GÜZ KOKUSU

Her mevsimin kendine özgü bir rengi, kokusu, yeli, toyu, börtü böceği, kurdu kuşu, yağışı, bulutu, yaşam biçimi vardır. Güz, insanların karıncaya dönüştüğü zamandır. Çünkü bu mevsimde insanlar sert geçecek bir kışın hazırlıkları içindedir. Güz yalnızca insanları değil, tüm canlıları olağanüstü bir telaşa, kaygıya, ivecenliğe sürükler. Bu mevsimde, canlıların erkesi, çalışma isteği en üst düzeye çıkar. Nedeni ise kışın yokluğuna, karına, soğuğuna, ayazına, getirdiği sayrılıklara karşı koyma, yenilmeme ve yaşama tutunmaktır.

Çocukluğumda en sevdiğim mevsimdi güz. Çünkü toprakla bütünleştiğimiz, baharda başlayan ve yaz boyu süren ekim dikim işinin meyvesinin toplandığı mevsimdi. Toprağın her santiminde bir emeğin, çalışmanın ürünü bulunurdu. Sepete ya da torbaya atılan her meyve, sebze, tahıl, baklagil ortak bir emeğin, çalışmanın, yardımlaşmanın, dayanışmanın ürünü olduğu bilinci egemendi herkeste. Bu nedenle en küçük ürün için savurganlık söz konusu olamazdı. Her ürün, tanrısal bir buyruk, kutsal bir ayin gibi toplanırdı. Toplanmayan ürünler, savurganlık demekti. Çünkü bunlar çok geçmeden çürüyecekti. Tanrı’nın verdiği bir ürünü göz göre göre çürütmek günahların en büyüğüydü.

Güz, her türlü rengi göreceğiniz bir mevsimdir. Doğa bir renk toyu sunar insana. Sonbaharın rengârenk tablosunu hiçbir ressam çizemez.

İnsanlar kendilerinin değil, evcil hayvanlarının yiyeceklerini de hazırlardı. Yalnızca yiyecekleri mi? Doğaldır ki hayır! Onların altlarına serilecek kuru yapraklar ağaçların altından süpürülüp istiflenirdi. Çünkü kırsal kesimde yaşayanlar için hayvansız yaşamı sürdürmek zorun zoruydu. Hayvanlar hem besin hem de gübre kaynağıydı. Her hayvanın bir adı vardı insanların olduğu gibi. Bu da hayvanları ailenin bir parçası olarak görme, onları kendileriyle eşit sayma düşüncesi.

İnsanlar evcil hayvanlarını düşünür de doğanın kucağında yaşam savaşı verenleri düşünmez miydi? Onların hakkı baştan düşünülür, kışın yiyecekleri doğaya bırakılırdı. Çünkü onlar doğanın bir parçası. Eğer bir lokma ekmek insanın midesine giriyorsa ona doğadaki canlıların hakkının olduğu düşünülürdü. Doğanın sevgi dolu kucağında yaşayan hayvanlar da kış hazırlığı yapardı güzden. Kimi yuvalarına taşırdı yiyecekleri, kimi de kış uykusu hazırlığındaydı. Göçmen kuşlar, baharda geri dönmek üzere kanat açardı gökyüzüne.

Güz çalışmaları beni çok mutlandırırdı. Çünkü bahçe ve tarlalardan toplanan her ürünün kendine özgü bir kokusu vardı. Her koku, insanı büyülerdi. Yaprağın, kurumuş ekin saplarının, yelin, otun bir kokusu vardı. Tarlada, bahçede çalışırken ya da yorgunluğu gidermek için bir yerde oturduğumuzda güz kokusu her yanımızı sarıp sarmalardı. Bu mevsimde yeller genellikle güneyden eser. Özellikle de lodos sıkça kendini gösterirdi. Güney yellerinin ılıklığı tenimizi okşarken getirdiği güz kokusu ise bizim için bir toydu. Bu toy hiç bitmesin isterdik. Ancak lodosun ardının yağmur olduğunu herkes bilirdi. Bu nedenle bir dakikayı bile boşa harcamamak gerekirdi. Çünkü sonbahar yağmurları çoğu zaman sağanak olarak düşerdi toprağa. Bu da bahçe ve tarlalarındaki ürüne çok zarar verirdi. Bu bilinçle evde kim varsa gücü oranında bir işin ucundan tutardı.

Güz yağmurları, bolluğun habercisiydi. Bu yağışlarla toprak suya doyup tavını alırdı. Sonbaharda yağmurda ıslanmayı çok severdim. Üşütmez, eğnime bir hoşluk verirdi. Sanki sağaltımın bir aracıydı. Islandıktan sonra sobanın ya da ocağın başına geçip kuruturdum giysilerimi. Kuruyan giysilerimden buharlar çıkardı dalga dalga, boğum boğum. En güzeli de bu sırada bastıran uykuydu. Ancak uyumamak için çaba gösterirdim. Çünkü sobanın, ocağın başında uyurken dengeni yitirip yanma olasılığın yüksekti.

Yıllardır İstanbul’dayım. Güz gelir geçer. Yağmurlar yağar ne kokusu vardır ne de serinliği. Yağış demek, sel demek koca kentte. Islansam karşısına oturup giysilerimi kurutacak ne soba var ne de ocak.

Güz yelleri İstanbul’da da esmekte. Ancak güz kokusu, toyu getirmez. Açarsın camını egzoz kokusuna boğulursun. Çıkarsın sokağa, çöp ve yanık balata kokusu sarar her yanı. Lodos estiğinde ılıklığı bırakırsın bir yana, lağım kokusu doldurur her yanı. Ne çiçek ne ağaç ne de meyve kokusu gelir burnuna.

Kuş sesi gelmez kulaklarına. Bu nedenle doğanın ezgisinin dinleyemezsin. Motor, düdük, patlak egzoz sesleri bir savaşın tamtamları gibi ürkütür insanı. Sebze, sebze gibi meyve de meyve gibi kokmaz. Bırakın kışa saklamayı, haftasını doldurmadan çürüyüverir buzdolaında. Yediğinizde tadını alamazsın. Nefsini köreltmekten başka bir şeye yaramaz yediklerin.

Güz mevsimi geçip gidiyor ardına bakmadan. Zaman zaman çocukluğumun unutulmaz düşlerine, anılarına dalıp gidiyorum. Köyümün yağmurlarında ıslanıp güz yellerinin getirdiği kokularla kendimce bir sonbahar toyu yaşıyorum. Bundan başka yapacak bir şey mi var bu yokluk içinde?

                                                       Adil Hacıömeroğlu

                                                       14 Kasım 2026

 

 

TÜRK MÜ, TÜRKİYELİ Mİ?

Ünlü tiyatro ve sinema sanatçısı Haluk Bilginer: “Türkiye sineması diyelim mi ona? Türk sineması bana doğru gelmiyor” dedi. Bu sözleri söylerken “İngiliz, Fransız, Rus sineması” demesi ise şaşırtıcı değil mi? Adama sormazlar mı, Türk sineması doğru gelmiyor sana da İngiliz sineması demenin nedeni ne?   

Ey Haluk Bilginer, “Türkiye sineması” diyorsun da  “İngiltere, Fransa, Rus sineması” niye demiyorsun ya da diyemiyorsun?

“Türk mü, Türkiyeli mi?”  tartışması uzun süredir sürmekte. Kökleri tarihin derinliklerinde olan halklar ortaklıklar üzerinden ulus olmayı başardılar. Türk, Arap, Fransız, Alman, İngiliz, Rus, Japon… gibi. Ancak bazı ülkelerde uluslaşma olmadı. Bu ülkelerde yaşayanlar ulus adlarıyla değil de yaşadıkları yerin adıyla anılır. Örneğin; Amerikalı, Brezilyalı,  Meksikalı, Arjantinli, Lübnanlı… Bu ülkelerin ortak özellikleri yıllarca sömürge olup başkalarının egemenliği altında yaşamaları.

“Türk edebiyatı, Türk sineması, Türk tiyatrosu, Türk müziği, Türk kültürü, Türk yurttaşı, Türk folkloru, Türk dili, Türk ekonomisi, Türk tarımı, Türk köylüsü, Türk sanayicisi, Türk gençliği, Türk kadını, Türk eğitimi, Türk denizciliği, Türk fındığı…” gibi ulusumuzun adıyla kullanılan tamlamaları kullanmak bazı kişilerce ırkçılık, ayrımcılık olarak görülmekte nedense. Bu kişiler “Türk” yerine,  “Türkiye” ya da “Türkiyeli” sözcüklerini yeğlemekte. Oysa aynı kişiler günlük konuşmalarında ya da yazdıkları yazılarda bu tür tamlamalarda “Alman, Arap, Fransız, İngiliz, İspanyol, İtalyan, Japon, Rus…” adlarını kullanmaktalar.

“Türk edebiyatı” derken edebiyatın Türk’e (Türklere) özgü olduğu anlatılmakta. Ayrıca bu, belirtisiz bir ad tamlaması olduğu halde belirtili ad tamlaması özelliği taşıyarak, anlam kazanır. Böyle olunca da bir aidiyet anlamı söz konusu. Bu tamlamada “Türk”ün yerine, diğer ulusların adlarını koyduğumuzda anlam değişmez.

Haluk Bilginer, aynı konuşmasında “İngiliz, Fransız, Rus sineması” diyor da “Türk sineması” niye demiyor, diyemiyor? Bu durum, ulusal aidiyetle ilgili. Kendi ulusuna, toplumuna yabancılaşmanın çarpıcı bir belirtisi. Ne yazık ki kendini aydın sanan bu kişiler kendi uluslarını, içinde yaşadıkları toplumu küçümser. Kendilerini toplumun üstünde görürler. Bu kibir değil de nedir?

Bir kişinin aşırı kibre tutsak olması, tinsel bir sayrılık. Bu tür kimseler çok demokrat, özgürlükçü görünseler de aslında yaptıkları, içlerinde büyüttükleri diktatörü örtme, saklama çabası. Balık denizde yaşar. Bir balık, yaşadığı denizden nefret eder mi? Denizden çıktığında yaşama olasılığı olur mu? Bir kişi mesleği, toplumsal konumu ne olursa olsun doğup büyüdüğü, onun bilincini biçimlendiren toplumun bir parçası. Kişinin denizi toplumu ve ulusu. Onu var eden toplumun dışına çıktığında ölü balık gibidir.

Bilginer’i ve onun gibi düşünenleri bir ağaca da benzetebiliriz. Bir ağacı ağaç yapan kökleri ve yaşadığı toprak. Kökü olmayan ağacın yaşama olanağı var mı? Köksüz ağaç ya kereste ya da odundur. Kereste ve odun olmayan ağaç ise çürüyüp kurtlanır ve gübre olur. Bir kişi hangi işi yaparsa yapsın köklerinden beslenmeli. Çünkü kök, onu yaşatıp var eder.

Son yıllarda bazı kişiler köklerinden koptuğu gibi utanma duygularını da yitirdi. Sen “Türk sineması” diyemiyorsun, ancak İngiliz sineması diyorsun, niye? Kendi ulusunun adını kullanmamaktan utanmıyor musun? Bir kişinin kendi ulusal kimliğinden nefret etmesi tinsel bir sayrılık değil mi? Ya da… Kendi toplumuna ihanet mi bu?

Üzülerek söyleyeyim ki son yıllarda Atlantik üzerinden ülkemize gelen neoliberal alçak basınç alanı ulusal kimliğimizi yok etmeye çalışmakta. Liberaller, bölücüler, Allah ile aldatanlar ulus kimliğimizi ortadan kaldırmak için işbirliği yapmakta. İşin en acı yanı da bu işi yapanlardan bazılarının Atatürkçü(!) geçinmeleri. Atatürk’ün tüm içtenliğiyle tüm söylevlerinde “Büyük Türk milleti” diye haykırması onlara bir şey anlatmıyor niye?

Kendi ulusunun adını söylemeyip başka ulusların adını söyleyenler, bilin ki o ülkelerin gönüllü hizmetkârlarıdır. Onlar başka ülkelere (emperyalistlere) bağımlılıklarını Türk sözcüğüne karşı çıkmakla yapmakta. Bir ülkenin ekmeğiyle büyüyüp o ülkenin kimliğine karşı savaş açmak niye?

Devletimizin kurucusu Atatürk, Nutuk’ta: “Efendiler, aziz milletime şunu tavsiye ederim ki; sinesinde yetiştirerek başının üstüne çıkaracağı adamların kanındaki, vicdanındaki cevher-i asliyi, çok iyi tahlil etmek dikkatinden bir an feragat etmesin” diyerek bizi yıllar öncesinden uyarmakta. Toplumsal yaşamın hangi alanında olursa olsun değer verip başımızın üstüne çıkardığımız kişilere dikkat etmenin zamanı gelmedi mi daha?

                                                       Adil Hacıömeroğlu

                                                       12 Kasım 2026

 

 

 

10 KASIM’DA ATATÜRK’Ü ULUSÇA ANDIK

Atatürk’ü aramızdan ayrılışının 88. yılında ulusça yine coşkuyla andık. Saat dokuzu beş geçe yurdun dört bir yanında yaşam durdu. Köylerde, kentlerde yurttaşlarımızın bir kısmı gözyaşlarına boğuldu, kimi hıçkırıklarına engel olamadı, kimi de siren sesleriyle bir tarih yolculuğuna çıktı.

Yurttaşlarımız, bu 10 Kasım’da da Büyük Kurtarıcı’ya saygısını, sevgisini, özlemini, minnetini ve bağlılığını gösterdi. Her kesimden insanın Atatürk’e bu bağlılığı, ulusal birliğimizin bir göstergesi. Ulusumuz sınıf, siyasal renk, etnik ve inanç ayrımlarını bir yana bırakarak Atatürk’te birleşti. Onun düşünceleri ve kurduğu Cumhuriyet, ayrım yapmadan ülkemizde yaşayan herkesi kucaklamakta. Dokuzu beş geçe saygı duruşunda bulunanların yoksul mu varsıl mı, Alevi mi Sünni mi, Türk mü Kürt mü olduğunu kimse merak etmedi. Çünkü yapılan yalnızca bir saygı duruşu değildi, bir ulusun Atatürk’ün kişiliğinde çelikleşmiş istenci ve birliğiydi.

Antalya’da yapılan COP 31’e katılan kişiler, toplantıyı izleyen yerli ve yabancı gazeteciler saat dokuzu beş geçe işi gücü bırakarak saygı duruşunda bulundular. Dünyanın dört bir yanından gelen bu kişilerin renk, dil, din ve etnik köken ayrımı gözetmeksizin saygı duruşunda bulunması Atatürk’ün insanlığı ne denli etkilediğinin bir göstergesi. Hele bazı yabancı konukların gözyaşlarına egemen olamamaları görülmeye değerdi. O, yalnız Türk ulusunu değil, dünya insanlığının da birleştirici gücü.

Kentlerimizdeki toplutaşım araçlarında yolculuk yapan, caddelerimizde gezinen yabancı gezginlerin saygı duruşuna yurttaşlarımızla katılmaları bir insanlık göreviydi. Bu görüntülere bakıldığında ülkemize gelen konukların gözlerinde ve duruşlarındaki saygı çok belirgindi.

Köylerde yapılan Atatürk anmalarında yaşlılarımızın şiirler okuması ayrı bir güzellik. Birçok köyümüzde yurttaşlarımızın Atatürk fotoğraflarıyla yürüyüşler yapmaları olağanüstüydü.

Kasım ayazında yüksek yapıların en üst katlarında çalışanların işi bırakarak dokuzu beş geçe Atatürk’e saygılarını göstermesi bazılarının ders alması gereken bir durum.

Ülkemizin bazı gelenekleri vardır. Bir evde cenaze varsa eğlence yapılmaz. Ölen kişi, düşman bile olsa onun ailesinin yasına saygı duyulur. Günlerce şarkı, türkü söylenmez. Radyodan eğlenceli izlenceler dinlenmez. Ölenin arkasından konuşulmaması halkımızın vazgeçilmez bir geleneği değil mi?

Ne yazık ki 10 Kasım’da bazı kendini bilmezler, gerek sosyal medyada gerekse eş dost söyleşilerinde Atatürk aleyhinde yazıp konuşmayı bir beceri sandılar. Bu kişilerin asıl sorunu Atatürk değil, Türk ulusu. Çünkü ulusun birleştiği bir günde kendilerini ayrık otu gibi bir yana çekiyorlar. Onlar zamanında işgalcilerin safındaydı. Bugün de emperyalistlere yaranmanın peşindeler. Ayrıca İzmir’de Atatürk Anıtı’na çelenk koyma sırasında İzmir Büyükşehir Belediye Başkanını protesto edip bağırıp çağıranların densizliği de kınanmalı. Büyük Önder’e sonsuzluğa göç etmesi yıldönümünde yapılan saygı duruşu, siyasal öfkenin gösterileceği yer değil. Atatürk’e saygı duruşu mu önemli, yoksa sizin siyasal saplantılarınız mı?

10 Kasım’da saygı duruşunda bulunmayanlar, aslında emperyalist efendilerine saygılarına sunmaktalar. Ne yazık ki bu kişiler ne Türk’ün ahlakını, ne de bu ulusun terbiyesini benimsemişlerdir. Onların ahlakı da terbiyesi de emperyalizmin işbirlikçiliğinin ezikliği, tutsaklığı ve teslimiyetinin yol açtığı şaşkınlıktır.

Atatürk, gırtlağını yırtarcasına “Büyük Türk milleti” diye bağıran biridir her söylevinde. Kendini Büyük Türk milletinin bir bireyi olarak görmeyenler ne Atatürk’ü ne de Türk’ün var oluş savaşımını anladılar. Onlar, milletimizin dışında kalmayı düşünce özgürlüğü sanmakta, tıpkı dün işgalcilerle işbirliği yapanlar gibi.

                                                       Adil Hacıömeroğlu

                                                       11 Kasım 2026

Oğluma Mektup 23

 

9 Kasım 2026

Gönül Dağımdan Doğan Coşkun Irmağım,

Uzun süredir yazamadım sana. Bu aralar deli gibi kitap okuyorum. Okumadığımda sorumluluklarımı yerine getirememişim gibi suçluluk duygusu kaplıyorum. Son zamanlarda iki konuya yoğunlaştım diyebilirim. Birincisi, Atatürk’le ilgili kitaplar… İkincisi ise başta Köy Enstitülüler olmak üzere köylerimizi anlatan yazarların yazdıkları…

En son okuduğum kitap, Dursun Akçam’ın Kafdağı’nın Ardı… Bu roman, aslında yazarın çocukluğunu anlattığı özyaşamöyküsü. Kitabı okurken gözyaşlarıma engel olamadım. Anlatılanları kendim yaşıyormuşum gibi bir duygudaşlık içindeydim. Anadolu toprakları çileyle, kanla, gözyaşıyla, emekle, alınteriyle, umutla, karanlıkları aydınlatmak için sonsuz bir savaşımla yoğrulduğu için kutsaldır. Yüzyılların biriktirdiği büyük sorunların ezip yok ettiği bir halkın var olma savaşı var bu kitapta. Küçücük bir çocuğun boyundan epeyce büyük, onun uygarlık, yaşam yolunu kesen dev bir karanlık dağı tüm gücü, inancı, istenci ve yüreğiyle devirme savaşımının romanını okudum. Anlatılanları içselleştirdim, yazarımızla duygudaş oldum.

Sevgili Oğlum, Köy Enstitülü yazarların hangisinin yaşamöyküsünü okusam babam (deden) gözümün önüne gelir. Onu anımsarım içimde depreşen üzünçlerle. Hepsi farklı bölgelerde doğup büyüseler de yaşadıkları sorunlar, aştıkları engeller, savaştıkları düşmanlar, geçtikleri yollar, içlerinde besledikleri umutlar, çevresindeki tüm varlıklara karşı duyarlılıkları, topraklarına bağlılıkları, özverileri hep aynı. Türkiye’nin yüzyıllardır biriktirdiği yoksulluk, kör karanlığın topluma verdiği yazgısal soluksuzluk, feodal düzenin insanı yok sayan geriliği, erkeğin de kadının da bu düzen içinde tutsaklaşması, bir dilim ekmeğin bile bulunmasının zor olduğu koşullar, yaşamda kalmanın büyük bir tansık sayıldığı sorunlar her yanda aynı düzeyde yaşanmaktaydı. Anlayacağın yoksullukta, çaresizlikte, açlıkta eşitlik söz konusuydu ülkemizde.

Ülkemiz on yıl süren kesintisiz bir savaştan çıktı. Atatürk’ün öncülüğünde Cumhuriyet’imiz kuruldu. Ne yazık ki halkımızın ezici bir çoğunluğu bırakın okula gitmeyi, okuryazar bile değildi. Yurdumuz yanmış yıkılmıştı. Özellikle genç erkekler cephelerden dönememişti. Tarım Allah’a emanetti. Sanayinin adı bile yoktu. Salgın sayrılıklar hem insanları hem de hayvanları kırıp geçiriyordu. Devlet görevlilerinin çoğu, Cumhuriyet’i içselleştirememiş, eskiden var olan alışkanlıklarını sürdürmekteydi. Yurttaşa kötü davranmanın memurluk yapmak olduğu anlayışındaydı epeycesi. Halkımızın çoğu karnını doyurmaktan aciz ve batıl inançları din sanıyordu. Bu da kör bir inancın yazgısıyla önünü göstermiyordu kimseye. Yerel derebeyleri göz açtırmıyordu kimseye. Cumhuriyet, henüz kendi kadrosunu, aydını, memurunu yetiştirmemişti. Eskiyi dönüştürerek bir emekleme dönemi yaşıyordu ağır aksak.

Kafdağı, masallarımızda geçer. Neredeyse tüm Batı Asya ülkelerinin ortak ekinsel değeridir. Bu dağa ulaşmak olanaksız. Ancak insanoğlu, tarih boyunca ulaşılmaz görünen hedeflere koşmuştur. Yüksek ülkülerini, amaçlarını hep Kafdağı’nın ardında aradı. Aslında bu dağ, insanın yüreğinde isteğe dönüştürdüğü, usunda gitmek istediği büyük hedeften başka bir yer değil. Yoksulluk, yokluk, gerilik, olanaksızlıklarla savaşan küçük Dursun daha okula gitmeden Kafdağı’nın ardına ulaşmak için kolları sıvadı. Gece gündüz bu amacını gerçekleştirmek, bu ülküsüne ulaşmak için var gücüyle savaştı önüne ne çıktıysa. Olmaz deneni oldurup örnek oldu.

“Anam anlatırdı, budunsal kavimler (etnik gruplar) için gökten dört şeker düşmüştü. Azeri şekeri diline sürmüş, Alevi sazının tellerine, Çinçavat (Türkler) çorbasına katmış, Kürt de konuklarına sunmuştu. O nedenle Azeri’nin dili tatlı olur, Alevi’nin sazı yanık öter, Türklerin çorbası güzeldi, Kürtler de konukseverdiler. (Dursun Akçam, Kafdağı’nın Ardı, Literatür Yayınları, 3. Basım, Ocak 2021, s. 41)” Yazarımızın anası dirençli, bilge bir kadın. Bu sözleriyle ulusal birliğimizi ne güzel anlattı değil mi?

“Çocuklar melekti, günahları yoktu. O yüzden Azrail severdi onları, günaha girmeden canlarını alır, cennete yollardı. Böylece hem cehennemin azabından hem de bu dünyanın kahrından kurtarmış olurdu. Yaşlıların zaten ‘Amel defterleri’ dolmuştu, ahrete gidecekleri yer belliydi. Bu dünyadan boşuna kalabalık ederlerdi. Ölüm, onlar için de bir kurtuluştu. (Aynı yapıt, s. 48)” Kitapta sözü edilen yıllarda ülkemizde çocuk ölümleri oldukça yüksekti. Salgınlarla çocuklar kırılıyordu. Sağlık hizmetlerinin yetersizliği, beslenme konusundaki eksiklikler çocukları yaşamdan acımasızca koparmaktaydı. Bu nedenle halk, ölümleri olağanlaştırmak için bu sözlere sığınıyordu. Ancak çocuklar, ergenlik dönemine dek soyut düşünemediklerinden anlatılanları kolayca somutlaştırırlar kendi yaşamlarında. Dursun Akçam, zorluklarla geçen çocukluk döneminde kimi zaman ölmeyi istedi bu nedenle çabucak cennete gidip dünyanın sorunlarından kurtulmak için. Demek ki çocuklara bazı dinsel öğretileri anlatırken onların tinsel durumlarını, anlatılanları algılamalarını, düzeylerini, yaşlarını iyi düşünmeli.

Coşkun Pınarım Oğulcuğum, yazarımızın çocukluğu olağanüstü zorluklarla geçti. Ancak bunca zorluğa karşın Kafdağı’nın ardına varıp dünya cennetinde yaşamak için insanüstü bir gayret gösterdi. Çoğu günler, geceler aç kaldı. Ardahan’ın soğuk kışında donma tehlikeleri yaşadı. Yine de vazgeçmedi amacından, ülküsünden, ulaşmak istediği hedefinden. Aslında onun yaşamı tam bir tansık. En umutsuz anda umut eli hep uzandı ona. Umut güneşinin aydınlığında kör karanlıkları geçip gitti.

Yaşam, karşıtların birliği üzerine kurulu. Bu dünyada yaşamımızı berbat eden kötü kişiler çok. Ancak iyi insanlar da umudumuzun, yaşamımızın bir gerçeği. İşte, kendi küçük, amacı büyük Dursun’un Kafdağı’nın ardına ulaşmasındaki itici güç de bu iyiler oldu.

Peki, Dursun Akçam’ın ulaşmak istediği Kafdağı’nın ardında ne vardı? Orada, Cılavuz Köy Enstitüsü bulunmaktaydı. Kafdağı’nın ardında ayrıca her ay alınan aylık, somun ekmeği, tahin helvası, şeker, çay, gazyağı ve pirinç pilavı vardı. Onun kurtuluşu Cılavuz’daydı bu nedenle. Oraya girdiğinden kendini de toplumu da değiştirecek değişmez ve insanları tutsak eden yazgıdan kurtaracaktı kendini. En sonunda Cilavuz’a girdi. Kafdağı’nın ardına vardı.

Cılavuz’a girmek için tüm olumsuzluklarla yılmadan savaşırken, engelleri bir bir aşarken zamanın Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’e bir mektup yazıyor. Bakan Bey, Ardahanlı bir köylü çocuğunun mektubunu okuyup ilgileniyor. Dönemin İlköğretim Genel Müdürü ve Köy Enstitülerinin Mimarı İsmail Hakkı Tonguç, Akçam’ın mektubunu yanıtlıyor. Bu da o dönemin yöneticilerinin insana ne denli değer verdiğinin bir göstergesi olsa gerek. Tek parti dönemi, ancak yurttaşın dileğini ciddiye alan bakanlar ve genel müdürler var. Bu, demokratik bir yaklaşım olarak günümüz yöneticilerine de örnek olmalı. Yurttaşı adam yerine koymayan yöneticiler sandıktan çıksa bile onlara demokrat demek olanaksız.

Dursun Akçam ve diğer Köy Enstitülüleri küçük yaşta olgunlaştıran, onların yaşadıkları zorluklar. Bu kitaptan da birçok yeni sözcük, deyim ve atasözü öğrendim. Kitabın dilinin yalınlığı okuyucuyu yormuyor. Yazarın anlatım gücü, okuyucuyu olayın içine çekip olanları ona da yaşatıyor. Kafdağı’na onunla gittim soluk soluğa. Ardahan’ın köy yollarında Ağrı’ya tırpancılık yapmaya onunla yan yana yürüdüm. Yağmurun altında onula uyuyup karın altında onunla üşüdüm. Hancı Harun’un ahırında birlikte bayram söylevi hazırladık. Handa yolcuların ekmek kırıntılarıyla onunla doyduk. Ona el uzatan güzel insanları gönül dağımın bireyleri arasına soktum. O ateşlenip yatağa düştüğünde benim de ateşim çıktı.

Yüreğinde Bin Bir Umut Çiçeği Yeşeren Oğlum, senin de ardına varmak istediğin bir Kafdağı’n olmalı. Yaşamda gerçekleştirmek istediğin bir ülkün ve amacın ulaşmak için emek verdiğin bir hedefin yoksa başarılı olman olanaksız. Zaman geçirmeden senin de Kafdağı’nın ardına yolculuk edeceğin bir yolun olsun. Zorluklar savaşmak, engeller aşmak için. İnsanoğlunu, kendi özgücü ve özgüveniyle inandığı yoldan kimse alıkoyamaz.

Oğulcuğum, Kafdağı’nın ardında Kızıl Elma’n seni bekliyor. Yüreğinin sesi, usunun kılavuzluğu ile kanat çırpmak için neyi bekliyorsun? Dağlar seni bekliyor, yolun açık olsun.

                                                       Baban

Adil Hacıömeroğlu

                                      

 

TÜRKİYE, SOYULDUKÇA SOYULUYOR

Ülkemiz dört bir yandan soyuluyor. Soyanlar mı kim? Soyanlar, halkımızın parasını, malını mülkünü, namusunu, geleceğini emanet ettiği kişiler. Kimi devletimizin en yüksek orunlarında sorumluluk almış, kimi de halkın oylarıyla ülkemizin yönetimine ve belediyelerin başına seçilerek gelmiş yetkililer. Ne yazık ki halkın yetki ve sorumluluk verdiği, toplumsal varlığını emanet ettiği kişiler, emanete ihaneti beceri sanmakta.

Yıllardır devlet olanaklarını kendi çıkarına kullanan yöneticileri ve belediyelerdeki yolsuzlukları biliriz. Merkezi yönetime ya da belediyelere yoksul gelip Karun gibi varsıllaşanlar halkımızın gözünden kaçmaz. Aslında yurttaşlarımızın bir bölümü, siyasetle ilgilenmiyor görünse de devlet kurumlarında ve belediyelerde ne dolaplar döndüğünü çok iyi bilir. Bu kurumlarda görev alanların birden varsıllaşması herkesin gözüne batar. Çünkü mızrak çuvala sığmaz. Bu kişilerin çoğu nasıl varsıllaştıklarını bir yetenekmiş, üstünlükmüş gibi anlatır sağda solda.

Halkı soyarak varsıllaşanların ortak özelliği, belirgin görgüsüzlükleri ve paradan başka bir gücü tanımamaları. Bu nedenle yurttaşın parasını cebe indirdikten sonra bu varsıllığını gösterişe dönüştürür. Çünkü bu kişilerin ellerinde diplomaları olsa da bilgisizdirler, toplumsal ve kişisel aktöre konusunda zayıflıkları gözle görülür biçimdedir. Ayrıca toplumun erdemlerini benimsemedikleri de açıkça anlaşılır. Günlük konuşmalarında sözcük dağarcıkları yüzü geçmez. Yerli yersiz, ikide bir çevresindekilere aktöre dersi vermeye çalışırlar, kendi aktöresizliklerini örtmek için. Eleştiriye karşı anlayış göstermez, başkaları küçük bir yanlış yaptığında olağan olmayan sert bir tavır gösterirler. Bu kişiler, giyim kuşamlarında herkesin ilgisini çekmeye çalışır. Giysileri, kullandıkları kokuları, saat gibi bazı takılarda yabancı markalarla ilgiyi üzerlerine çekerler. Günlük yaşamdaki harcamalarında savurganlık ve gösterişleri gözlerden kaçmaz.

Yurttaşlarımız, rüşvet yiyip halkı soyanları gözünden tanır. Çarşıda pazarda, mahalle kıraathanelerinde, komşu gezmelerinde halkın emeğini çalanlar çokça konuşulur. Devleti ve belediyeleri soyanlar, her şeyi halkın gözü önünde yapar. Bu işin gizlisi saklısı yok!

Belediyelerdeki yolsuzluklarla ilgili uzun süredir soruşturmalar sürüyor. Bu soruşturmaların sonunda bazı belediye başkanları ve yöneticiler görevlerinden el çektirilip tutuklandı.

Prof. Dr. Osman Altuğ, 24 Ocak 1980’de kurulan neoliberal sisteme üçkâğıt ekonomisi adını verdi. Bu üçkâğıt ekonomisinin de döviz, faiz, borsaya dayandığını vurgulardı. Ne yazık ki ülkemiz, 24 Ocak kararlarıyla üretimden uzaklaşırken uluslararası sermayeye teslim oldu. Osman Hoca’nın üç kâğıdından birindeki yolsuzluklar lağım patlar gibi patladı. Her yanı pis kokular kapladı.

16 Eylül 2026 günü fon soygunu gündeme düştü. Zaman zaman Borsa İstanbul’la ilgili söylentiler yayılırdı kamuoyuna. En sonunda bu söylentiler gerçeğe dönüştü. Ne yazık ki Borsa üzerinden halkın parasını cebe indirenler, AKP’li bir kısım yönetici ile iktidarın atadığı bürokratlar. Fon vurgununda öne çıkan kişi, AKP’li eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya oldu. Yargı görevini yaptı ve eski bakan tutuklandı. Sayan’ın yanı sıra Borsa İstanbul, SPK ve borsada iş yapan birçok aracı kurum yöneticisi de tutuklandı. Tutuklanan bu yöneticiler AKP yönetimince atandı. Bu tutuklamalar, çok önemli…  Çünkü dokunulmaz sanılan kişilere de dokunulmaya başlandı. Bunun arkası gelecek. Bu durum karşısında Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in görevde kalması açıklanamaz. Bu nedenle Şimşek görevinden el çektirilmeli.

AKP’li bazı kişilerin topun ağzında olduğu bilinmekte. Yirmi dört yıldır ülkemizi yöneten iktidar partisinin bunca yolsuzluğun olduğu bir ortamda masum olması olanaksız. Üretimden uzaklaşan Türkiye, borç ekonomisiyle işi yürütmeye çalıştı.

İktidar ya da muhalefet partilerinde yurdunu seven dürüst kişiler yolsuzluklar konusunda işbirliği yapmalı. Çünkü yolsuzluklar yüzünden halkımız yoksullaşmakta, devletimiz güçsüzleşmekte. Ne yazık ki toplanan vergiler, dış borçların ödenmesine bile yetmiyor neredeyse. Bu ulusal güvenlik sorunu değil de nedir?

Yoksullaşan, üç öğün yemeğini yiyemeyen, kış günü ısınamayan, yaşamak için en temel gereksinmelerini karşılayamayan yurttaşlarımızın homurtuları işitilmekte. İnsanların dayanma gücü tükenmek üzere. Bunun bir dip dalgası yarattığını görmek gerek. Bir avuç kişinin devleti soyarak varsıllaşması yüzünden halkın ezici çoğunluğu hızla yoksullaşmakta. Bu durum sonsuza dek süremez.

Fatma Betül Sayan Kaya’nın dışında fon soygununa karışanların tümünün adları açıklanmalı kamuoyuna. Yalnızca adlarının açıklanması yeterli değil, yargıda hesap vermeleri de sağlanmalı. Halkın cebinden aşırılan her kuruşun hesabı sorulmalı. Yetimin hakkını yiyenleri görmezden gelmek, büyük bir aymazlık olur. Demokrasi demek, ayrıcalıklı kişilerin yaratılması demek değil.

Türkiye toptan arınmalı her yönüyle. Nereden buldun yasası ivedilikle çıkarılmalı. Halkın sırtından varsıllaşmanın, geçinmenin yolu hem siyasetçilere hem de bürokratlara kapanmalı. Türkiye Allah ve Atatürk’le halkı aldatanlardan kurtulmalı. Çünkü başka Türkiye yok!

Nerden Buldun Yasası Çıkmalı https://adiladalet.blogspot.com/2025/10/nerden-buldun-yasasi-cikmali.html

Yolsuzluk Soruşturmaları Desteklenmeli https://adiladalet.blogspot.com/2025/10/yolsuzluk-sorusturmalari-desteklenmeli.html

                                               Adil Hacıömeroğlu

                                               8 Kasım 2026

 

 

 

 

 

BATI EMPERYALİZMİNİN ÇÖKÜŞÜ

Bugün yazacaklarım, özellikle ülkemizdeki ABD ve AB severleri biraz üzüp düş kırıklığına uğratacak. Batı emperyalizmi insanlıktan uzaklaşarak dünyayı haraca bağladıkça çürüyüp kokuşmaya başladı. Sömürü üstüne kurulan sistem, insanı yok saydı. Ona özgü ne varsa ortadan kaldırmaya çalıştı. İnsanlık değerleri, dayanışma, yardımlaşma, toplumsal çıkar bir avuç sömürgenin çıkarı uğruna yok sayıldı. Kadın ve erkek türü bile sömürgenlerin isteği doğrultusunda doğalarından koparılıp değiştirilmeye çalışıldı. Doğal özelliklerini yitiren toplumlar çürümeye başladı. Bu çürüme, son yıllarda hızlanarak kokuşma arttı. Ne yazık ki bu kokuşma dört bir yanı sardı.

Son aylarda Avrupa ülkelerinin çoğunda halk, sokaklarda... Avrupa Birliği ülkelerinin ekonomileri çöktü. Toplumsal düzenleri bozuldu. Zaten vahşi kapitalizm, yıllardır toplumsal dayanışma ve yardımlaşmayı yok etmişti. Avrupa emperyalistlerinin dünyadaki sömürü alanları daraldıkça ve üretimleri azaldıkça derin ekonomik ve sosyal sorunlar ortaya çıkmakta buralarda. Sosyal devlet, uzun süredir zayıflamaktaydı. Yoksulluk, bu ülkelerde kendini duyumsatmaya başladı. Geçim zorluğu, işsizlik halk kitlelerinde yaygınlaşmaya başladı. Bu durum, geniş halk kitlelerini rahatsız etti. Zaten bu ülkelerde yıllardır uygulanan neoliberal sistem üretimi azaltmış, halk kitlelerini yoksullaştırmıştı. Bu sistem, siyasetin sağında ya da solunda olsun tüm iktidarlar döneminde uygulandı.

ABD, dünyada yoksulluğun en derin yaşandığı bir ülke. Dünyanın kanını emen, insanların canını alan bir emperyalist gücün halkının önemli bir kısmı ne yazık ki yaşamda kalmak için günlük gereksinmelerini karşılamaktan aciz. Büyük kentlerde halkın önemli bir kesimi evsiz ve sokaklarda mukavva kutularda yaşıyor. Her yıl kış geldiğinde sokakta yaşayanlardan çok sayıda kişi donarak ölmekte. Bu ülke halkı, doların gücüyle bir arada duran ve bir türlü uluslaşamayan bir topluma.

İran savaşı, ABD halkını yoksullaştırdı. Çünkü petrol ederlerinin artışına koşut olarak günlük tüketim malları olağanüstü pahalı duruma geldi. Bu da halkın geçimini zorlaştırdı. İşte, 3 Kasım 2026 araseçimlerinde Trump’ın hezimete uğramasının nedeni bu. Amerika'nın asıl felaketi, doların uluslararası ticarette kullanılmamasıyla başlayacak.

Önce Fransa’da halk sokaklara döküldü. 17 Eylül 2026 günü liselilerin sokağa çıkması fitili ateşledi. Ülkenin büyük kentleri yandı yıkıldı. Mağazalar yağmalandı. Sokaktakilerin önemli bir bölümü sosyalizme özlem duyulan marşları ve savsözleri[1] haykırdılar. Kimi kızıl bayrak açıp Enternasyonal Marşı’nı söyledi. Neoliberalizm, devrimin ülkesini devrimci toplumsal düzenden uzaklaştırdı. Halk, bir dilim ekmeği bulma kaygısına düştü. Toplumsal düzen bozulunca ırkçılık hortladı.

Irkçılık, Avrupa ve ABD kaynaklı bir ayrımcılık. Halkın ekonomik yaşamı zorlaştığında, sorunlara çözüm bulunmadığında ırkçılık yaygınlaşır. Toplumun egemen asalakları, ekonomik ve sosyal bozukluğu farklı ırktan olan göçmenlerin üzerine yıkar. Halka: “Bak, bu adamlar ülkemize geldiği için sen yoksullaştın. Onlar olmasaydı sen gül gibi geçinip gidecektin” der. Bu yolla halkın iktidara olan hıncı göçmenlere yöneltilir. Böylece sömürgenleri bırakıp birbiriyle kavga eder halk kitleleri. Bu kavga egemenlerin sömürü düzenini sürdürmesinin yolunu açar. Ancak AB ülkelerinde ve ABD’de bu oyun bozulacak. Halk, kendini sömürerek yoksullaştıranlara karşı birleşecek.

AB ve ABD, sömürüye dayalı bir sistemle yönetilir. Demokrasileri ve özgürlükler göstermelik. Sisteme karşı eyleme geçildiğinde özgürlük ve demokrasi maskesi düşer. Onun yerine acımasız halk düşmanlığı gelir.

Fransa’daki sokak gösterileri hızla Avrupa’nın neredeyse tümüne yayıldı. Bu gösteriler günlerce sürdü ve yaşamı durdurdu. En son Avrupa’nın sanayi üretimi en yüksek ülkesi Almanya’ya sıçradı halkın hak arama isteği. Ülkenin her yanında halkla polis karşı karşıya geldi.

Bir kez cin şişeden çıktı. ABD ve AB’de neoliberalizm, yalnızca ekonomileri, toplumsal yaşamı değil; insanlığı yok etme noktasına geldi. İnsanlar, günlük yaşamda en temel gereksinmelerini bile karşılayamıyor. Halkın bu duruma uzun süre dayanması olanaksız. Çünkü bıçak kemiğe dayandı. İnsanı yok sayan bu ekonomik ve sosyal düzen değişmeli.

Ülkemizde kendini ilerici sayan bir kısım kişi, AB ve ABD demokrasilerine(!) hayran. Ekonomik ve toplumsal düzenlerini her fırsatta övmekteler. Ayrıca iktidar partisi ile muhalefet partilerinin çoğunun hedefi AB’ye girmek. ABD severlik ise NATO’da simgeleşmekte nedense. İnsanı yok sayan dünyanın ezilmiş ülkelerinin kanı, emeği, alınteriyle beslenen insanlık dışı bir düzenin maskesi düşüyor. Demokrasi, özgürlük masallarının gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

Neoliberalizm özgürlük değil, insanı yok sayan bir düzen. AB ülkelerindeki halk ayaklanmaları daha başlangıç. İnsanı yok sayan bir sistemin sonsuza dek süresi olanaksız.  Batı emperyalizmi hızla çöküyor. ABD seçimlerinde ve Avrupa sokaklarındaki haykırışları bu çöküşün ayak seslerinden başka bir şey değil. Dünya yeniden devrimci bir sürece giriyor. Bu nedenle insanlığı gönençli, mutlu, umutlu bir yaşama kavuşturacak olan Atatürk’ün halkçı-devletçi sistemi. . Ülkemiz ve dünya ülkelerinin önündeki tek seçenek bu.

Not: Yazıyı tamamlayıcı nitelikte olan aşağıdaki yazıları okumakta yarar var.

Rusya’ya Ambargo https://adiladalet.blogspot.com/2022/03/rusyaya-ambargo.html

İnsanlığın Baş Belası Kapitalizm https://adiladalet.blogspot.com/2015/11/insanligin-bas-belasi-kapitalizm.html

                                                       Adil Hacıömeroğlu

                                                       6 Kasım 2026

 

---

[1] Sloganları

HARF DEVRİMİ

Harf Devrimi, halkımızın okuma yazmayı öğrenmesi için zorunluluktu. Çünkü Arap abecesinde[1] sesli harflerin azlığı, yazıp okunmasının Türkçeye uymaması bu değişikliği gerekli kılmaktaydı. Aslında abece değişikliği, Osmanlı döneminde de tartışılan bir konuydu. Bu konuda bazı çalışmalar yapılsa da yeni harflerin kabul edilmesi konusu yaşama geçmedi.

Atatürk, 9 Ağustos 1928 Perşembe akşamı Sarayburnu’nda bir halk eğlencesine katılır. Halkın coşkun sevgisiyle karşılanır. Gazi’nin aralarına katıldığını gören halk, eğlenceye ara verir. Sessizlik içinde onun konuşmasını bekler. Gazi, halka bir söylevde bulunur. Bu söylevinde, Harf Devrimi’nden söz eder.

“Bu vaziyetin bana ilham ettiği hissiyatı huzurunuzda ufak notlar halinde tespit ettim. Bunları içinizden bir vatandaşa okutacağım. Arkadaşlar, benim bu notlarım asıl Türk harfleriyle yazılmıştır. (Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 22, Kaynak Yayınları, Birinci Basım: Ağustos 2007, s. 155)” Atatürk, kendisini dinleyenler arasından rast gele birini çağırdı. Yeni harflerle yazılmış metni, çağrılan kişi okuyamadı. Bunun üzerine Atatürk, gencin elinden notları alarak şunları söyledi:

“Vatandaşlar, bu notlarım Türk harfleriyle yazılmıştır. Kardeşiniz bunu derhal okumaya teşebbüs etti ve okuyabilir de. Ancak henüz tamamen alışmamış olduğu görülüyor. İsterim ki, bunu hepiniz beş on gün içinde öğrenesiniz. Arkadaşlar, güzel dilimizi ifade etmek için yeni Türk harflerini kabul ediyoruz. Arkadaşlar, bizim güzel, ahenkli, zengin lisanımız yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Asırlardan beri kafalarımızı demir çerçeve içinde bulunduran, anlaşılmayan ve anlayamadığımız işaretlerden kendimizi kurtarmak ve lüzumu anlamak mecburiyetindeyiz. Anladığınızın belirtilerine yakın zamanda bütün kâinat şahit olacaktır. Buna katiyetle eminim. Şimdi yeni Türk alfabesiyle yazdığım bu notları bir arkadaşa okutacağım. Dinleyiniz, göreceksiniz ki, çok kolay yazılmakta ve okunmaktadır. (Aynı yapıt, s. 155)” diyerek Atatürk, elindeki kâğıdı Falih Rıfkı Atay’a verir. O da yazılanları halka okur.

Daha sonra Atatürk sözlerini şöyle sürdürür: “Vatandaşlar, arkadaşlar! Çok söz, uzun söz, bir şey için söylenir: Hakikati anlamayanları hakikate getirmek için…  Ben bu devirleri geçirdim ve şimdi sözden ziyade iş zamanıdır. Artık benim için, hepimiz için çok söz söylemeye ihtiyaç kalmadığı kanaatindeyim. Bundan sonra bizim için faaliyet, hareket ve yürümek lazımdır. Çok işler yapılmıştır. Ama bugün yapmaya mecbur olduğumuz, son değil, lakin çok lüzumlu bir iş daha vardır:

Yeni Türk harflerini çabuk öğrenmelidir. Yeni Türk harflerini her vatandaşa, kadına, erkeğe, çobana, hamala, sandalcıya öğretiniz. Bunu vatanperverlik ve milliyetperverlik vazifesi biliniz. Bu vazifeyi yaparken düşününüz ki, bir milletin, bir toplumun yüzde onu, yirmisi okuma yazma bilir, yüzde sekseni, doksanı bilmezse, bu ayıptır. Bundan insan olanların utanması lazımdır. Bu millet, utanmak için yaratılmış bir millet değildir. İftihar etmek için yaratılmış, tarihini iftiharla doldurmuş bir millettir. Fakat milletin yüzde sekseni okuma yazma bilmiyorsa, bu hata bizde değildir. Türk’ün karakterini anlamayarak kafasını birtakım zincirlerle saranlardadır. Artık mazinin hatalarını kökünden temizlemek zamanındayız. Hataları düzelteceğiz. Hataların düzeltilmesinde bütün vatandaşların faaliyetini isterim. En nihayet bir sene, iki sene içinde bütün Türk toplumu yeni harfleri öğreneceklerdir. Milletimiz yazısıyla, kafasıyla bütün medeniyet âleminin yanında olduğunu gösterecektir. (Aynı yapıt, 157)” Bu sözler, Türk tarihine altın harflerle kazındı. Böylece yurdun her yanında açılan kurslar ve okullaşmayla başlayan bir süreçte yurttaşlarımız, okuma yazmayı hızla öğrendi.

Yeni Türk harfleri, 1 Kasım 1928’de TBMM’de kabul edilen 1353 numaralı yasayla resmileşir. Daha sonrada Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.

Atatürk, 1 Kasım 1928’de Türkiye Büyük Millet Meclisi 3. Devre 2. Toplantı Yılını Açılış Konuşmasında Harf Devrimi ile ilgili şunları söyler:

“Aziz arkadaşlarım, her şeyden evvel her gelişmenin ilk yapıtaşı olan meseleye temas etmek isterim. Her vasıtadan evvel büyük Türk milletine, onun bütün emeklerini kısır yapan çorak yol haricinde kolay bir okuma yazma anahtarı vermek lazımdır. [Sürekli alkışlar.] Büyük Türk milleti cehaletten az emekle kısa yoldan ancak kendi güzel ve asil diline kolay uyan böyle bir vasıta ile sıyrılabilir. [Alkışlar.] Bu okuma yazma anahtarı ancak Latin esasından alınan Türk alfabesidir. [Alkışlar.] Basit bir tecrübe, Latin esasından Türk harflerinin Türk diline ne kadar uygun olduğunu, şehirde ve köyde yaşı ilerlemiş Türk evlatlarının ne kadar kolay okuyup yazdıklarını güneş gibi meydana çıkarmıştır.[Alkışlar.]

Büyük Millet Meclisi’nin kararı ile Türk harflerinin katiyet ve kanuniyet kazanması, bu memleketin yükselme mücadelesinde başlı başına bir geçit olacaktır. (Aynı yapıt, s. 282)” Atatürk, bu sözleriyle toplumu geri bırakan bilgisizlikten zaman geçirmeden kurtarmak istemekte. Çünkü gelişmiş bir toplum olmanın yolu eğitimden geçer. Eğitim de okuryazar olmakla başlar.

“Efendiler, Türk harflerinin kabulü ile hepimize, bu memleketin bütün vatanını seven yetişkin evlatlarına mühim bir vazife düşüyor. Bu vazife, milletimizin tamamen okuyup yazmak için gösterdiği şevk ve aşka bilfiil hizmet ve yardım etmektir. Hepimiz, özel ve genel hayatımızda rast geldiğimiz okuyup yazma bilmeyen erkek kadın her vatandaşımıza öğretmek için büyük arzu göstermeliyiz. Bu milletin asırlardan beri hallolunamayan bir ihtiyacının birkaç sene içinde tamamen temin edilmesi, yakın ufukta gözlerimizi kamaştıran bir muvaffakiyet güneşidir. [Alkışlar.] Hiçbir muvaffakiyetin hazlarıyla kıyas kabul etmeyen bu muvaffakiyetin heyecanı içindeyiz. Vatandaşlarımızı cehaletten kurtaracak bir sade muallimliğin vicdani hazzı mevcudiyetimizi doldurmuştur. (Aynı yapıt, s. 282)” Büyük Önder’in cehaletle savaşı övgüye değer.

Atatürk, yukarıdaki konuşmasında TBMM üyelerinden başlayarak herkesin ulusal bir seferberlik bilinciyle davranması gerektiğini vurgulamakta. Herkes, rastladığı yurttaşa okuma yazma öğretme görevini üstlenmesi gerek. Okuryazarların halka okuma yazma öğretmek için öğretmen olmasını istiyor. Çünkü toplumumuzun bu gerilikten kurtulması zorunluluk. Bu konuda toplumsal bir bilinç, özveri ve çalışma olmalı.

Harf devrimi ile eğitim ve kültür yaşamımız, gelişmiş ülkelerin düzeyine yaklaştı. Yüzyılların geriliği, toplumsal bir seferberlik, bilinç ve özveriyle aşıldı. Çağdaş Türkiye’nin oluşmasında Harf Devriminin çok önemli katkısı var, bu yadsınamaz. Bugün ulusça görevimiz, Harf Devriminin getirdiği kolaylıkla eğitim ve kültür yaşamımızı daha da ileriye götürmek değil mi?

                                               Adil Hacıömeroğlu

1 Kasım 2026

---

[1] “Alfabe” sözcüğü yunanca kaynaklı Fransızcadır. Bu nedenle Türkçesini kullanmak dilimizin gelişmesine önemli katkı yapar.

CUMHURİYET’İMİZİN 103. YILDÖNÜMÜNÜ KUTLADIK

29 Ekim 2026 Perşembe günü Cumhuriyet’imizin 103. Yıldönümünü ulusça kutladık. Son yılların en coşkulu kutlanan Cumhuriyet Bayramı’ydı bu. Dünyanın dört bir yanında gökyüzünü kara bulutların kapladığı ülkelerin umutsuzluk ve güvensizlik içinde çaresizlik yaşadığı bir ortamda Türk ulusu, Cumhuriyet’e sarıldı umutla.

27 Ekim 2026 Salı günü öğleden sonra çok değerli arkadaşım Melih Hüsnü Yılmaz’ın başkanlığını yaptığı Türkiye Denizcilik Vakfı’nda birbirinden saygıdeğer arkadaşlarımla Atatürk’ü konuştuk. Herkes çok ilgiliydi. Atatürk deyince akan sular duruyor, güneş çok farklı doğuyor. Hangi yaştan, meslekten, siyasal görüşten olursa olsun halkımızın ezici çoğunluğu Atatürk’e çok bağlı. Onu, ulusal birliğimizin ve varlığımızın birleştirici gücü, önderi olarak görmekteler. Vakıf’ta söyleşime katılan arkadaşlarımın yüreklerinde hiç sönmeyen yurt ve ulus sevgisinin odu var alev alev yanan.

28 Ekim’de ise Beykoz Atatürkçü Düşünce Derneği’nin konuğuydum. Beni oraya çağıran Prof. Dr. Günseli Malkoç Hanım’ın Atatürk sevgisi ve onun devrimlerine bağlılığı övgüye değer. Günseli Hanım’ın içindeki gençlik heyecanı yıllara meydan okuyor. Ayrıca beni arabasıyla Beykoz’a götüren Mine Bağ Hanım’ın Cumhuriyet heyecanını tanımlamak olanaksız. Mine Hanım benim gibi Köy Enstitülü bir babanın çocuğu. ADD Şube Başkanı Özlem Besler Hanım, üşenmeden konuşmamı kaydetti. Bu emeği için sağ olsun. Ayrıca konuşmamadan sonra tanıştığım kısa sürede dostluk kurduğum ve beni taşıtıyla evime ulaştıran Mustafa Babuz Bey’i tanımaktan çok mutlu oldum.

29 Ekim sabahı her zaman olduğu gibi erkenden uyandım. Ekran başına geçip kahvaltımı yaptım. Bir yandan da televizyonlardaki izlencelere baktım. Neredeyse hepsinde Atatürk ve Cumhuriyet ile ilgili bir şeyler anlatılıyor, bazı yerlerdeki kutlamalar gösteriliyordu. Caddeler, sokaklar, alanlar doluydu. Türkiye kırmızı beyaz olmuştu. Günün anlamıyla ilgili yazımı ivedilikle yazıp dışarı çıktım. İstanbul’un birkaç ilçesine gidip caddeleri, sokakları, okulları gezdim. Bazı dostlarla çay içip söyleştim. Bayram heyecanının, coşkusunun üst düzeyde olduğunu gördüm.

Bayramlar ulusal birliğin sağlanması için çok gerekli. Ulusu ulus yapan etkenlerden biri bayramlar. Farklı siyasal görüşlere sahip kişiler, kümeler bir araya gelir bayramlarda. Siyasal ayrılıklar bir yana bırakılır. Ulusal coşku bir yürek, duygu birliği sağlar. Yürekler birlikte çarpar, gözler ay yıldıza bakar.

Atatürk, ulusal birliğim başlıca simgesidir. Yüz binler Anıtkabir’e aktı. Bu da gösteriyor ki halkımız zor zamanlarda umudu Atatürk’te arıyor. Çünkü o, zor koşullarda ulusun umudunu yeşerten, tansıkları gerçekleştiren bir önder. Kurtuluşun reçetesi onda. Onun görüşleriyle aşılır bütün zorluklar.

Okulların çoğu, önceki yıllara göre daha çok ve özenle hazırlık yaptı kutlamalar için. Öğretmenlerimizin üretken, ayakları toprağımıza basan, ulusal ekinimizle çağdaş sanatı harmanlayarak hazırladıkları törenler göğsümüzü kabarttı. Öğretmen, öğrenci ve velilerin bayramdaki birliktelikleri geçmişin görkemli kutlamalarını anımsattı bizlere.

Sosyal medyada birkaç çatlak ses çıktı. Bu kişiler, ne yazık ki İngiliz yalanlarıyla emperyalizmin gönüllü savunucuları. Bu kimseleri ciddiye almak ciddiyete aykırı. Ülkemizin en önemli gününde bile halkıyla bir olamayan zavallılar bu kimseler. Bu kişiler arasında liberaller, bölücüler ve dini dünyasal çıkarları için kullananlar var. Bundan da anlaşılacağı üzere ülkemizdeki ABD muhipleri Atatürk düşmanlığında birleşiyor.

Cumhuriyet’imizin 103. yıldönümünü, bağımsızlık ve özgürlüğün özgüveniyle başı dik olarak kutladı yediden yetmişe herkes. Atatürk aydınlığında daha nice yüzüncü yıllarda Cumhuriyet Bayramları kutlamak dileğiyle…

                                               Adil Hacıömeroğlu

                                               31 Ekim 2026

CUMHURİYET, AKTÖRE ERDEMİNE DAYANIR

Yurdumuzun kurtarıcısı, ulusumuzun önderi, devletimizin kurucusu, Cumhuriyeti’mizin ve devrimlerimizin öncüsü Atatürk, 13 Ekim 1925’te İzmir Kız Muallim Mektebi’ni ziyaret eder. Atatürk ve yanındaki devlet büyükleri öğrencilere türlü konularda sorular sorup yanıtlar aldılar. Bu sorulardan bazılarını, Atatürk kendine sorarak yanıtladı.

Soru: “Cumhuriyet nedir ve sultanlıktan farkı nedir? (Atatürk’ün Bütün Eserleri, Kaynak Yayınları, Cilt: 18, Birinci Basım, Mart 2006, s. 69)”

“Cumhuriyet ahlaki fazilete dayalı bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir. Sultanlık korku ve tehdide dayalı bir idaredir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuskâr insanlar yetiştirir. Sultanlık korkuya, tehdide dayalı olduğu için korkak, alçak, sefil, rezil insanlar yetiştirir. Aradaki fark bunlardan ibarettir. (Aynı yapıt, s. 69)” Atatürk’ün burada Cumhuriyet konusunda söylediği sözler bugün herkesin, tüm yurttaşlarımızın yaşam biçimi, ilkesi olmalı.

Cumhuriyet, aktöre ve erdeme dayalıdır Atatürk’e göre. Bizce de böyledir. Cumhuriyet yurttaşı olan biri aktöreye, erdeme aykırı davranmaz. Son yıllarda Cumhuriyet’imize en büyük zararı veren kişi ve kurumlar aktöre ve erdemden nasibini almayanlardır. Bu tür kişi ve kurumların Cumhuriyet maskesiyle örtmeye çalıştıkları kötülükleri en çok Cumhuriyet’imize zarar vermekte.

Bugün cumhuriyetçilik adı altında geçmişin, yani sultanın yönettiği dönemdeki sefillikleri, rezillikleri, erdemsizlikleri, alçaklıkları, emperyalizmden korkmayı, halkı tehdit ederek güç devşirmeyi beceri sanan siyasetçiler, bürokratlar, insanlar var. Bu kişiler Cumhuriyet’e değil, emperyalizme hizmet etmekteler. Kısacası, “şahsi menfaatlerini müstevlilerin siyasi emelleriyle tevhit eden” kişilerdir bu aktöresiz, erdemsiz kişiler.

Atatürk ve Cumhuriyet’e yakışır, yaraşır yurttaş olmanın yolu Büyük Önder’in düşünceleri doğrultusunda düşünüp davranmaktır. Cumhuriyet’in bizlere kazandırdığı demokrasiyi, kişilerin aktöresizliğine ve erdemden uzak yaşayış biçimlerine, kişisel çıkarlara alet etmek Atatürk’e en büyük ihanet değil mi?

Cumhuriyet’imiz, emperyalizme karşı ulusumuzun tüm gücüyle verdiği büyük bir savaşla kuruldu. Bu savaş, emperyalizme karşı kazanıldı. Yani Cumhuriyet’imiz emperyalizme karşı verilen bir savaşla kuruldu. Dünyada emperyalizmi yurt topraklarından kovarak kurulan ilk cumhuriyet bizim Cumhuriyet’imizdir. Bu niteliğiyle dünyanın ezilen uluslarına öncü oldu. Ne yazık ki günümüzde bazı kişi ve kurumlar, ulusumuzun bu öncülüğünü yok sayarak batıcılığı cumhuriyet sanmakta. Dün yurdumuzdan bin bir emekle, kan akıtıp can vererek kovduğumuz emperyalistlerle bir olmayı çağdaşlık, cumhuriyetçilik, hatta Atatürkçülük sananlar var. Bu tavır ve düşünce Atatürk’e, ulusun emeğine saygısızlık değil de nedir?

Cumhuriyet kurumlarımızı yıkan, onun değerlerini yozlaştıran emperyalizmdir. Atatürk’ün sonsuzluğa göç etmesinden sonra batı emperyalizmine yanaşan ve özellikle ABD ile yol yürümeye başlayan hükümetler döneminde Cumhuriyet’imiz kan yitirmeye başladı. Atatürk’ün emperyalizme karşı dünyanın tüm ezilenlerine öncülük edip yol göstericiliğini unutturup onu batı sisteminin bir parçası gibi göstermeye başladı kimileri. Bu kişi ve kurumların amaçları, emperyalizme hizmet etmekten başka bir şey değil.

Biz Cumhuriyet’imizi emperyalizme karşı savaşla kazandık. Onu koruyup yüceltmek yeniden us ve bilim ışığında aktöresel bir erdemle kuruluş ilkelerine döndürmek için de emperyalizme karşı savaşımımızı ulusça elbirliğiyle yürütmemiz gerek. Cumhuriyet’imizi kurtarmanın bundan başka yolu, yöntemi yok!

                                               Adil Hacıömeroğlu

                                               29 Ekim 2026

CHP’DE ARINMA

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, yargının kararıyla yeniden genel başkanlık koltuğuna oturur oturmaz partide arınmanın zorunluluk olduğunu söyledi. Özgür Özel’in genel başkanlığı döneminde patlayan belediyelerdeki yolsuzluk soruşturmaları nedeniyle de benzer bir açıklama yapmıştı Kılıçdaroğlu. Evet, CHP’de arınma, önemli bir zorunluluk ve kaçınılmaz.

Kemal Bey’in “arınma” sözüyle demek istediği yolsuzluklardan parti örgütlerini ve belediyeleri kurtarmak. Bu, çok gerekli ve zorunlu… Partiler, halkı ve devlet kurumlarını soyma aracı değil. Parti aracılığıyla gelinen görevler, haksız yere mal mülk edinip kişilerin varsıllaşacağı yerler olmamalı. Bu görevler varsıllaşma yerleri değil, halka hizmet edilen yerler. Özellikle yerel yönetimlerde görev alanlar özverili, dürüst olmalı;  dünya malına tapınmamalı. Ayrıca bu kişiler, toplumsal sorumluluklarını içselleştirmeli. Duygudaş olamayan biri, bu koltuklara oturmamalı.

Dünyanın en kötü işidir yolsuzluk yapıp rüşvet almak. Ne yazık ki son yıllarda gerek devlet görevinde gerekse yerel yönetimlerde sorumluluk alanların yüzleri kızarmıyor. Bu, nedense toplumda bulaşıcı sayrılığa dönüştü. Evet, bir kimsenin elini halkın cebine sokarken niye yüzü kızarmaz? Bu durum, önemli bir insanlık sorunu... İnsan olan biri, bile bile halkı soymaz. Oturduğu koltuğu, halktan ve yasalardan aldığı yetkiyi kendi çıkarı için kullanamaz.

Peki, CHP’deki arınma yalnızca yolsuzluk ve rüşvet konusunda mı olmalı?

CHP’de asıl arınma, ideolojik alanda olmalı, böylece kafalar değişmeli. Çünkü yolsuzluk ve rüşvet, partinin kuruluş ideolojisinden uzaklaşarak batıcılığı benimsemesinin çürüttüğü siyaset ortamında boy attı. Son yıllarda parti, ne yazık ki Kemalizmi bir yana bırakarak liberalizmi savunmaya başladı. Oysa partinin 1931 ve 1935 programlarında vardı Kemalizm. Bu durum, partinin köklerinden kopmasına neden olurken üyelerin önemli bir kısmının amaç, hedef ve ülkülerini yok etti. Bölücülerin, liberallerin, lümpenlerin kimi zaman yobazların yer bulduğu bir partide yolsuzluk ve rüşvetin de olması olağanlaştı.

CHP; liberal görüşlerden, bölücülüğe göz kırpan anlayışlardan, Atatürk’ü eleştirmeyi demokrasi ve özgürlük sanan yıkıcılıktan arınmalı. Her şeyden önce de üzerindeki batıcılık gömleğini ivedilikle çıkarmalı. Batıcılık, partiyi bir yandan köklerinden koparırken diğer yandan da liberalizm bataklığında çürütmekte. Öncelikle Atatürk’ün batıcı olmadığını, tam tersine batı emperyalizmiyle savaşan biri olduğu kavranmalı. Altıok’ta anlamını bulan Kemalizmin batıcılıkla savaş içinde biçimlendiği unutulmamalı. Atatürk’ten uzaklaşmak demek, emperyalizmin yıkıcılığına teslim olmak değil mi?

Türkiye son yıllarda çözmesi gereken onlarca sorunla boğuşmakta. Bu sorunları oraya çıkaran ise 12 Eylül Amerikancı darbesinden sonra uygulanan dışa bağımlı liberal politikalar. Bu yolla hem bağımsızlığımızı yitirirken hem de halkımızın bin bir emekle oluşturduğu sanayi kuruluşlarımız elimizden uçup gitti. Kurtuluş Savaşı’mızın omurgasını oluşturan köylümüz yanlış tarım politikaları yüzünden ata topraklarını terk etmek zorunda kaldı. Hayvancılığımız, kimi vurguncuların insafına bırakıldığından halkımızın sofrası hayvansal ürünlerin eksikliğini derinden duyumsamakta. Eğitim sistemimiz, liberalizmin yıkıcılığıyla sorun yumağına dönüştü. Kültürel açıdan bir kokuşma söz konusu. Sağlık sistemi, halkın gereksinmelerine yanıt veremiyor. Ülkemizde her alanda ivedilikle çözülmesi gereken büyük sorunlar var. Bu sorunların kaynağı ise liberal uygulamalar ve kurumların bu anlayışla düzenlenmesi. Bu sorunları yaratan liberalizm çözüm yolu değil. Çözüm, Atatürk’ün halkçı-devletçi uygulamalarında.

CHP, ideolojik alanda arınmalı. Yeniden köklerine dönmeli. Atatürksüz CHP, başı kesilmiş tavuk gibi. Neye, niçin kanat çırptığı belli değil. Amacı, hedefi, ülküsü olmayan bir partinin halka hizmet etmesi olanaklı mı?

Sosyal demokrasinin yerine Kemalizm gelmeli. Batıcılığın yerine, Atatürk’ün tam bağımsızlık anlayışı oturtulmalı. Yurdumuzu işgal ederek ulusumuzu yok etmek isteyen batı emperyalizmine karşı doğuyla ittifak kurarak Türkiye’yi kurduk. Batının ülkemize dayattığı liberal politikalarla önümüze yığılan büyük sorunları, yine doğuyla birleşerek aşacağız tıpkı Atatürk gibi.

Atatürk, biz Asyai bir milletiz, diyerek bize yol gösteriyor. Onun yolundan gitmekten başak çaremiz mi var?

                                                       Adil Hacıömeroğlu

                                                       28 Ekim 2026

YAPAY ZEKÂ, KİTAP VE BİLGİYE KARŞI

Yapay zekânın insanlara birçok alanda kolaylık sağladığı bir gerçek. Ancak yapay zekânın kimin istenci ve yönlendirmesi altında olduğu çok önemli. Yapay zekâ kamu çıkarları için mi, yoksa bir egemen gücün etkisini artırmak için mi kullanılmakta? Konuyu şu yalın örnekle açıklayayım. Bıçak da bir buluş... Bıçakla ekmek keserseniz yararlı bir araç, ancak insan keserseniz zararlı olur.

Ne yazık ki ülkemizde ve dünyanın birçok yerinde sık sık başvurulan yapay zekâ, ABD’nin kontrolünde. Böyle olunca da emperyalizmin kendi düşüncesini, isteklerini dünyanın dört bir yanındaki insanlara kabul ettirme amacı taşıyıp aracı olmakta.

ABD emperyalizmi, yapay zekâyı kullanarak kendi egemenliğini sürekli kılmak için onu araçsallaştırıyor. Bu amaca ulaşmak için kendi isteklerinin ışığında bir bilgilendirme söz konusu. Birçok bilgilendirmenin Vashington’un istediği biçimde verildiği görülmekte. Bu yolla gerçek bilginin yerini uydurma, yalan bilgilerin aldığı kaygı yaratıyor.

ABD merkezli yapay zekâ uygulamasının gerçek, doğru bilgiyi insanların belleğinden silmek ve öğrenmek isteyenlerin bu amacını engellemek için bir çalışması var. Özellikle yoğun bilgilerin yer aldığı ansiklopedilerin daha yapay zekâ günlük yaşamda etkin olmadan önce bir yana atılması savunuldu. Arama motorlarından her bilgiye kolayca ulaşıldığı düşüncesi geniş kitlelere kabul ettirildi. Buna koşut olarak yıllardır insanların ellerinin altındaki bu bilgi pınarlarının kurutulması istendi. Böylece ansiklopediler toplanarak yok edildi. Ne yazık ki kütüphaneler bile raflarında ansiklopedilere yer vermez oldu. Ciltler dolusu bu kitapları çöpten kâğıt toplayanlar bile almıyor. Yüzyılların bilgi depoları yok olmayla karşı karşıya bırakıldı.

Ansiklopedilerden sonra ikinci yok edilmesi gereken hedef olarak kitaplar seçildi. Öncelikle ekrandan kitaplara kolayca ulaşılıp okunabileceği savunuldu. Kitapların gerçek biçimleriyle oraya yüklenip yüklenmediğine, çevirilerinin doğruluğuna bakılmadı. Zaten bunları kontrol etmek de oldukça güç. Çünkü kitleleri tek merkezden yönetip tek boyutlu toplum oluşturmak isteyen emperyalist merkezler, kitaplara karşı bir savaş başlattı. Kitapların evlerde çok yer kapladığından söz edildi. Ayrıca onların toz tutarak konutların kirlendiği söylendi. Artık bunların satın alınmasına, evleri işgal etmelerine gerek yoktu bu merkezlerce. Böylece insanlar, kitaplardan adım adım uzaklaşıp yapay zekânın doğrular içine serpiştirdiği yanlışların, yalanların tutsağı olmaya başladı. Bu yolla insanlar, yanlış amaçlar edinip gerçekçi olmayan hedeflere yöneliyor. Ne yazık ki yapay zekâ tutkusu, kitapların evlerden kapı dışarı edilip çöp kutularına atılmasına neden oluyor.

Özellikle bilim, tarih, dil, coğrafya, her türlü kültür kitaplarının yok edilmesi küresel merkezlerin anacı. Bu da toplumları tarihinde, dilinden, yaşadığı coğrafyadan koparıyor. Kitapların yok edilmesiyle insanların kültürsüzleştirilmesi ve bilinçsiz, kendi usuyla özgürce düşünemeyen canlılar olması hedeflenmekte.

Bazı istihbarat ve özel şirketeler çöpe atılan kitap ve ansiklopedileri bilinçli bir biçimde topluyor. Bunları toplu olarak imha ediyorlar insanlar bir daha yararlanmasın diye. İnsanlığın binlerce yıldır oluşturduğu değerlik[1] olan kitap ve ansiklopediler bilgiye düşman emperyalist güçlerce yok edilmekte göz göre göre. Yani kitapları yakarak yok etmek isteyen Hitler’in bile başaramadı bir şeyi yaşama geçiriyor küresel merkez. İnsanlık, bilgi kaynaklarının elinden alınıp yok edilmesine ses çıkarmalı. Böylece hem kendini hem de geçmişten geleceğe uzanan bilgi değerliklerini korumalı. Ansiklopedilerine, kitaplarına dört elle sahip çıkmalı. Bu yolla küresel merkezlerin dayattığı tek boyutlu insan tipinin oluşmasını engellemeli. Kitap ve ansiklopedilerin sayfalarından kendi özgür, özgün düşüncesini oluşturmalı. İnsan doğası, tek boyutlu düşünmeyi, yaşamayı reddeder.

                                                       Adil Hacıömeroğlu

                                                       23 Ekim 2026

---

[1] Hazine