YAŞAMDA HER ŞEY ZAMANINDA YAPILMALI

Yaşam, her canlı için bir öğrenme, deneyim kazanma, becerilerini geliştirme alanı. İnsan, doğduğu günden başlayarak sürekli öğrenir ve deneyimleriyle yaşamını varsıllaştırır. Bu varsıllaşmanın en önemli ayağı, duygusal alandır. Bunu yaparken her yaşın, her dönemin kendine özgü gereklilikleri var. Yaş ve döneme göre yapılacak davranışlar, işler, duygusal alanda yaşamdan beslenme ertelemeye gelmez. Zamanında yapılmayıp ertelenen davranış, duygu ya da işler, aslında yaşamın ötelenmesinden başka bir şey değil.

Zamanında yapılmayanlar, gelecekte kişide eksikliklere neden olur. Bunu, doğada tüm canlılarda görebiliriz. Şöyle ki bir meyvenin çiçeği, açılma dönemini özgürce tamamlayamıyorsa onun meyveye dönüşmesi neredeyse olanaksızdır.  Ya da… Bir meyvenin olgunlaşma süresi beklenmeden dalından koparılırsa hiçbir zaman olgunlaşamaz ve çürür. Çürüyen bir meyve, yalnızca toprağa gübre olarak katkı yapar; olgunlaşmadığından çekirdeğinden çoğalamaz; tadı ve güzelliğiyle sofraları süsleyip damaklara lezzet katamaz.

İnsanoğlu, her dönemi doyasıya yaşamalı. Çocukluk, gençlik, yetişkinlik, yaşlılık dönemlerini gereğince yaşamalı. Her dönemde yapması gerekenleri yapmalı. Her dönemin deneyimlerinin, güzelliklerinin, ona sağladığı olanakların ayırdına varmalı. Çocukluk dönemini, bu anlamıyla bir çocuğun çiçeklenme dönemine benzetebiliriz.

Çocukluk dönemini gereğince yaşamayanlar; gençlik, yetişkinlik ve yaşlılık dönemlerinde bunun eksikliğini hep duyumsar. Duyumsamakla kalmaz, çocukluk döneminin eksiklikleri yaşamının bundan sonraki döneminin ağır aksak gitmesine neden olur.

Çocukken özgürce oynamayıp bu dönemi büyümüş gibi geçirenler, oyunun öğreticiliğinden ve kazandırdığı motor becerilerinden yoksun kalır. Çocukluğunu doyasıya yaşamayanlar, yaşamlarındaki varsıllığı yitirirler. Çünkü çocukluk dönemi, bir kişinin yaşamının temeli ve tinsel varsıllığın boy attığı bitek toprağıdır. Çocukluğu olmayanın gençliği de yetişkinliği de yaşlılığı da olmuyor. Yaşamın temeli olan çocukluk olmayınca gençlik de sağlam temel üzerine kurulamıyor. Zaten çocukluk ve gençlik temeli iyi, sağlam olmayan birinin yetişkinlik, yaşlılık dönemi dayanaksız, temelsiz, sakat, eksik oluyor. Bu kişilerde hep geriye dönük bir özlem duygusu vardır. Bu duygu, kişinin içini kemirir içten içe.

Gençliğinde kız peşinde koşamayan bir delikanlı, yaşlanıp torun torba sahibi olduğunda bu duyguyu yaşamak istediğinde çok gülünç durumlara düşer. Genç gibi giyinmeye, onlar gibi davranmaya çalışır. Saçını, sakalını kırk kat boyar. Kendi üzerine dikkatleri çekmek için ilginç bir giyim biçimini benimser. Bu da onu, çoğu zaman gülünç olduğu kadar zavallı bir duruma da düşürür. Aslında bu kişi, gençliğinde yaşamadığı ve türlü nedenlerle ertelediği bir duyguyu zamansız yaşadığı için bu durumlara düşmekte. Halkımız bu durumu yaşayanlar için “Kırkından sonra azanı teneşir paklar.” demiş. Yani bu kişilerin duygusal eksikliklerinden kaynaklanan huyları, kolay kolay düzelmez ve ölünceye dek sürer bu aykırı davranış. Çünkü o; gençliğinde yaşamadığı, eksikliğini duyduğu bir dönemi zamansız yaşamanın peşindedir. Doğaldır ki bir şeyi zamansız yaşamak oldukça güç.

“Çocuklarımız çalınıyor” diyorum ısrarla. Çocuklarımızın çocuklukları, gençlerimizin gençlikleri ekran bağımlılığıyla çalınıp yok ediliyor. Hem çocuklar hem de gençler, yaşamlarının temeli oluşturacakları bir dönemi ekran uğruna feda ediyorlar. Bu da gelecekte onların içinde büyük bir boşluk ve eksiklik bırakacak. Çocukluk ve gençliğini ekran yüzünden yok eden bir kuşağın gelecekte önlerinde aşmaları gereken birçok engel, çözüm bekleyen çokça sorunları olacak. Bunlarla baş edecek ne birikimleri ne becerileri, ne zorluklara dayanma güçleri ne de yaşamlarını üstüne oturtacakları temelleri var.

Ekran bağımlılığı, çocuk ve gençlerin yalnızca bugünlerini değil; yarınlarını yok ediyor. Bir yaşam boyu onların ağır aksak yürümelerine neden olmakta bu bağımlılık hem de başka bağımlılıkların kapsını açarak. Durum buyken ve bir kuşağın geleceğini, yaşamını yok eden bir bağımlılıkla savaşmak herkesin görevi olmalı. Çünkü çocuk ve gençlerimiz çok değerli… Hele onların geleceklerine paha biçilemez.

                                               Adil Hacıömeroğlu

                                               3o Ocak 2026