklerinden uzaklaştı. Devrimcilikten reformculuğa, antiemperyalist-milliyetçi duruştan batıcılığa, devletçilikten serbest piyasacılığa, halkçılıktan seçkinciliğe evrildi giderek.

Atatürk, partinin kuruluşunu Sivas Kongresi olarak göstermesi, onun devrimci tutumudur. Bu kuruluşu yok saymak ise devrimcilikten uzaklaşmak, onun üstünü örtmek değil de nedir? Dünyada bir ulusun bağımsızlık savaşına öncülük eden ilk partidir CHP. Bu yönüyle gurur duyulmalı. Asıl kök, Sivas Kongresi’ndedir. Partinin kuruluş tarihini Sivas Kongresi olarak almak, Türkiye’nin düşmandan kurtulup kuruluşunu sahiplenmektir. Bu köke sahip çıkmak, CHP’nin bugün karşılaştığı birçok sorunu da halletmek için kapı açar.

“Gerçi o zaman kullandığımız unvan ile bugünkü unvan arasında fark vardır. Fakat teşkilat esas itibariyle korunmuştur ve bugün siyasi fırka halinde tecelli eden mevcudiyete başlangıç teşkil etmiştir. Bilhassa memleket ve millete ait genel gaye –ki genel selamet ve refahı teminden ibarettir- asli mahiyeti değişmeksizin takip olunmuştur. Dolayısıyla diyebiliriz ki, bugün açılışı ile iftihar ettiğimiz büyük kongremiz Sivas Kongresi’nden sonra teşkilatımızın ikinci büyük kongresi oluyor. (Aynı yapıt, s. 19)” Mustafa Kemal Paşa, kongre açılış konuşmasındaki sözlerini böyle sürdürmekte. Burada da CHP’nin asıl kuruluş tarihinin Sivas Kongresinin toplandığı 4-11 Eylül tarihleri olduğunu ısrarla belirtiyor. Partinin birinci kongresinin de Sivas’ta yapıldığını belirtmekte. Olmayan bir partinin kongresi olur mu?

Atatürk konuşmasını: “Efendiler, Sivas Kongresi’nde nasıl ki bütün milletin emellerini ve hissiyatını temsil etmek mevkiinde bulundu isek, bugün de Cumhuriyet Halk Fırkası’nın büyük kongresi ile bütün milletin hakiki hissiyat ve eğilimlerine tercüman olmak vazife ve mevkiinde bulunuyoruz. (Aynı yapıt, s. 19)” diye sürdürmekte. Bu sözlerle o, Sivas Kongresi’nden sonra partinin halkı temsil ettiğini belirtmekte. Bu halkı temsil etme vurgusu, devrimci bir iktidar değil de nedir?

“Hakikatin halkın bütün tabakaları mefkûrelerini temin edecek etkenleri ve unsurları fırkamızın icraat ve faaliyetinde arıyorlar ve buluyorlar. (Aynı yapıt, s. 20)” Bu sözleriyle Atatürk, halkın partiyle bütünleştiğini vurgulamakta.

“Efendiler, fırkamızın gelecekteki harekât ve icraatıyla alakalı tedbirleri burada hep beraber müzakere edeceğiz. Gelecek için en isabetli ve memleketin ihtiyaçlarına en uygun kararlara ulaşmaya çalışacağız. Gelecek senelerdeki icraatımızın Cumhuriyet ve halkçılık idaresi altında memlekete yeni saadetler, yeni şerefler kazandıracağına itimadım vardır. Aynı yapıt, s. 20)” Atatürk, burada cumhuriyetçilik ve halkçılık ilkelerinin parti çalışmalarında temel oluşturacağını da vurgulamakta.

Atatürk, CHP’nin 2. Kongresindeki açış konuşmasından sonra Nutuk’u okumaya başladı. Okuma işi, altı gün sürmüş ve 20 Ekim 1927’de bitmiştir. Nutuk’un okunma süresi, 36 saat 33 dakikadır.

Bir ulu ağaç; köklerinden kopunca gövdesi çürümeye, dalları kurumaya başlıyor. Bu nedenle CHP iç sorunlarını çözüme kavuşturmak ve iktidar olmak istiyorsa öncelikle kendi tarihini iyi bilmeli. Bu partinin hareket noktasını kendi geçmişinden almalı. Atatürk’e bağlılık sözde değil, özde olmalı. Bu nedenle CHP, batıcı emperyalistlerin buluşu ve emperyalizmin sol ayağı olan sosyal demokrasiden vazgeçip Kemalizm’e (Altıok’a) dönmeli.

Unutmayalım ki Kemalist devrimi de Cumhuriyet’imizi de var eden şey, tam bağımsızlıktır. Bu nedenle Atatürk: Bağımsızlık ve özgürlük benim karakterimdir, diyor.

Adil Hacıömeroğlu

9 Eylül 2026

[1] Sloganla

ATATÜRK’ÜN KIZLARI

Bugünkü yazımızın konusu, Türkiye Kadın Milli Voleybol Takımı… Onlara basınımız, halkımızın büyük bölümü “Filenin Sultanları” adını verdi. Ancak oyuncularımız kendilerini “Atatürk’ün Kızları” olarak tanımlamakta.

Kazandıkları her karşılaşmadan sonra oyuncularımızın basına yaptıkları açıklamalarda hep Atatürk vurgusunun olması çok ilgi çekici ve gurur verici. Onlar, bir kadın olarak sporcu olmalarını Atatürk’ün büyük devrimine bağlıyorlar. Kendilerini bu konuda Atatürk’e borçlu görüyorlar. Cumhuriyet vurguları ise görülmeye değer… Onlar, Atatürk ve Cumhuriyet’e uzaktan bakmıyor, kadınlarımız için altın değerindeki bu toplumsal dönüşümü yaşıyorlar her şeyleriyle. Onlara spor yapma, dünya çapında voleybol oyuncusu olma yolunu Atatürk’ün açtığının çok farkındalar. Cumhuriyet değerlerini bu denli içselleştiren bir oyuncu kümesinin başarılı olmasının önünde hiçbir engel yok!

Kadın Voleybol Milli Takımımız zaferden zafere koşuyor yıllardır. Her yıl, kendini biraz daha geliştirerek başarı yolunda ilerliyor. Her geçen zamanda yeni yıldız oyuncular yetiştiriliyor. Milli takımı besleyen kulüp takımlarını bu sistemli, planlı, uzun vadeli çalışmaları için kutlamak gerek. Üreterek kazanıyor voleybol kulüplerimiz ve milli takımımız. Bu örnek bile yaşamın her alanında üretmenin ne denli yararlı olduğunu göstermekte. Üretmek yerine, hazırcılıkla günü kurtaramaya çalışan siyasetçilere, devlet ve belediye yöneticilerine, futbol kulüplerine örnek olsun Atatürk’ün kızları.

Voleybolcu kızlar, Atatürk’ün sağlam kafa sağlam vücutta bulunur, özdeyişini de yaşama geçiriyor. Yalnızca bedenlerini değil; düşüncelerini, ulusal duygularını, uslarını, ulusa karşı sorumluluklarını, bilinçlerini de geliştirmişler. Konuşmaları, davranışları topluma ve özellikle çocuklara örnek oluşturuyor. Hepsi halk çocukları… Geldikleri yeri de ulaştıkları noktayı da çok iyi bilmekteler. Ne bir şımarıklık, böbürlenme ne de insanlara tepeden bakma var. Onlar başardıkça alçakgönüllülükleri artıyor. Başak olgunlaştıkça başını aşağı salar, atasözünü adeta kanıtlıyorlar her karşılaşmadan sonra. İşte, Cumhuriyet’imizin yetiştirmeyi amaçladığı insan tipi Atatürk’ün kızlarında vücut buluyor.

Kadın voleybolcularımız, final maçını kazandıktan sonra kupa ve madalya töreninde İstiklal Marşı’mızı okuyor. Ben de onlarla ayağa kalkıyorum. Kızların nerdeyse hepsi gözyaşlarına boğuluyor. Ben de tutamıyorum gözyaşlarımı. Neden dersiniz? Çünkü onlar giydikleri formanın hangi tarihsel süreçlerden geçip onların sırtında terleriyle ıslandığının ayırdındalar. Kim bilir tarihimizin hangi kadın kahramanını ya da Kurtuluş Savaşı’mızın hangi dönüm noktasını düşlüyorlar. Hele 85 milyon insanın sorumluluğu yüreklerinde bir başka yük. Dünyada hangi işi yaparsan yap, o işi içselleştireceksin. Başarının sırrı bu olsa gerek.

Takımımıza sonradan katılan iki oyuncuyu anmadan geçmek olmaz. İkisi de de ulusumuzun gönlüne taht kurmuş bizden biri. Bu ulusun kızları… Birincisi Melissa Teresa Vargas Abreu… Küba’da doğup büyümüş. Sonrasında ülkemize gelmiş, yurttaşımız olmuş. Terini son damlasına dek giydiği forma için akıtmakta. Her smaç için havaya sıçradığında 86 milyon da onunla filenin üzerine sıçrıyor. Maç sonrasında formasındaki bayrağımızı öpüşü ise bizleri duygu seline boğuyor. Vargas, ben bir Türk kızıyım, diyerek ait olduğu yeri herkese anlatıyor.

İkincisi ise Vargas’tan sonra bize katılıp güç verdi. Sinead Jack Kısal, Trinidad ve Tobago asıllı bir Türk voleybolcu. Tobaga’yı son zamanlarda tütün dükkânlarında görüp öğrendik. Bu sözcük, tütün demek. Voleybolcumuz Murathan Kısal ile evlendi ve Türk oldu. Kısal, İstiklal Marşı’mızı ezberledi ilk olarak. Marşımızı söylerken gözyaşlarına boğuluyor. Onun “Burada doğmamış olsam da kendimi Türkiye’nin bir parçası gibi hissediyorum. Ben Türk’üm” sözleri hiçbir yorumu gerektirmiyor. Bizimle yazgı, ülkü, amaç birliği yapanla birlikteyiz yaşam yolunda ayrım gayrım yapmadan. İşte, biz bunun için büyük ulusuz. Atatürk “Ne mutlu Türk’ün diyene!” sözüyle Türk yurttaşı olmanın nasıl olacağını yıllar önce bize söyledi.

2026 FIVB Kadınlar Voleybol Milletler Ligi yapıldı 3 Haziran -26 Temmuz tarihleri arasında. Atatürk’ün Kızları, 26 Temmuz 2026 günü Çin’de yapılan final maçını kazanarak bu kupanın ikinci kez sahibi oldu. Ulus olarak çok sevindik, gururlandık. 6 Eylül 2026 Pazar günü ise bu kez Avrupa şampiyonu oldular. Karşımızda İtalya vardı. 2-1 öndeydi rakibimiz. Maçı yitirmek üzereydik. Kaptanımız Eda Erdem Dündar’ın unutulmaz konuşması diriltti takımımızı. Kaptan gemiyi kurtardı, kupaya uzandı.

Yaz başında yapılan dünya kupası finallerinde en çok konuşulan futbolcuların alacakları para ve bir dinlence yerinde onlara söz verilen yazlıklardı. Ne yazık ki ne para ne de yazlık evler bir işe yaradı. Kamuoyunun yüksek beklentisi yerle yeksan oldu. Her maçımızda ekranlara kilitlenen yurttaşlarımız düş kırıklığına uğradı.

Bir şampiyona öncesi Türkiye Voleybol Federasyonu Başkanı Mehmet Akif Üstündağ, kaptan Eda Erdem Dündar’a: “Ne istersiniz, dileyin bizden! Prim, ödül, ne istiyorsunuz bizden?” diye sordu. Dündar: “Atatürk’ün sporcu kızları, ülkesi adına kazandıkları başarıyı pazarlık konusu yapmaz. Ne prim ister ne özel bir şey… 85 milyona yaşattığımız mutluluk bize yeter” diyerek yanıtladı onu. Bu duruş; cepheden cepheye koşarak bağımsızlık için canı pahasına savaşıp devletin madalyasını ve hak ettiği aylığı almayan Kara Fatmaların, İpsiz Receplerin duruşudur. Mustafa Kemal’in askerleri gibi kızları da yurdu için çalışmayı özverili bir görev bilir. Bunun karşılığının ne olacağını düşünmezler bile. Onlar, ulusal bir görevi para için değil, yürekleriyle yapan sporcular. Hepsi tıpkı Mehmetçik gibi karşılıksız veriyor emeğini yurdu için.

Atatürk’ün Kızları hem takım arkadaşlarıyla hem de 86 milyon insanımızla biz olduğu için kazanıyor. Çünkü birlikten kuvvet doğuyor. Biz olamayıp ben-sen olanlar kazanmıyor.

Atatürk: Ben sporcunun zeki, çevik ve aynı zamanda akıllısını severim” özdeyişini sanki kadın voleybolcularımız için söyledi. Onlar sporu para için değil de yurttaşlarını mutlu etmek için yaptıklarını söyleyerek bu özdeyişi yaşama geçirdiler örnek kişiler olarak. Çok sağ olun çok, bizi çok gururlandırdınız Atatürk’ün Kızları.

Adil Hacıömeroğlu

8 Eylül 2026

OLUMSUZLUĞA TAKILIP KALMAMALI

Bazı kişiler olumsuz bir durum ya da olay yaşadıklarında buna takılıp kalır. Bunun insanı başarısızlığa, umutsuzluğa, karamsarlığa sürükleyen bir bataklık olduğunu düşünelim. Çoğu kişi düştüğü bir bataklıktan çıkıp kurtulmayı düşünmek yerine, orada debelenmeyi seçer. Debelendikçe de üzerine bataklığın çamuru daha çok bulaşır ve tüm eğnini[1] kaplar bu istenmeyen kokulu balçık. Debelenen kişi, daha çak batar. Oysa kurtulmak için çabalayıp dışarı çıksa ne üstünde balçık kalacak ne de burnuna bataklığın çürümüş kokusu gelip onu tiksindirecek.

Yaşam, insanlar için her zaman dosdoğru ve gül bahçelerinin içinden geçen bir yol değil. Kimi zaman bu yol bozuktur ve çukurlar, ayaklara takılan taşlarla kaplıdır. Taşların bazıları sivri, kimileri de bıçak gibi keskindir. Sivri taşlar ayağınıza batar, keskinleri ise tabanlarını kesip kanatır. Bazı yollarda ilerledikçe göremediğiniz keskin dönemeçler, dik yokuşlarla karşılaşırsınız. Bazen yürüdüğünüz yol iyice daralır, üstüne üstlük sağında solunda dikenler vardır. O dikenler eğninizin bazı yerlerini çizip kanatır, giysilerinizi yırtar.

Bazı yollarda sert yeller eser. Bu yeller tozu toprağı üstünüze savurur. Bu esintiler kimi zaman soğuktur estikçe buz keser her yanınız. Kimi zaman da güneyin çöl tozlarını tüm sıcaklığıyla terinizle hamur yapar. Yüzünüz, gözünüz, bakışınız, soluğunuz değişir. Sizi bıktırır, gittiğiniz yoldan alıkoymak ister, yola çıktığınıza bin pişman eder sizi. Böyle durumlarda çoğu kişi, olumsuzluklara saplanıp kalır. Oysa olumluyu, ilerde karşısına dümdüz gül bahçelerinin içinden uzanacak yolu düşünse karşılaştığı zorluklar onu çok fazla etkilemeyecek.

Atalarımız, gün kararıp kalmaz, demiş. Ne güzel bir söz… Yaşamın karşıtların birliğiyle var olduğunu anlatan ne anlamlı bir özlü söz. Çünkü her karanlığın sonunda bir aydınlık, her aydınlığın sonunda da bir karanlık vardır. Gece geniş karnında gündüzü, gündüzde rahminde geceyi büyütür. Zamanı gelince de ortaya çıkar karşıt durum, tıpkı bir bebeğin doğumu gibi. Bu nedenle içinde yaşanan olumsuzluk sonsuza dek sürmez. Gün gelir doğum sancıları başlar ve nur topu gibi olumluluk bebeği dünyaya gelir.

Çoğu zaman kişi, bir günün içinde hem olumlu hem de olumsuz durumları saniyelerle ölçülebilecek zaman aralığında yaşar. Birinin ne zaman ağlayıp güleceği belli olmaz. İki duygu peş peşe de gelebilir. Ünlü halk ozanımız Karacaoğlan: “Koyun eler, kuzu meler/ Sular hendeğine dolar/ Ağlayanlar bir gün güler/ Gamlanma gönül gamlanma” diyerek bir doğal gerçeği, zorunluluğu ne güzel anlatmakta. Suların hendeğe dolup akması er geç gerçekleşir. Bu, doğal bir gerçek ve zorunluluk. Bu zorunluluğu etkileyecek bir güç var mı?

Ağlayanların bir gün güleceği diyalektiğin dayattığı yadsınamaz bir gerçek. Çünkü doğada her şey karşıtıyla var. Yaşanan her durum gün gelir karşıtına dönüşür. Çünkü o, karşıtıyla vardır. Zaten karşıtı olmasa kendi de olmayacak.

Bir kuş uçarken kanatlarının kaldırma gücüyle havalanıp gökyüzünde kanat çırpar. Bu sırada yerçekimi gücü de kendini duyumsatır. Yerçekimi ile kanatların kaldırma gücü kuşun dengesini sağlar. Onun havada kanat çırpmasını sağlayan bu denge. Yani iki karşıt gücün sağladığı denge.

Olumsuz, kötü bir durumu yaşayan biri, yaşama havlu atmayacak. Bu yaşadıklarının içinde olumlulukların, güzelliklerin olduğu gerçeğini bilip savaşımını sürdürüp umudunu kesmeyecek yaşamdan. Kendini suyun akışına bırakıp sürüklenmeyecek. Sert dalgalara karşı koyup kulaç atacak. Olumlu düşünüp kurtuluşunun yolunu düşünüp bulmalı.

Kişi, olumsuz durum ve olaylardan us gücüyle kurtulabilir. İnsanın en büyük gücü usu. Onun ayırdına varırsa kişi, aşamayacağı bir engel yok! Bunun yanı sıra bir de diyalektik düşünmeli. Her şeyin doğada, yaşamda karşıtıyla var olduğunu bilmeli. Yaşadığımız olumsuz durumun karşıtını düşündüğümüzde umut kaplar her yanımızı.

Sürekli olumsuzu düşünmek yaşamdaki konumumuz ne olursa olsun bizi başarısızlığa iter. Bu da başarısızlığa koşullanmayı getirir. Başarısızlığa koşullanan kişi, öğrenilmiş bir çaresizliğin içinde bir türlü çıkış yolu bulamaz. Çünkü o, içinde yaşadığı durumu ve yenilgiyi kabullendiğinden çıkış yolu da aramaz. Çıkış yolu aramayan biri, içinde yaşadığı olumsuzluktan kurtulma olasılığı var mı?

Adil Hacıömeroğlu

7 Eylül 2026

[1] Bedenini

ÖFKE ÜZERİNE

Bir haksızlığa, engellenmeye, incinmeye ya da tehdide karşı hissedilen doğal ve güçlü bir duygusal tepkiye öfke diyoruz. Öfke, insanda olması gereken bir duygu. Tıpkı sevinç, üzüntü, korku, mutluluk gibi insana özgüdür. Dünyanın hangi köşesinde olursa olsun bu duygular, insanlarca üç aşağı beş yukarı benzer bir biçimde yaşanır. İnsan duyularıyla var. Duygu düşünceyle birleştiğinde insanı insan yapar.

Kişi kendini tehlikede gördüğünde, canı yandığında, haksızlığa uğradığında, yaşam alanı sınırları aşıldığında, tinsel bir tehdidi algıladığında, amacının engellendiğini anladığında, eğinsel[1] bir saldırının gelmekte olduğunu gördüğünde ve düş kırıklığı yaşadığında öfkelenir. Aslında bu öfkelenme tepkisi insanın doğasında var. Böyle durumlar karşısında birinin öfkelenmemesi doğal değil. Çünkü doğada ve insanda karşıt durumların yaşanması diyalektiğin bir gereği. Nasıl seviniyorsak yeri geldiğinde öyle de öfkeleneceğiz.

Bazı kişiler, öfkesini de sevincini de oldukça abartır. Her şeyde olduğu gibi duygu ve davranışlarda da kimi zaman aşırılıklarla karşılaşıyoruz. Kimi kişiler için öfkeyi ve sevinci kontrol edememek toplumumuzda önemli bir sorun. Her şeyde olduğu gibi öfkenin de aşırısı kişiye ve topluma zarar. Hiç öfkelenmemek de doğal değil. Çünkü rahatsız edici olay ve durumlara tepki vermek insanın doğasına uygun bir davranış.

Çevremizde çoğu zaman tanık oluruz. Bazı kişiler, olur olmaz her şeye öfkelenir. Bu durumun nedeni, kendilerini sert, güçlü ya da ulaşılmaz olduğunu göstermek içindir. Bu davranışın arkasında karşısındaki kişilerle araya mesafe koyma kaygısı yatar. Kimi kişiler de bu öfkeleriyle çevresindekileri ya da çalışma arkadaşlarını tehdit eder üstü kapalı olarak.

Kimileri de olduk olmadık yerde öfkelenir. Bu davranış onu tanıyanlarca kanıksansa da kimi zaman başlarının derde girmesine neden olur. “Öfkeyle kalkan, zararla oturur” sözü, kanıtlanır böylece. Sürekli bir öke durumu tinsel ve sosyal bir bozukluk…

Özellikle okullardaki gözlemime dayanarak söylemem gerekenler var. Bazı öğretmenler çok öfkeli davranarak öğrencilerle arasına duvar örer. Diyeceksiniz ki bu duvar niye gerekli? Söyleyeyim... Kendi alanında yetersiz, öğretmenlik mesleği açısından yeteneksizler bu duvara gereksinim duyar. Bu kişiler, öğrencilerin kendilerine soru sormasını istemez. Çünkü içlerinde soruyu yanıtlayamama korkusu vardır. Bu kişiler diğer öğretmenlerle fazla kaynaşmaz ve söyleşmez. Kendi alan öğretmenleriyle bile tartışmaya girmez. Tartışmaktan, söyleşmekten kaçınır. Zira tartışırsa alanındaki bilgisizliği ortaya çıkacak. Bu kaygı ve korku onun öfke maskesiyle dolaşmasına neden olur. Bu örneğin benzerleri diğer meslek dallarında da görülür.

Bazı öğrenciler de çok öfkelidir görünüşte. Bu durum, daha çok başaramama önyargısıyla okuldan, derslerden, eğitimden uzaklaşanlarda görülür. Öfkeli görünmesinin nedeni, kendince öğretmenle arasına sınır koyma isteği. Bu öfkenin içinde dersleri, öğretilen konuları basit görmek, alaya almak ve bunlara burun kıvırmak vardır. “Zaten ben bunları biliyorum dinlesem ne olacak?” tavrı içindedir. Bu küçümseyici bakış, onun konuyu bilmezliğinden ve anlatılanları anlamayışından kaynaklanmakta. “Anlatılanları dinlesem, ilgi göstersem bunlar benim için çocuk oyuncağı anlaşılmayacak ne var ki?” der beden diliyle. Aslında onun öfkeli olmasının nedeni kendi yetersizliğini, yeteneksizliğini, tembelliğini, bilgisizliğini örtmek içindir. Bu tür kişiler de yüzüne maske takıyor, eğnine zırh giyiyor, gerçek duygularına gem vuruyor. Bu öğrenci kendini öğrenmeye, eğitilerek olumlu yönde davranış değişikliği göstermeye kapatıyor öfkeli bir tutum alarak.

Büyük olsun küçük olsun bazı kişiler, karşısındakileri öfkelendirmekten içten içe zevk duyar. Aslında bu, sağlıklı bir tinsel durum değil. Ancak bu kişiler, karşısındakini öfkelendirerek toplum içinde küçük düşmesine yol açar. Bu da onların kendilerinin toplumda yer edinme biçimi sağlıksız da olsa. Kurt dumanlı havayı sever, sözünün anlattığı gibi bu kişiler karışıklık ortamının bulanıklığında toplum içinde kendine yer edinmeye çalışır. Bu tür kişiler karşısında dikkatli davranılmalı. Onların tuzağına düşmemeli. Onların öfkeli kışkırtmalarına gülüp geçmeli. Özellikle çocukları, gençleri bu tür durumlar karşısında uyarmalı.

Dünyada her şey kararınca olmalı. Her şeyin aşırısı zarar… Öfkeyi de sevinci de aşırıya vardırmamalı. Her şeyin, her duygunun bir başı bir de sonu olmalı. İnsan düşüncelerini de duygularını da kontrol edebilir. En tehlikelisi de öfkeyi kan davasına dönüştürmek değil mi?

Adil Hacıömeroğlu

6 Eylül 2026

[1] Bedensel

DİSİPLİN NEDİR, NEDEN GEREKLİDİR?

Disiplin, kişinin başarıya ulaşması özgürleşmesi için vazgeçilmez bir iç denetimidir. İnsanın daha çok özgürlük elde etmek için sınırlarını bilme, bu sınırlar içinde davranma anlayışıdır. Kısacası başkasının özgürlüğüne saygı gösterme onun özgürlük alanına girmemektir. Kişi başkalarının özgürlük alanına girdiğinde değil, kendi sınırları içinde kaldığında ve hakkı olanı kullandığında daha özgür olur.

Kişi bilinçli bir biçimde kendi özgürlük sınırlarını belirlemeli, bu sınırlar içinde yapacaklarını bilmeli. Başkalarının sınırlarını çiğneyerek sonsuz bir özgürlük kazandığını sananlar, kendisini tutsaklaştırdıklarının farkında bile değiller. Çünkü başkalarının sınırlarını çiğnediğinizde anlaşmazlık ve kavga başlar, bu da kişiyi asıl yapması gereken işlerden uzaklaştırır savruk, denetimsiz, istencini yitirdiği bir kısır döngünün, amaçsızlığın içine sürükler bu durum. Böyle bir ortamda, düzende birinin amaca, başarıya ulaşması oldukça zor. Bir kişi, diğer insanlarla sürekli didişerek amacına ulaşamaz. Çünkü zamanını amacını gerçekleştirmek için işine değil, yapay sorunlarla boğuşmak için kullanır.

Disiplin, günlük yaşamda daha güzel bir şeyi elde etmek için önemsiz bulduğumuz başka bir şeyi feda etmektir. Disiplini yaşama geçiren özveridir. Özveri olmadan disiplin olmaz. Kişi, amacına ulaşmak için çoğu zaman günlük yaşamında bazı şeyleri feda eder. İnsan yaşamı için çok fazla önemi olmayan bazı şeyler için zaman harcamak kişiyi asıl amaca ulaşmaktan alıkoyar. Hangi koşulda olursa olsun asıl amaca yönelmeli. Asıl amaca hizmet etmeyen konuları bir yana itmeli.

Disiplinli kişi, kısa süreli ve geçici isteklerin peşinden koşmaz. O, uzun erimli savaşımın ve kalıcı amaçların gerçekleşmesi için uğraşır. Uzun erimli bir savaşımla asıl amaca ulaşan kişinin mutluluğuna diyecek yoktur. İşte, tam bu noktada o, daha çok özgürlüğe sahip olacak. Özgürlük, onun yaşam biçiminin ayrılmaz bir parçası durumuna gelecek. Disiplinli kişi için özgürlük; bir emeğin, çalışmanın, özverinin sonunda elde edildiği için çok değerli ve vazgeçilmezdir. Disiplin, aynı zamanda kalıcı özgürlüğü kazanma savaşı.

Disiplinli olmayı yaşam biçimi olarak edinmiş kişi, yaşamı boyunca en iyi seçimleri yapar. Bu seçimleri yaparken ikircikli olmaz. İkincil olanla birincil olan asıl amacın arasındaki ayrımı çok iyi bilir. Yaşam erkesini ikincil olanlar için değil, asıl amaç uğruna harcar. O, gerçek amacına ulaşmayı engelleyecek her türlü isteğe “hayır” demeyi bilen kişidir. Çünkü hayır diyemeyenin “evet”i olmaz.

Kişi amaçlarını disiplinli bir biçimde gerçekleştirdiğinde bundan sonraki amaçları için daha az emek harcayacaktır. Artık disiplin, onun için bir yaşam biçimine dönüşmüştür. Bu nedenle disiplinli olmak için daha az çaba harcar kişi.

Amaçlar uzun erimli olabileceği gibi kısa erimli de olabilir. Önemli olan kişinin gerçekleştirmek için çaba gösterdiği bir amacının olması.

Disiplinli kişilerin en belirgin özellikleri yaşam ilkeleri ve kurallarının olması. Onlar için ilkeli davranmak, günlük yaşamı belli kurallar içinde sürdürmek çok önemli. İnsan ilkesizliğin, kuralsızlığın karmaşası içinde kendine amaç da ülkü de belirleyemez. Amaçsız, ülküsüz birinin kendine de içinde yaşadığı topluma da bir yararı olmaz.

Amacı olan kişinin bir duruşu, bir düşüncesi vardır. Disiplin bir yandan amaca ulaşmayı sağlarken diğer yandan da kişinin duygu ve düşünce dünyasını varsıllaştırır. Duygu ve düşünce dünyası varsıllaşan kişinin yaşama bakışı, çevresiyle ilişkileri, doğayla uyumu, insanlık erdemleriyle bezenmiş bir yaşam biçimini edinmesi çok belirgindir.

Çoğu kişi disiplinli olmayı, insanlara baskı kurmak olarak algılar. Bu, yanlıştır. Disiplin dış etkilerle zorla olacak bir şey değil. Bu, kişinin kendi istenciyle yaşama geçireceği bir davranış. Zaten insan kendi istencinin gücüyle gelişir. Disiplin, insan ve toplumun gelişimini sağlayan en önemli etken. Bu nedenle bunu insanın kafasına vurarak onu egemenlik ve baskı altında tutmayla karıştırmamak gerekir.

Disiplin, küçük yaşlarda kazanılacak bir davranış. Yine buna koşut olarak ilkeli ve kurallı olmak da çocukluk döneminde davranışa dönüşmeli. Gerçi ileri yaşlarda da bu davranışlar edinilebilir. İnsanın yaşı kaç olursa olsun öğrenmeye açık, yeteneklerini değiştirmeye uygun, yanlış davranışları doğruya çevirmeye elverişlidir. İnsan yeter ki istesin yapamayacağı bir şey yok bu dünyada!

Disiplin, önce insanın kendi öz varlığını egemenlik altına almasıyla başlar. Öz varlık; açgözlülükten, maymun iştahlılıktan, günlük küçük çıkarlardan, başkalarının sınırlarını yok saymaktan, kendini her şeyin sahibi olarak görmekten, kendisinden başka bir varlığın yaşama hakkına saygısızlıktan, her şeyin kendisiyle var olduğu anlayışından, diğer kişilerin emeğine, malına mülküne göz koymaktan vazgeçince disiplin oluşur. Disiplinli kişi, kendini “ben” demekten kurtaran insandır.

Yaşam bir disiplin işi… Başarı da öyle… Disiplin olmayınca yaşam, sonbaharda dalına tutunamayan sararmış yaprak gibi yel ne yandan eserse o yana doğru savrulur. İnsan, kurumuş yaprak gibi savrulmamalı değil mi?

Adil Hacıömeroğlu

5 Eylül 2026